Αποθεώνουμε: Η Κατερίνα Βρανά έδειξε την τηλεόραση όπως θα έπρεπε να είναι
Η ύπαρξη για μια τηλεόραση πιο ανοιχτή στα άτομα με πραγματικά χαρίσματα και διαφορετικότητα, δεν είναι θέμα συμπερίληψης, αλλά ανάγκης.
Sing for Greece και πρώτος ημιτελικός. Μια χαρά τα νέα παιδιά και όλη αυτή η ορμητική τους καινούργια θέση για τα τραγούδια! Οκ και το στήσιμο της βραδιάς, με την παλιά αισθητική του Φωκά Ευαγγελινού, που και τον Ακύλα στο ίδιο χορευτικό με την Παπαρίζου τον στήνει και με την ίδια αδυναμία στο πορτοκαλί χρώμα. Και ακόμα, ήταν αναμενόμενα απολαυστικός ο Καπουτζίδης και πάντα άψογη άνευ λαθών η Μπέττυ Μαγγίρα. Μα αν αυτή η βραδιά θα μας μείνει για πάντα, φωτεινή, ξεχωριστή, χαρούμενη θα είναι για την Κατερίνα Βρανά, που έδειξε πως η τηλεόραση θα έπρεπε να είναι.
Αν ο Γκυ Ντεμπόρ στην Κοινωνία του Θεάματος με τον τόσο ευαγγελικό αφορισμό του μας λεει «το θέαμα γενικά, σαν συγκεκριμένη αντιστροφή της ζωής, είναι η αυτόνομη κίνηση του μη-ζωντανού. Το θέαμα δεν είναι ένα σύνολο εικόνων, αλλά μια κοινωνική σχέση ατόμων μεσολαβημένη από εικόνες», για να τονίσει τον κόσμο και όχι μόνο τον τηλεοπτικό, όπου η ορατότητα γίνεται αξία από μόνη της και αυτό που δεν χωρά στο κάδρο, παύει σιγά σιγά να θεωρείται πραγματικό, η παρουσία της Βρανά την έκανε όχι μόνο χειροπιαστή, αλλά γοητευτική, θελκτική και απείρως ενδιαφέρουσα.
«Φτάσαμε στο 2026 για να δούμε άτομο με αμαξίδιο σε παρουσίαση τηλεοπτικού προγράμματος!» γράφει κάποιος χρήστης στο Χ, που ομόφωνα αποθεώνει την Κατερίνα Βρανά. Μα δεν είναι τα άτομα μ’ αναπηρία, η συμπερίληψη, η προσβασιμότητα, η προβολή της διαφορετικότητας ο λόγος της αποθέωσης, ή μάλλον δεν είναι μόνο αυτός! Την Τετάρτη στις 12 Φεβρουαρίου του 2026 το βράδυ, οι τηλεοπτικοί προβολείς δεν φώτισαν μια παρουσιάστρια, που αλλάζει μόνο φουστάνια, διαβάζει το autocue, ακούει ευλαβικά τις συμβουλές του πύργου ελέγχου της, ήτοι των αρχισυντακτών απ’ το κοντρόλ και έχει άγχος μόνο μη κάνει σαρδάμ, να στρώνουν οι τρέσες ή να γράφει καλά το μακιγιάζ εκεί που στέκεται. Δεν υπήρξε στην ελληνική τηλεόραση, από τότε που ξεκίνησε επίσημα, στις 23 Φεβρουαρίου του 1966, με την πρώτη πειραματική μετάδοση από την τότε ΕΙΡΤ, ποτέ κανένα περιθώριο στο να μην μοιάζουν όλες οι παρουσιάστριες μεταξύ τους, ανάλογα τη μόδα της εποχής βέβαια. Ίδια πλούσια μαλλιά, συνήθως της ίδιας απόχρωσης ξανθά και όμοια χαμόγελα, ζυγωματικά, φρύδια, δόντια, μύτες, βλεφαρίδες, κοψιά, κιλά, μπούστα.
Ακόμα χειρότερα, ίδιος είναι πάντα και ο τρόπος παρουσίασης, με τάχα μου συναισθηματική υπογράμμιση ευαισθησίας, επιφανειακές συγκινήσεις, καμιά προσπάθεια χιούμορ, άτεχνη σοβαροφάνεια και πληκτικά κλισέ τύπου «ας γυρίσουμε, όμως, σελίδα», «δώστε του ένα ζεστό χειροκρότημα!» και «μείνετε μαζί μας γιατί ακολουθούν εκπλήξεις!». Κι σχεδόν όλοι παίρνουν τόσο, μα τόσο σοβαρά τον εαυτό τους, που γίνεται τρυφερά αστείο. Σ’ όλα αυτά βέβαια η κοινοτοπία και η επιλεκτική προβολή ομοειδών εθνικών δειγμάτων καλλονής, που βουλιάζει τις οθόνες σε μια πληκτικούρα ομοιομορφίας, αφορά εξίσου και τους άνδρες παρουσιαστές, ειδικά στη θυσία της ουσίας και της διαφοροποίησης εις βάρος της εικόνας και της ομοιομορφίας.
Για να μη το κουράζουμε όμως και μπλέκουμε σε δαιδαλώδεις στροφές του λόγου, η Κατερίνα Βρανά μας φώτισε τα σαλόνια και τους χώρους που ανάβει η τηλεόραση γιατί είναι ωραία και γυναικάρα και έχει λόγο, άποψη, μέτρο, γνώσεις, χιούμορ, αυτοσαρκασμό, κανονικότητα, μελετημένο και προσεγμένο αυθορμητισμό, οικειότητα, ζεστασιά. Γιατί είναι σαν παρέα μας, φίλη μας, συντροφιά μας. Ή θα θέλαμε να είναι! Γιατί είναι κατοικημένος άνθρωπος, δυναμικός, δουλεμένος, πραγματικός. Και σε τελευταία ανάλυση γιατί η τηλεόραση λειτουργεί μόνο με αποκλεισμούς κοινωνικών ομάδων, συμπεριφορών, εμφανίσεων, ταλέντων, που καταδικάζει στην αφάνεια και η μοναδική βραδιά που ξεπέρασε τον εαυτό της, μας ξάφνιασε και μας εντυπωσίασε ήταν αυτή, η οριακή βραδιά της Βρανά.
Η ύπαρξη για μια τηλεόραση πιο ανοιχτή στα άτομα με πραγματικά χαρίσματα και διαφορετικότητα, δεν είναι θέμα συμπερίληψης, αλλά ανάγκης του μεγαλύτερου μέρους της ελληνικής κοινωνίας. Και δεν είναι θέμα στεροτυπικής λογικής και υπερτονισμού συγκίνησης άτομα με αναπηρία και διαφορετικότητα, γιατί η Κατερίνα Βρανά μας έκανε την χάρη να σκορπίσει χαμόγελα με την ταλεντάρα της. Αλλά για όλα τα παιδιά εδώ έξω, ανάμεσα μας, στη χώρα, στον κόσμο η λαμπερή εικόνα της υπέροχης Κατερίνα δίνει το μήνυμα πως μπορούν και να, που γίνεται και έχουν χώρο και ανυπομονούμε να τους συναντήσουμε.
«Δεν θέλω να με βλέπουν σαν έμπνευση. Θέλω να με βλέπουν σαν άνθρωπο που κάνει τη δουλειά του» έχει πει η Κατερίνα Βρανά. Και μας το έδειξε. Όπως και το τι θα μπορούσε να είναι η τηλεόραση όταν θυμάται ότι γίνεται και απευθύνεται σε ανθρώπους.
