Όταν το απόλυτο σκοτάδι του καταδικασμένου φασισμού γίνεται υπόθεση lifestyle
Με αφορμή την τηλεοπτική προβολή του Σταμάτη Γονίδη και του «φίλου του» Κασιδιάρη, η Αλεξάνδρα Τσόλκα επισημαίνει την επικίνδυνη και ηθελημένη αμνησία της ψυχαγωγικής τηλεόρασης.
Περιεχόμενα
- «Ο φασισμός επιστρέφει με τα πιο αθώα προσωπεία, μα καθήκον μας είναι να τον ξεσκεπάζουμε και να δείχνουμε με το δάχτυλο κάθε μέρα, σε κάθε μέρος του κόσμου» – Ουμπέρτο Εκο
- «Ποτέ μην ξεχνάτε ότι όλα όσα έκανε ο Χίτλερ στη Γερμανία ήταν απολύτως νόμιμα» – Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ
- «Αυτός που δεν ξέρει την αλήθεια είναι απλώς ένας ανόητος. Αλλά αυτός που την ξέρει και την αποκαλεί ψέμα, είναι κακούργος» – Μπρέτολ Μπρεχτ
«Ο φασισμός δεν έρχεται από το μέλλον, ούτε επανέρχεται από το παρελθόν. Είναι μια αρρώστια που πιάνουμε μέσα στην καθημερινότητα, όταν αρχίζουμε να ανεχόμαστε την ασχήμια, τη βία και το μίσος» έλεγε ο Μάνος Χατζιδάκις, μέσα από τη μεγαλοσύνη, την ευγένεια, την τρυφερότητα, ο ποιητής των μελωδιών με την ακαριαία, χειρουργική πολιτική συνείδηση και την ηθική του ανωτερότητα, που δεν λύγισε μπροστά σε καμία σκοπιμότητα. Και ο Πρίμο Λέβι, ο επιζών του Άουσβιτς πικρά συνειδητοποιούσε πως «συνέβη, επομένως μπορεί να ξανασυμβεί. Αυτή είναι η ουσία όλων όσων έχουμε να πούμε», σα να μας κοιτά στα μάτια πέρα και πάνω από τον χρόνο.
Μα η ελληνική, ψυχαγωγική τηλεόραση, του life style, του gossip, του τηλεοπτικού, τάχα, ρεπορτάζ που κάνει θέμα ποιος έκανε unfollow ποιον στο Instagram, το κυνήγι του όποιου influencer στο αεροδρόμιο, ή απάντηση στην απάντηση, της απάντησης των τηλεοπτικών προσωπικοτήτων μεταξύ τους, μετά τα ζώδια και τον ανάδρομο Ερμή και πώς θα επηρεάσει τα οικονομικά των Διδύμων, ή τον σεφ που φτιάχνει χοιρινό με σέλινο, αντιμετωπίζει το ίδιο κυνικά την βραδινή έξοδο ενός καταδικασμένου για εγκληματική οργάνωση απροκάλυπτα φασίστα!
«Ο φασισμός επιστρέφει με τα πιο αθώα προσωπεία, μα καθήκον μας είναι να τον ξεσκεπάζουμε και να δείχνουμε με το δάχτυλο κάθε μέρα, σε κάθε μέρος του κόσμου» – Ουμπέρτο Εκο
Ο καταδικασμένος για 13 χρόνια, ως πρόσωπο ηγετικό «διευθυντικό» εγκληματικής οργάνωσης, λίγες μόλις εβδομάδες μετά την αποφυλάκισή του, επιλέγει μπουζούκια για να γιορτάσει την ελευθερία του, ως λεβέντης. Εκεί, ο Σταμάτης Γονίδης, ο τηλεκινητικός σύμφωνα με ομολογία του, που διαθέτει μαγνητική ενέργεια, που μπορεί να σταματά τον άνεμο με τη σκέψη του, όπως πιστεύει και ισχυρίζεται, ο συγγραφέας του βιβλίου «Ο Ιπτάμενος Λαγός», με την ακλόνητη πίστη σε θεωρίες συνομωσίας περί τεχνολογίας και νέων ταυτοτήτων, από το μικρόφωνο της πίστας, σπεύδει να τον υποδεχτεί με τιμές, αποκαλώντας τον «φίλο του» και ευχαριστώντας τον δημόσια που επέλεξε το δικό του μπουζουκομάγαζο για τις χαρές του.
Φυσικά η ψυχαγωγική, πρωινή τηλεόραση, μην και χάσει τίποτα στον ανταγωνισμό από θέματα και πέσει σε τηλεθέαση, το μεταδίδει ως βασικό θέμα συζήτησης στα πάνελ, αναλύοντας τις αντιδράσεις, τα βίντεο και τις δικαιολογίες, με τους ίδιους ακριβώς όρους που θα σχολίαζαν τον καβγά μεταξύ Γαβαλά – Παπανώτα. Και βέβαια απροκάλυπτα όλο αυτό δεν είναι καμία αθώα ενημέρωση, αλλά ο ορισμός της κανονικοποίησης. Όταν το lifestyle αγκαλιάζει και προβάλει άτομα με τέτοιο ιστορικό και ποινικό φορτίο, διαπράττει μια βαθιά ηθική αλλοίωση. Το ναζιστικό παρελθόν, η καταδίκη για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, η ρητορική του μίσους, η μαχαιριά στην καρδιά του Παύλου Φύσσα, η δολοφονική επίθεση στα μέλη του ΠΑΜΕ και του ΚΚΕ στο Πέραμα, το άγριο πογκρόμ και η απόπειρα ανθρωποκτονίας κατά των Αιγυπτίων ψαράδων στο Ικόνιο, καθώς και οι δεκάδες αιματηρές επιθέσεις των ταγμάτων εφόδου κατά μεταναστών και πολιτικών αντιπάλων, σβήνονται με τη μια για να αντικατασταθούν από το «πού διασκέδασε ο επώνυμος και πως τον καλοδέχτηκε ο σταρ της πίστας».
«Ποτέ μην ξεχνάτε ότι όλα όσα έκανε ο Χίτλερ στη Γερμανία ήταν απολύτως νόμιμα» – Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ
Και αυτή η ύπουλη, αφασιακή, τηλεοπτική μετατροπή του φασισμού σε lifestyle αφαιρεί από την κοινωνία τα ίδια τα αντανακλαστικά του αυτοσεβασμού της. Όταν ο τρόμος γίνεται θέαμα και η βία αποκτά αποδοχή κανονικότητας και κοσμικότητας, το κοινό εθίζεται στην ιδέα ότι τα πάντα είναι απλώς ένα show, πράγμα που βέβαια η τηλεόραση με χαρά της κάνει δεκαετίες τώρα. Και η ηθική συνείδηση αντικαθίσταται από την τηλεθέαση, και η ιστορική μνήμη πνίγεται μέσα στη θολή, κυνική ελαφρότητα μιας κοινωνίας που έμαθε να καταναλώνει το σκοτάδι σαν να είναι το επόμενο επεισόδιο του GNTM και το ποιος ξέρει πιο πολλά για ρέλια και στριφώματα, ο Γαβαλάς ή Μπράτης. Νόμιμο; Νόμιμο! Μα όπως ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ έλεγε, «ποτέ μην ξεχνάτε ότι όλα όσα έκανε ο Χίτλερ στη Γερμανία ήταν απολύτως νόμιμα»! Και δεν μέτραγε και η Nilsen τηλεθέαση τότε! Δεν είναι η πρώτη φορά που οι τηλεαστέρες γοητεύονται από τη νοσηρή σκοτεινιά και την αποτρόπαιη μισανθρωπία ηγετικών στελεχών της Χρυσής Αυγής. Δεν πρόκειται για πρωτοφανές φαινόμενο, αλλά για τη συνέχεια μιας μακράς πορείας «λάιφσταϊλ» εναγκαλισμού.
«Αυτός που δεν ξέρει την αλήθεια είναι απλώς ένας ανόητος. Αλλά αυτός που την ξέρει και την αποκαλεί ψέμα, είναι κακούργος» – Μπρέτολ Μπρεχτ
Η ιστορία του τηλεοπτικού «ξεπλύματος» της Χρυσής Αυγής είναι μακρά, συστηματική και γεμάτη από στιγμές όπου το έγκλημα μεταμφιέστηκε σε ανάλαφρο θέαμα. Πριν από την ιστορική δικαστική καταδίκη, κορυφαία ονόματα της ελληνικής τηλεόρασης είχαν στρώσει το χαλί για την κανονικοποίηση του μορφώματος. Οι περίφημες «γιαγιάδες στον Άγιο Παντελεήμονα», που προβλήθηκαν και σε δελτία ειδήσεων, όπου μέλη της οργάνωσης εμφανίζονταν ως «προστάτες της γειτονιάς» και που συνόδευαν ηλικιωμένες γυναίκες στα ΑΤΜ για να πάρουν τη σύνταξή τους, χτίζοντας έτσι ένα ψεύτικο κοινωνικό προφίλ, ενώ όπως μια γυναίκα και όχι και πολύ «γιαγιά» ήταν στην πραγματικότητα η μητέρα τοπικού στελέχους της Χρυσής Αυγής.
Ο Θέμος Αναστασιάδης στο τηλεοπτικό του «ΟΛΑ» φιλοξενούσε και έπαιρνε χιουμοριστικές πάντα, lifestyle συνεντεύξεις από ηγετικά στελέχη της Χρυσής Αυγής, όπως ο Γιώργος Γερμενής ή «Καιάδας» με τ’ όνομα. Στην εκπομπή της Ελεονώρας Μελέτη, προβλήθηκε μια άκρως «ανθρώπινη» και lifestyle συνέντευξη του Κασιδιάρη, με το πάνελ και την παρουσιάστρια να σχολιάζουν θετικά τον «πολύ ωραίο λόγο» του, να τον χαρακτηρίζουν ως «ένα παιδί της δικής μας γενιάς» και να αναπαράγουν κλισέ για το πόσο «αρέσει στις γυναίκες», πως «οι γυναίκες τον φλερτάρουν», ότι είναι «πάρα πολύ καλός χορευτής, χορεύει ωραίο ταγκό», αντιμετωπίζοντας τον ως περιζήτητο, γοητευτικό εργένη!
Τη δική του σφραγίδα σε αυτή την τροχιά έβαλε ο Γιώργος Τράγκας, ο οποίος άνοιγε συστηματικά τα μικρόφωνα των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών του στα ηγετικά στελέχη της οργάνωσης, νομιμοποιώντας πλήρως τη ρητορική τους με το πρόσχημα του «αντισυστημικού» λόγου και της δήθεν πατριωτικής φωνής. Και όλος αυτός ο τηλεοπτικός πολτός, από τα «κοσμικά» ρεπορτάζ για τα τατουάζ και τα γυμναστήρια μέχρι τις light πολιτικές αναλύσεις, λειτούργησε ως το απόλυτο πλυντήριο, κάνοντας την κοινωνία να συνηθίσει το πρόσωπο του φασισμού πολύ πριν αυτός αρχίσει να ματώνει τους δρόμους. Μα τότε έλεγαν πως δεν ήξεραν και δεν φανταζόντουσαν. Τώρα;