Γιατί δεν είναι αργία αλλά απεργία
Το νόημα όμως αυτής της μέρας είναι πολύ βαθύτερο –και πάει πολύ πίσω. Στα τέλη του 19ου αιώνα, ‘όταν οι εργάτες παγκοσμίως άρχισαν σιγά – σιγά να οργανώνονται σε συνδικάτα απέκτησαν και δύναμη.
Γιατί δεν είναι αργία αλλά απεργία
Στην Ελλάδα την Πρωτομαγιά την έχουμε συνδυάσει είτε με τριήμερα (καλή ώρα) ή γενικά με μια μέρα όπου οι περισσότεροι δεν δουλεύουν, είτε με τον οριστικό ερχομό του καλοκαιριού και βγαίνουμε να μαζέψουμε ανοιξιάτικα λουλούδια.
Το νόημα όμως αυτής της μέρας είναι πολύ βαθύτερο –και πάει πολύ πίσω. Στα τέλη του 19ου αιώνα, ‘όταν οι εργάτες παγκοσμίως άρχισαν σιγά – σιγά να οργανώνονται σε συνδικάτα απέκτησαν και δύναμη.
Το 1882 ο Μάθιου Μαγκουάϊρ, γραμματέας του εργατικού συνδικάτου της Νέας Υόρκης πρότεινε να βρεθεί μια μέρα κοινής αποδοχής ώστε να γιορτάζεται ως «η μέρα του εργάτη».
Πέντε χρόνια μετά το Όρεγκον έγινε η πρώτη πολιτεία που καθιέρωσε ως επίσημη γιορτή την μέρα του εργάτη και το 1894 έγινε ομοσπονδιακή γιορτή στις ΗΠΑ. Μόνο που δεν γιορτάζεται την Πρωτομαγιά όπως σε όλο τον κόσμο αλλά την πρώτη Δευτέρα του Σεπτεμβρίου.
Οι υπόλοιπες χώρες επέλεξαν την πρώτη μέρα του Μάη για να γιορτάζουν τον εργάτη. Η ημερομηνία αυτή ήταν αρχαία ευρωπαϊκή ανοιξιάτικη γιορτή και ορίστηκε από την Δεύτερη Σοσιαλιστική Διεθνή το 1889 ως ημέρα απεργίας των συνδικάτων σε όλο τον πλανήτη.
Τα γεγονότα όμως που οδήγησαν σε αυτή την απόφαση και άλλαξαν άρδην τις σχέσεις εργαζόμενων – αφεντικών συνέβησαν λίγα χρόνια νωρίτερα και ήταν η αφορμή για κοσμογονικές αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις.
Ήταν Τρίτη, 4 Μαΐου του 1886. Οι εργάτες πλημμύρισαν το κέντρο του Σικάγου σε μια ειρηνική πορεία ζητώντας να καθιερωθεί το 8ωρο στην εργασία και παράλληλα διαμαρτύρονταν για τις επιθέσεις που είχαν δεχτεί τις προηγούμενες μέρες συνάδελφοί τους από την αστυνομία.
Ενώ η πορεία εξελισσόταν ήσυχα κάποιος μέσα από το πλήθος πέταξε μια αυτοσχέδια βόμβα προς το μέρος των αστυνομικών δυνάμεων. Η έκρηξη ήταν εκκωφαντική και ακολούθησε χάος. Οι αστυνομικοί άρχισαν να πυροβολούν, οι εργάτες να απαντούν και το αποτέλεσμα ήταν να χάσουν τη ζωή τους 7 αστυνομικοί και 4 πολίτες.
Για την βομβιστική επίθεση συνελλήφθησαν και δικάστηκαν 8 αναρχικοί. Παρότι δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία ότι κάποιος εξ αυτών όντως πέταξε την βόμβα στους αστυνομικούς, οι 7 καταδικάστηκαν σε θάνατο και ένας σε ποινή κάθειρξης 15 ετών. Από τους 7 στους δύο δόθηκε χάρη από τον κυβερνήτη του Ιλινόϊ, ένας αυτοκτόνησε στο κελί του και οι άλλοι 4 απαγχονίστηκαν δημόσια.
Το τραγικό περιστατικό στο Heymarket σηματοδότησε την πλήρη αλλαγή στην εργατική νομοθεσία και ήταν η απαρχή ενός πιο δίκαιου για τους εργαζόμενους συστήματος. Η θυσία των λίγων έπιασε τόπο για τους πολλούς αλλά καλό είναι να θυμόμαστε πως αυτή η μέρα είναι μνήμης και απεργίας όχι τριημέρου και αργίας.
