Σιμόν ντε Μπoβουάρ: Γυναίκα δεν γεννιέσαι, γίνεσαι
15 αποφθέγματα για τη γυναίκα, τη ζωή και τα γηρατειά από τη σπουδαία φεμινίστρια και συγγραφέα, που άλλαξε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες αντιλαμβάνονται τη γυναίκα.
Ήταν 9 Ιανουαρίου του 1908, όταν γεννήθηκε στο Παρίσι της Γαλλίας η Σιμόν ντε Μπoβουάρ. Η συγγραφέας, φιλόσοφος, διανοούμενη, ακτιβίστρια και φεμινίστρια, σύντροφος του υπαρξιστή φιλοσόφου Ζαν-Πωλ Σαρτρ, από τα πιο φωτεινά γυναικεία σύμβολα του 20ου αιώνα. Εκείνη που άλλαξε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες αντιλαμβάνονται τη γυναίκα μέσα από τους αγώνες της και τα έργα της.
Το γνωστότερο έργο της υπήρξε «Το Δεύτερο Φύλο», μια φεμινιστική ανάλυση της γυναικείας ύπαρξης και της καταπίεσης των γυναικών. Ιδού, ένα ενδεικτικό απόσπασμα:
«Ωστόσο πρέπει πρώτα να αναρωτηθούμε τί σημαίνει να είσαι γυναίκα. “Tota mulier in utero”, κάποιος ισχυρίζεται, “η γυναίκα είναι μία μήτρα”… Είναι η (γυναικεία ταυτότητα) κάτι που εκρέουν οι ωοθήκες… Είναι αρκετό το θρόισμα ενός φουρό για να μας επιφωτίσει… Μας προτρέπουν να είμαστε γυναίκες, να παραμείνουμε γυναίκες, να γίνουμε γυναίκες… Η αλήθεια είναι ότι κάθε συγκροτημένο άτομο αποτελεί μία μοναδική, ξεχωριστή προσωπικότητα. Η άρνησή μας να αποδεχθούμε έννοιες όπως η αιώνια θηλυκότητα, η ψυχή των Νέγρων, ο χαρακτήρας των Εβραίων, δεν σημαίνει ότι αρνούμαστε ότι υπάρχουν Εβραίοι, Νέγροι ή γυναίκες…-μια τέτοια άρνηση δεν θα ήταν ένδειξη απελευθέρωσης αλλά αποφυγή της πραγματικότητας… […] Είναι ενοχλητικό όταν κατά τη διάρκεια μίας αόριστης συζήτησης ακούμε έναν άντρα να λέει: “σκέφτεσαι έτσι επειδή είσαι γυναίκα”. Γνωρίζω ότι η μόνη μου άμυνα είναι να απαντώ: “σκέφτομαι έτσι επειδή αυτή είναι η αλήθεια”. Με αυτήν την απάντηση μειώνω την υποκειμενικότητα της άποψής μου που θεωρείται δεδομένη λόγω του φύλου μου. Δεν θα είχε νόημα κι εγώ να απαντήσω “κι εσύ σκέφτεσαι έτσι όπως σκέφτεσαι επειδή είσαι άντρας”, διότι αποτελεί κοινή πεποίθηση ότι το να είσαι άντρας δεν αποτελεί κάτι ιδιαίτερο».
Πέθανε από πνευμονία στις 14 Απριλίου του 1986 και τάφηκε πλάι στον Σαρτρ στο Κοιμητήριο του Μονπαρνάς του Παρισιού.
Ακολουθούν, δεκαπέντε αποφθέγματα για τη γυναίκα, τη ζωή και τα γηρατειά από τη Σιμόν ντε Μπoβουάρ:
«Αν ζήσεις αρκετά, θα ανακαλύψεις ότι κάθε νίκη γίνεται ήττα».
«Δε γεννιόμαστε γυναίκες. Γινόμαστε γυναίκες».
«Μία γυναίκα νιώθει πως γέρασε, από τη στιγμή που οι άλλοι παύουν να την κακολογούν».
«Το να βρει μια γυναίκα σύζυγο είναι τέχνη. Το να τον κρατήσει είναι εργασία».
«Τους αρέσει να σκοτώνουν τον χρόνο τους περιμένοντας το χρόνο να τους σκοτώσει».
«Κάποιες μέρες ο Θεός μοιάζει τόσο μακρινός που φαίνεται να είναι απών».
«Είναι τα γηρατειά μάλλον παρά ο θάνατος που είναι το αντίθετο της ζωής. Τα γεράματα είναι η παρωδία της ζωής, ενώ ο θάνατος μετατρέπει τη ζωή σε πεπρωμένο».
«Αν ζήσεις πολύ, θα διαπιστώσεις ότι κάθε νίκη μετατρέπεται σε ήττα».
«Το παρόν δεν είναι ένα εν δυνάμει παρελθόν. Είναι η στιγμή της επιλογής και της δράσης».
«Η ομορφιά έχει να πει ακόμα πιο λίγα και από την ευτυχία».
«Η μοιρολατρία θριαμβεύει επάνω σ’ αυτούς που πιστεύουν σ’ αυτήν».
«Άλλαξε τη ζωή σου σήμερα. Μη στοιχηματίζεις στο μέλλον, ενέργησε τώρα χωρίς καθυστέρηση».
«Μιας κι είναι ο Άλλος μέσα μας που είναι γέρος, είναι φυσικό η αποκάλυψη για την ηλικία μας να έρχεται από έξω, από τους άλλους. Δεν τη δεχόμαστε πρόθυμα».
«Ο γάμος είναι περιορισμός, αστικοποίηση, αλλά και θεσμοθετημένη παρέμβαση του κράτους στην ιδιωτική ζωή των πολιτών».
«Αν θέλει να ξεχάσει κανείς μπορεί, πρέπει όμως, να θέλει».
