Εκεί που θα έμεναν οι σύγχρονες γοργόνες
50 χρόνια πριν, έσβησε άδοξα το όνειρο του Jean Jacques Cousteau να δημιουργήσει αποικίες στο βυθό των θαλασσών. Αυτά που έμειναν να θυμίζουν τις τότε προσπάθειες, έχουν γίνει σήμερα φουτουριστικά σπίτια τυχερών ψαριών. Και αξιοθέατα για τολμηρούς δύτες.
Από την πρώτη του κιόλας ταινία, “Dr. No”, ο James Bond δεν έκρυψε την έφεσή του προς την υποβρύχια δράση. Την ίδια εποχή όμως, ο πραγματικός Bond, ο George Bond, υπηρετώντας στο πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ σαν φυσικός και ερευνητής, προσπαθούσε να κάνει το όνειρό του πραγματικότητα. Να δώσει στην ανθρωπότητα τη δυνατότητα να δημιουργεί αποικίες στα βάθη των ωκεανών.
Ήταν μια εποχή όπου ο πλανήτης ξεπερνούσε έναν καταστροφικό παγκόσμιο πόλεμο. Μια εποχή ασυγκράτητου καταναλωτισμού, όπου η δίψα για νέα προϊόντα έκανε κάθε ιδέα να φαντάζει ιδιοφυής και υλοποιήσιμη. Στην πορεία θα έλαμπε η αλήθεια, στο ξεκίνημα όμως η αισιόδοξη σκέψη πρωτοστατούσε. Έτσι και το όνειρο του Bond, αγκαλιάστηκε από το Αμερικανικό ναυτικό και τα πρώτα χρόνια είχε όλη τη βοήθεια που θα μπορούσε να φανταστεί, ώστε να κάνει την ιδέα πραγματικότητα. Σε μια τέτοια εποχή όμως, μακροχρόνιες έρευνες κρίνονταν ως αποτυχίες, με αποτέλεσμα η συνέχιση των ερευνών να συναντήσει τοίχο στην κρατική χρηματοδότηση.
Η τύχη έφερε τον Bond, τον George Bond στο δρόμο του μεγάλου ωκεανολόγου Jacque Yves Cousteau στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Οι δύο άντρες ανακάλυψαν ότι μοιράζονταν το ίδιο όνειρο, ο Bond το είχε δουλέψει αρκετά, Cousteau το πίστευε και μπορούσε να δώσει νέα πνοή, ώθηση και το πιο βασικό, να βρει τους απαραίτητους χρηματοδότες. Βασισμένος στα σχέδια και τις έρευνες του πρώτου, ο Cousteau δημιούργησε το 1962 ένα μέρος όπου οι άνθρωποι θα μπορούν να ζουν υποβρύχια.Η πρώτη αποστολή με το όνομα Conshelf και αποτελούμενη από 2μελές πλήρωμα βυθίζονταν 12 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, όπου και έμεινε για μια εβδομάδα μέσα σε ένα κυλινδρικό υποβρύχιο. Το καθημερινό πρόγραμμα περιείχε 5ωρες εξερευνήσεις και έπειτα επιστροφή, καταγραφή των ανακαλύψεων, ξεκούραση, διάβασμα και φυσικά τηλεόραση.
Η επιτυχία της πρώτης απόπειρας οδήγησε ένα χρόνο μετά σε κάτι πιο τολμηρό. Το Conself II έκατσε ανάλαφρα στο βυθό της Νεκράς Θάλασσας κοντά στο Σουδάν. Αυτή τη φορά στήθηκε ένα μικρό χωριό γύρω από έναν κοραλλιογενή ύφαλο όπου αγκυροβολημένα μπορούσες να βρεις ένα χώρο για να αποθηκεύεται ο εξοπλισμός, ένα γκαράζ για το υποβρύχιο, ένα ενυδρείο και ένα σπίτι για τα μέλη της αποστολής, που πήρε το όνομα Starfish House από τον αστερία που με πολύ φαντασία έφερνε η όψη του στο μυαλό. Λίγα χρόνια πριν ο άνθρωπος πατήσει στο φεγγάρι, μπορούσε να ζήσει στο βυθό της θάλασσας και με θέα το απέραντο βαθύ μπλε. .
Το χωριό κατοικήθηκε για ένα μήνα από έξι άτομα, με τον Cousteau να είναι ο επικεφαλής και αν και σε βάθος 25 μέτρων, δεν ήταν και το πιο στερημένο μέρος της γης. Οι «πρωινές» ώρες πέρναγαν με μελέτες γύρω από τους καρχαρίες και έρευνες σχετικές με πηγάδια εξορύξεων, την υποβρύχια διαβίωση σε μεγάλα βάθη και τη συγκέντρωση πληροφοριών για τις συνθήκες και τα είδη που ζουν και αναπτύσσονται σε έναν άγνωστο και όμως τόσο κοντινό μας κόσμο.
Μια άλλη όμως, πολύ μεγαλύτερη ομάδα, είχε σαν αντικείμενο μελέτης τους θαρραλέους αυτούς εθελοντές που εγκατέλειπαν το φως του ήλιου και πήγαιναν να ζήσουν για ένα διάστημα κάτω από απίστευτες ποσότητες νερού, εκεί όπου κάθε λάθος είναι μη αναστρέψιμο, εκεί όπου ο ανθρώπινος οργανισμός δεν είχε ποτέ ξανά δοκιμαστεί. Και ήταν τόσο πρωτοποριακό αυτό που έστησε ο μεγάλος αυτός ωκεανογράφος, που αποτέλεσε και πρότυπο για τη μετέπειτα εκπαίδευση των υποψήφιων αστροναυτών.
Αν και ο Cousteau προσπάθησε πολύ η χρηματοδότηση των αποστολών να προέρθει από ένα κοινό ταμείο διαφόρων κρατών, βρήκε πολύ πιο εύκολα ανοιχτές πόρτες και πρόθυμα αυτιά σε Γαλλικές εταιρείες παραγωγής πετρελαίου οι οποίες προσπαθούσαν να βρουν μεθόδους για ασφαλείς γεωτρήσεις σε μεγαλύτερα βάθη. Με τέτοια κεφάλαια προχώρησε στο τρίτο και τελευταίο μέρος του Conself έλαβε χώρα στα Μεσογειακά παράλια της Γαλλίας και σε βάθος 110 μέτρων.
50 χρόνια μετά, οι κατασκευές που φιλοξένησαν την ομάδα του Cousteau σε εκείνα τα ταξίδια, έχουν αφεθεί στις ορέξεις ψαριών και πλαγκτόν. Η κυβερνήσεις της Αιγύπτου και του Σουδάν έχουν επιτρέψει τις επισκέψεις στις άλλοτε γεμάτες ζωή και όνειρα εγκαταστάσεις και χιλιάδες δύτες έχουν κάθε χρόνο την ευκαιρία να δουν από κοντά τους χώρους από όπου η προσπάθεια κατάκτησης των ωκεανών ξεκίνησε. Ποτέ όμως δεν τελείωσε…
