Λένα Πλάτωνος στο ΚΛΙΚ: «Για μένα ήταν η τελευταία φορά που η εκκλησία παρενέβη στη δισκογραφία»

Χρησιμοποιεί αρκετά το επίθετο «τρομακτικός». Με διττή χρήση. Με την καλή και την κακή έννοια. Γενικά είναι ακριβής στον λόγο της, προσέχει οι λέξεις που χρησιμοποιεί να εκφράζουν αυτό που αισθάνεται ή που έχει στο μυαλό της. Την αγαπάει την γλώσσα η Λένα Πλάτωνος, η ακριβή μας ιέρεια της ηλεκτρονικής μουσικής. Σκέφτομαι ότι της ταιριάζει η καταβύθιση στο γλωσσικό σύμπαν των αρχαίων ποιητριών που επιχειρεί με συνοδοιπόρο στην ερμηνεία την σπουδαία Μαρία Φαραντούρη. Στη συναυλία τους, που βαφτίστηκε «Μοίρες» και θα γίνει στο Ηρώδειο στις 19 Ιουνίου στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, θα ακουστούν: Ο λόγος των ποιητριών του αρχαίου κόσμου. Η σύνθεση «Μοίρες» –το νέο έργο της Πλάτωνος σε μετάφραση του φιλόλογου Θάνου Τσακνάκη, γραμμένο για τον σολίστα του φλάουτου Στάθη Καραπάνο και την εμβληματική φωνή της Φαραντούρη, μια ποιητική «συνομιλία» με τη φιλοσοφία του Πλάτωνα για την αθανασία της ψυχής. Τραγούδια από τον ιστορικό δίσκο «Σαμποτάζ» τα οποία θα παρουσιαστούν ως μετεγγραφές για φλάουτο.

Παράλληλα με τις προετοιμασίες και τις πρόβες για τη συναυλία, η Λένα Πλάτωνος ετοιμάζει και έναν νέο δίσκο που θα λέγεται «Νυχτερινά» με στίχους του Νίκου Μωραΐτη και ντουέτα της Μαρίας Φαραντούρη με την Δήμητρα Γαλάνη.

Μιλήσαμε για όλα αυτά, και ακόμα περισσότερα, στον δικό της χώρο, στο σπίτι της, ένα διαμέρισμα με τοίχους βαμμένους ροζ- «είναι πολύ θεραπευτικό χρώμα το ροζ, περισσότερο κι απ’ το θαλασσί», μου εξήγησε- πολλά βάζα, μικρότερα, μεγαλύτερα, σε διάφορα μεγέθη, με ή και χωρίς άνθη, αρκετά φωτιστικά, πορτατίφ, αμπαζούρ, και βέβαια, ένα μαύρο πιάνο με ουρά, ο άρχοντας του χώρου. Πάντα πίστευα ότι τα σπίτια λένε πολλά για τις προσωπικότητες των ανθρώπων. Έχει λουλούδια και φως λοιπόν το σπίτι της Λένας Πλάτωνος, και κοριτσίστικο ροζ χρώμα. Τι παράξενο να έχει «αγκαλιάσει» τόσες φορές το σκοτάδι.

Για να ξεκινήσουμε με κερνάει γκοφρετάκια με γεύση πραλίνα. «Θα φάω κι εγώ ένα τόσο δα μικρό κομματάκι», μου λέει. Και κοιτάζει κάπως πονηρά. Έχει πολύ ωραίο γέλιο πάντως.

Λένα είσαι γλυκατζού; Δυστυχώς πολύ. Η ζάχαρη δεν είναι καλό πράγμα και παχαίνει. Κι άλλα πράγματα παχαίνουν βέβαια.

Γιατί έχεις τόσα βάζα και φωτιστικά στο σπίτι σου; Έχω φωτιστικά γιατί αγαπάω τρομακτικά τα φώτα. Τα βάζα μου αρέσουν σαν υποδοχείς των λουλουδιών. Κάποια έχουν αποξηραμένα λουλούδια, άλλα φρέσκα. Αλλά και άδεια τα βάζα έχουν μια γοητεία, κυρίως οι ζωγραφικές απάνω τους. Μου αρέσουν τα κινέζικα πιο πολύ.

Τα κλουαζονέ. Ναι αυτά μου αρέσουν πολύ. Μαύρα ή χρωματιστά.

Τα μαζεύεις χρόνια φαντάζομαι. Είμαι συλλέκτρια. Τα παίρνω από παλαιοπωλεία και αντικερί, όχι ακριβές αντικερί. Έχω αδυναμία στα βάζα.

Είπες πριν ότι τα βάζα είναι υποδοχείς λουλουδιών. Μου άρεσε που χρησιμοποίησες παράγωγο του ρήματος υποδέχομαι. Οι καλλιτέχνες, υποδοχείς τίνος πράγματος είναι;

Της ζωής παιδί μου. Σιγά σιγά θα πούμε περισσότερα. Μου το έβαλες αυτό το βαρύ λίγο απότομα.

Δε φταίω εγώ. Τα βάζα σου φταίνε. Ωραία, θα επιστρέψουμε σε αυτό. Ας πούμε για το Ηρώδειο. «Μοίρες» βαφτίσατε τη συναυλία σας με την Μαρία Φαραντούρη, «Μοίρες» λέγεται η νέα σου σύνθεση σε ποίηση του Θάνου Τσακνάκη.

Το έργο «Μοίρες» που είναι γραμμένο για τον φλαουτίστα Στάθη Καραπάνο, αποτελείται από τρία μέρη, τις τρεις μοίρες, την Άτροπο, την Κλωθώ και τη Λάχεσις. Έχω βάλει πρώτη την Άτροπο, την κακιά, για να τελειώνω με την καλή, με ελπιδοφόρο τρόπο.

Στη μοίρα πιστεύεις; Κοίταξε να δεις, πιστεύω ότι υπάρχει κάποιο σχέδιο αλλά από την άλλη μεριά πιστεύω και στην ελεύθερη βούληση, ίσως είναι δύο αντιμαχόμενα πεδία αυτά.

Ποια σκέψη σε καθοδηγεί περισσότερο; Ποιό πεδίο νικάει; Η αλήθεια είναι ότι στη ζωή μου έχω λειτουργήσει πάρα πολύ με τη διαίσθηση και τα τραγούδια μου είναι τελείως διαισθητικά- ίσως αυτό είναι μια υπερβολή γιατί χρησιμοποιώ και λογική.

Μέσα στα χρόνια ποιό συναίσθημα σε καθοδήγησε περισσότερο όταν έγραφες; Μέσα στα χρόνια αποδείχτηκε ότι εγώ, μέσω της διαίσθησης μου, της ενορατικής γραφής, είδα πράγματα τα οποία θα συνέβαιναν σε κάμποσα χρόνια. Είχα δει τη δύναμη των υπολογιστών, την αρνητική δύναμη. Το τραγούδι μου έχει μια αντιστασιακή εφόρμηση πάντα. Εφορμώ από αντιστάσεις. Όχι ότι δεν υπάρχει και το καθησυχαστικό μέρος.

Δίπολα λοιπόν. Η μία πλευρά είναι η αντίσταση και η άλλη το καθησυχαστικό. Βλέπεις φοράω και το δαχτυλίδι, γιν και γιανγκ. Πιστεύω ότι αυτές οι δύο δυνάμεις κυριαρχούν μέσα στη φύση.

Γενικά κυριαρχούν οι αντιθετικές δυνάμεις λες. Τουλάχιστον προσπαθούμε να φέρουμε μια ισορροπία, το γιν και το γιανγκ είναι μια ευχή ουσιαστικά, σαν σύμβολο. Μια ευχή να μπορέσουν να ισορροπούν τα πράγματα Στην ισορροπία κατά τη γνώμη μου βρίσκεται η απαρχή της άνθησης, της ανθοφορίας.

Εσύ Λένα την ισορροπία σου την έχασες πολλές φορές μέσα στα χρόνια. Επικράτησε το σκοτάδι, κι όχι το φως. Ναι αυτό υπάρχει και στο ζώδιο μου έντονο.

Τι ζώδιο είσαι; Είμαι ζυγοσκορπιός, αλλά περισσότερο σκορπιός. Για αυτό και έχω αναγεννηθεί πολλές φορές στη ζωή μου. Έχω πεθάνει και έχω αναγεννηθεί. Με το σκοτάδι έχω πολλά να πω και να κάνω και το γνωρίζω πολύ καλά το σκοτάδι. Αλλά έχω και ωροσκόπο λέοντα που είναι φωτεινότητα και φωτιά, γενναιοδωρία. Ο ήλιος είναι ο φωτοδότης αστέρας.

Έχω την αίσθηση ότι έχεις συμφιλιωθεί πολύ με τις σκοτεινιές σου, αλλά πόσο δύσκολο ήταν; Έχω περάσει μεγάλο μέρος της ζωής μου μέσα απ’ το σκοτάδι. Για λόγους ψυχολογικούς που οφείλονται σε τραυματικές εμπειρίες που είχα.

Όπως; Θες να μου πεις; Κυρίως η σχέση με τη μητέρα μου ήταν τραυματική. Πολύ τραυματική, δύσκολη σχέση γιατί ήταν ένας άθρωπος χειριστικότατος, συγχρόνως με πολλή γενναιοδωρία-είχε και συγκρουσιακή υφή το πράγμα- κι αυτό το έκανε ακόμα πιο δύσκολο γιατί με μπέρδευε.

Την συγχώρεσες; Η τελευταία μου κίνηση, να την στηρίξω επί δέκα χρόνια μέχρι να πεθάνει-είχα παρατήσει τότε τη μουσική, για άλλους λόγους- ήταν συμφιλιωτική.

Αρρώστησε; Χάσαμε ξαφνικά τον πατέρα μου και μετά από δύο μήνες η μητέρα μου έπαθε εγκεφαλικό. Ελαφρύ ευτυχώς, για αυτό και μπορέσαμε επί δέκα χρόνια να συνεχίσουμε τη ζωή μας και επικοινωνήσαμε καλά.

Αυτά τα δέκα χρόνια ήταν λίγο σαν να ρεφάρατε για τις δυσκολίες σας; Για τη δύσκολη σχέση σας; Ναι. Υπάρχει κι ένα βιβλίο της Μέλανι Κλάιν (σ.σ. συγγραφέας και ψυχαναλύτρια που ασχολήθηκε με την ανάλυση της παιδικής ηλικίας), στο οποίο μιλάει για τα εδάφη της μητέρας, αν μπορεί να το πει κανείς έτσι, όπου άνθρωποι προσπάθησαν τα μήτρια εδάφη να τα φέρουν στα μέτρα τους ξανά και σαν παράδειγμα έδωσε την Ολλανδία που είχε καταπνιγεί πάρα πολλές φορές από την θάλασσα, οι άνθρωποι είχαν τραβήξει πολλά κι όμως αυτοί εκεί, να φτιάχνουν νησάκια από ό,τι απέμενε, με επανορθωτική ας πούμε διάθεση και κίνηση. Αυτό το πράγμα το έκανα εγώ με τη μητέρα μου. Από το ’93 όταν χάσαμε τον πατέρα μου, μέχρι το 2003 που χάθηκε η μητέρα μου.

Η δύσκολη σχέση με την μητέρα σου καθόρισε τη σχέση σου με το φύλο σου; Με τις γυναίκες δηλαδή πώς τα πήγαινες; Είχες φίλες; Δεν δυσκολευόμουν με τις γυναίκες, είχα φίλες. Δυσκολευόμουν στους έρωτες με τους άντρες. Διότι η μητέρα μου ήταν τρομακτικά επεμβατική, αρρωστημένα επεμβατική και ανταγωνιστική με εμένα. Είχε στο μυαλό της κάποια πρότυπα κι εμένα η ερωτική μου ζωή δε συμβάδιζε με αυτά. Για να με «σώσει» λοιπόν, έφτανε σε σημεία να θέλει να αυτοκτονήσει. Μου έκανε τρομερό ψυχολογικό πόλεμο. Μια φορά στη Βιέννη πήγε να πέσει μέσα στον Δούναβη.

Γιατί; Αν δεν χώριζα αυτόν με τον οποίο συζούσα εκεί, τον Χανς. Με αυτόν έφτιαξα τα πρώτα μου τραγούδια, αγγλόφωνα. Για μένα ήταν τρομακτικά σημαντική αυτή η σχέση.

Ο πατέρας σου λειτουργούσε ως αντίρροπη δύναμη στη μητέρα σου; Ο πατέρας μου ήταν στην Αθήνα, εγώ έμενα στη Βιέννη. Στις δύσκολες στιγμές ερχόταν με το μέρος μου. Μια φορά ήταν ένας ηλεκτρολόγος από την Βιέννη, ένα παιδί με τον οποίο είχαμε έναν χρόνο δεσμό, λίγο πιο μικρός από εμένα, έκανε ηλεκτρολογικά. Το μαθαίνει η μάνα μου-θα μου πεις γιατί της το είπες; Ε, τα έλεγα τότε, έτσι λειτουργούσα-και γίνεται της κακομοίρας στο σπίτι. Εντωμεταξύ, έπαθα τότε τους πρώτους μου νευρικούς κλονισμούς με κρίσεις πανικού. Για πρώτη φορά πήγα σε έναν γιατρό με την μάνα μου στη Βιέννη, με είχε στείλει εκεί ο καθηγητής μου, και μου έδωσε ένα φάρμακο το οποίο λεγόταν ιατρονερβάλ-τι αστείο όνομα! Το πρώτο φάρμακο που πήρα ποτέ για τα νεύρα μου. Ο πατέρας μου είχε πει λοιπόν, εάν ερχόταν ο φίλος μου στην Ελλάδα θα βοηθούσε να βρει δουλειά.

Το φάρμακο βοήθησε; Όχι. Εγώ προσπαθούσα μόνη μου. Μετά γύρισα Αθήνα και με είδε κα κάποιος άλλος γιατρός που με βοήθησε πιο πολύ, με στήριξε, χωρίς να μου κάνει ψυχανάλυση.

Είχες πάει και στον Γιώργο Χειμωνά, έτσι δεν είναι; Στον Χειμωνά είχα πάει για να τον ρωτήσω εάν θα τρελαθώ ποτέ. Ήταν τόσο μπλεγμένη η συμπεριφορά της μητέρας μου που εγώ προσπαθώντας να την αναλύσω έμπαινα σε κυκεώνες και καθόμουν και σκεφτόμουν και έλεγα «άραγε θα με οδηγήσει στην τρέλα αυτό το ψάξιμο;», πράγμα που έχει συμβεί σε καλλιτέχνιδες.

Την Μαργαρίτα Καραπάνου έχεις στο μυαλό σου; Ναι.

Το φοβόσουν αυτό το συναίσθημα που δεν μπορούσες να ελέγξεις ε; Ναι, αυτό. Δεν μπορούσα να το ελέγξω. Και σηκώθηκα και πήγα στον Χειμωνά μια μέρα με το εξής αίτημα: «θα σας διηγηθώ την τελευταία ιστορία με την μάνα μου και θέλω να μου πείτε εάν θα τρελαθώ». Μπήκα σε ένα καταπληκτικό γραφείο με πανάκριβα λεπτοκαμωμένα έπιπλα, όπου είχε πολλές καρέκλες, ξεκινούσαν κοντά στο γραφείο και έφταναν μέχρι μέσα στο βάθος. Κάθισα στην πιο μπροστινή. Μιλήσαμε και του είπα το τελευταίο συμβάν εκείνης της εποχής, δεν θυμάμαι ποιό ήταν αλλά ήταν πολύ μπλεγμένο. Μου ζήτησε να δώσω εγώ ερμηνεία στο περιστατικό κι έπειτα μου είπε «με κατατοπίσατε, τελειώσαμε. Μπορείτε να πηγαίνετε». Τον θυμάμαι να απλώνει τα δυό του χέρια στην κάσα της πόρτας, ένα στη μία πλευρά, το άλλο στην άλλη-ήταν και πανέμορφος άντρας-και να μου λέει «και να ξέρεις δεν πρόκειται να τρελαθείς ποτέ». Αυτή ήταν η επαφή μου με τον Χειμωνά.

Τον ξαναείδες; Όχι ποτέ.

Το επεδίωξες; Όχι, είχε τελειώσει. Πήγα με ένα αίτημα και το αίτημα μου είχε ανταπόκριση.

Νοιώθεις ότι με την ευαισθησία σου και τις σκέψεις σου, παίδεψες τελικά κι εσύ τον εαυτό σου; Του έβαλες δύσκολα; Κι εγώ τον παίδεψα τον εαυτό μου. Κι ακόμα τον παιδεύω γιατί είμαι ένας άνθρωπος πολύ ιδιαίτερος.

Εγώ για σένα είχα πάντα την αίσθηση ότι είσαι σαν αερικό από άλλη εποχή. Θα έλεγα κι από άλλο αστέρι. Καμιά φορά αισθάνομαι ότι δεν ανήκω εδώ πέρα.

Ξέρεις που ανήκεις; Δεν ξέρω αλλά επειδή είμαι πιστή, ανήκω στο θεό. Όχι θρησκευόμενη. Είμαι πιστή, ένθεη αν θέλεις. Και οι θρησκείες δεν μου πάνε, ο,τιδήποτε το ομαδικό με ταράζει κάπως. Από μικρό παιδί που ήμουνα. Ας πούμε θυμάμαι ότι ακόμα και στην γυμναστική που έπρεπε να κάνω ασκήσεις μαζί με άλλα παιδιά δυσκολευόμουν. Εγώ ήθελα να κοιμάμαι Ενώ είμαι άνθρωπος κοινωνικός και δουλεύω με ομάδες, με τρομάζει να είμαι με μια μεγάλη ομάδα και να ξεκινήσουμε κάτι.

‘Οταν κάνατε την «Λιλιπούπολη» μια ομάδα ήσασταν. Ήμασταν όλοι πρόσωπα που είχαμε την ίδια αναφορά. Ήμουνα μια ιδιαιτερότητα μαζί με άλλες ιδιαιτερότητες. Χριστοδούλου, Μαραγκόπουλος, Κυπουργός, Μαριανίνα… Τι θέλεις να μοιράζεσαι με τους ανθρώπους που συνεργάζεσαι ή είναι γενικά στη ζωή σου; Ας πούμε να έχετε τους ίδιους μύθους; Να έχουν μύθους. Σέβομαι τον μύθο τους, δεν πάω να τον αρπάξω.

Εσένα ποιοι είναι οι μύθοι σου; Εξήγησε μου λίγο τι θα πει μύθος.

Ας τον συνδέσουμε με τη μυθολογία. Δεν έχω μύθους αν το εννοούμε έτσι. Πάντα αναζητούσα από πολύ μικρό παιδί την αλήθεια. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, το ’75 όταν ήμουν παντρεμένη με τον Μαραγκόπουλο, θυμάμαι πού βρισκόμουν, σε ποιο δωμάτιο και πού καθόμουν όταν με είχε ρωτήσει μια φίλη μου, η Μαλκίτα Χάουελ «Λένα τι ζητάς εσύ από τη ζωή σου;». Και με έβαλε σε τριπάκι. Σκέφτηκα λιγάκι και της απάντησα «την αλήθεια».

Αυτό το 75. Τώρα, το 2026, πάλι την ίδια απάντηση δίνεις; Ε βέβαια.

Νιώθεις ότι την πλησίασες ποτέ; Έστω κάποιο θραύσμα της; Έχει θραύσματα η αλήθεια; Η αυτογνωσία οδηγεί πολύ σε αυτό που εγώ έψαχνα, στην αλήθεια. Μετά η πίστη μου στο θεό, ότι κάποιος υπάρχει, κάτι, μια υπερούσια δύναμη που έχει φτιάξει όλα αυτά που μας περιβάλλουν αλλά κι εμάς, υπάρχουν και μέσα μας. Κι αυτά δεν είναι σαχλαμαροειδείς σκέψεις. Εγώ ας πούμε είχα μια αποκάλυψη, μια στιγμή πολύ κοντινή με τον θεό. Πριν από χρόνια όταν ζούσα με τον Γιώργο Βολουδάκη, τον ποιητή και βιολόγο. Πρέπει να ήταν γύρω στο 1987. Ο Γιώργος ήταν ένθεος και λόγω οικογένειας, ήταν όλοι παπάδες, αλλά όχι μόνο για αυτό, ήταν πολύ σκεπτόμενος άνθρωπος. Εγώ δε ήμουν τελείως άπιστη. Ήμουνα στη φάση του διαλεκτικού υλισμού, είχα πάει προς την αριστερά.

Προς τον Χέγκελ. Τον Χέγκελ, τον Μαρξ, κτλ. Και συναισθηματικά ήμουν αριστερή, όχι μόνο διανοητικά. Αυτό το συναισθηματικό όμως, μου έβαζε ένα φραγμό. Και έλεγα στον Γιώργο, «Γιώργο τα πάντα είναι ύλη». Ενα πρωί ξυπνάω σε μια κατάσταση τρέλας, το μυαλό μου μέσα ήταν ένα αμάγαλμα από αντιθετικές σκέψεις. Σηκώθηκα και δεν ήξερα τι να κάνω. Πήγα σε ένα δωματιάκι όπου γράφαμε μουσική, είχα βάλει και ένα ντιβάνι και είχα βάψει πολύχρωμους τους τοίχους, και έπιασα ένα ημερολογιάκι. Είχα αποφασίσει ότι θα γράφω σε αυτό τις καλές μου σκέψεις και τα καλά μου συναισθήματα. Βλέπεις είχα πάντα την κατάθλιψη στο πλάι μου… Άρχισα να γράφω παραληρηματικά, σχεδόν έκλαιγα. Ήταν μια πολύ ιδιαίτερη στιγμή για εμένα.

Σε τρόμαξε αυτό που περιγράφεις; Με απελευθέρωσε.

Το 1990 όταν έκανες το «Μη μου τους κύκλους τάρατε» όπου άλλαξες την προσευχή και έκανες το «πιστεύω εις έναν θεό πατέρα παντοκράτορα» σε «πιστεύω εις έναν θεό των υπολογιστών» σε κυνήγησε η εκκλησία.

Η περίπτωση μου ήταν η τελευταία φορά όπου παρενέβη η εκκλησία σε δισκογραφικές δουλειές. Ήταν ο ακρογωνιαίος λίθος για να σταματήσουν τη λογοκρισία. Ο δίσκος μου ήταν ο τελευταίος που λογοκρίθηκε. Είχε γίνει και συνέντευξη Τύπου από την «Sony» τότε, χαμός. Με έπαιρνε τηλέφωνο πολύς κόσμος για να μου συμπαρασταθεί. Θυμάμαι με είχε πάρει ένας γέρος 90 ετών, παλιός κομμουνιστής και έκλαιγε και μου έλεγε «παιδί μου τι τραβάς…».

Τώρα που ζεστάθηκε η κουβέντα ας γυρίσουμε στην αρχή. Οι καλλιτέχνες τίνος πράγματος είναι υποδοχείς; Εγώ πιστεύω ότι οι καλλιτέχνες είναι υποδοχείς του θείου λόγου. Δεν μπορώ να το εξηγήσω με καθημερινές λέξεις.

Μην το μικρύνουμε ε; Ή θα πάμε σε άλλες κατευθύνσεις, θα απομακρυνθούμε από την ουσία. Πιστεύω ότι η τέχνη είναι κάτι υπερβατικό, δηλαδή πέρα από την καθημερινότητα.

Είναι και παίδεμα; Βέβαια, προκειμένου να κατακτήσεις τα μέσα για να μπορέσεις να προχωρήσεις και να δημιουργήσεις- ο καθένας με τον τρόπο του, άλλος παίζει βιολί, άλλος τραγουδάει, κι άλλος φτιάχνει μουσική. Ο αναδημιουργός έχει κι αυτός μέσα του το φως της δημιουργίας, αλλά αυτός καθεατός ο δημιουργός φτιάχνει δικούς του κόσμους. Είναι όμως, δικοί του αυτοί οι κόσμοι ή μήπως μπαίνει στους κόσμους του θεού ας πούμε; Εγώ νομίζω ότι ερχόμαστε σε επαφή με τέτοιες δυνάμεις. Μπορεί επίσης, να έρθει και σε επαφή με τους κόσμους του κακού. Για μένα η καλλιτεχνία είναι μεταφυσική κατάσταση, η οποία έχει βέβαια βαθμίδες: κατώτατη, ανώτερη, και πάει λέγοντας.

Έτσι όμως πάμε, δεν θα πούμε για τη συναυλία. Εικοσιπέντε χρόνια συνεργάζεσαι με την Φαραντούρη, απ’ όταν κάνατε τον δίσκο «Τρίτη πόρτα». Η συνεργασία εκείνη είχε γίνει μέσω του στιχουργού Ποάλα και του παραγωγού Μακράκη. Ομολογώ ότι την εποχή εκείνη ήμουνα «αλλού». Έγραψα ορισμένες μελωδίες όπως μου κατέβηκαν από το μυαλό και μετά έδωσα όλο το υλικό στην (πιανίστρια και φίλη) Μαλκίτα Χάουελ για να κάνει τις πρόβες με την Φαραντούρη. Την άκουσα στο στούντιο, αφού είχε προβάρει τα κομμάτια. Αν δεν σήμαινε όμως για εμένα κάτι η φωνή της, δε θα το επέτρεπα. Είχα να λογοδοτήσω στον εαυτό μου. Η Μαρία είναι κάπως μυθική φωνή, έχει αυτή την εμβέλεια μεταξύ του ανθρώπινου κοινού και του θείου, είναι υπερβατική με μια έννοια η φωνή της.

Μου αρέσει η ιδέα δύο γυναίκες, Πλάτωνος και Φαραντούρη, οι οποίες εργάζονται πάνω στο έργο γυναικών, των αρχαίων ποιητριών. Το concept ήταν του Θάνου Τσακνάκη, αυτός είχε την ιδέα. Είναι πολύ καλός φιλόλογος-μεταφραστής. Με ήξερε από μακριά και ξαφνικά πήγε στη Μαρία και της είπε ότι έχει προχωρήσει αρκετά μια δουλειά που αφορά σε χαμένες ποιήτριες που τις ανέσυρε, καθώς είναι λάτρης της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Σαπφώ, Κόριννα, Τελέσιλλα, Ανύτη, Πράξιλλα, Μοιρώ, Νοσσίς, Διοφίλη, Ήριννα, οι ξεματιάστρες, αλλά και άλλες ποιήτριες του αρχαιοελληνικού σύμπαντος.

Τι σου αρέσει στον λόγο αυτών των γυναικών; Μεταφράσαμε και κάναμε πολύ δουλειά στα ποιήματα αυτά. Είναι εξαιρετικές ποιήτριες. Τα θέματα τους είναι τόσο γλυκούτσικα.

Πες μου και για τον δίσκο που ετοιμάζεις σε στίχους του Νίκου Μωραΐτη. Λέγεται «Νυχτερινά» και θα ερμηνεύσουν η Μαρία Φαραντούρη με την Δήμητρα Γαλάνη. Είναι στίχοι-ποιήματα του Νίκου Μωραΐτη, δέκα στο σύνολο. Είναι θα έλεγα ψυχοκεντρικά, αναφέρονται στις περιπέτειες του μέσα μας. Έχουν το στοιχείο του νουάρ και το αίσθημα της απώλειας. Τους έχω δώσει μια μορφή με αρκετά στοιχεία προχωρημένης κλασικής φόρμας, χρησιμοποιώ πολυρυθμικά σχήματα, έχω βάλει και συνθεσάιζερ. Το ύφος είναι προχωρημένο κλασικό, αλλά με τον δικό μου τρόπο. Και έχω χρησιμοποιήσει πολλά εφέ σε ορισμένα κομμάτια και φυσικούς ήχους. Δύο από αυτά τα κομμάτια τα αφηγούμαι εγώ και τα υπόλοιπα θα τραγουδηθούν από την Φαραντούρη και την Γαλάνη. Με την Γαλάνη είχαμε συνεργαστεί στο φεστιβάλ της Πάτρας και η δουλειά εκείνη είχε βγει σε δίσκο, λέγεται «Οι Μύθοι της Ευρώπης» με Κουρτ Βάιλ, Τζον Λένον, κ.α. Με την Φαραντούρη  έχουμε κάνει μαζί την «Τρίτη πόρτα», τα «Σπαράγματα» και τώρα συμμετέχει στις «Μοίρες», που θα ακουστούν στο Ηρώδειο, με το τραγούδι «Καινούργιοι άνθρωποι» που έχει γράψει τους στίχους ο Νίκος Μωραΐτης. Ετοιμάζω και έναν κύκλο τραγουδιών για τη φωνή του Πάρι Κιμιωνή, ενός νέου τραγουδιστή, από τους καλύτερους καινούργιους χατζιδακικούς ερμηνευτές. Μάλλον θα τον ονομάσουμε «Ισλανδία» αφού βασίζεται στην ομώνυμη ποιητική συλλογή του Μιχάλη Κούτρα, ενός ποιητή, που επίσης μου μίλησαν πολύ τα ποιήματα του από την πρώτη στιγμή.

Η συναυλία στις 19 Ιουνίου εντάσσεται στις γιορτές αποχαιρετισμού του Ηρωδείου που θα κλείσει για κάποια χρόνα για εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης. Ο χώρος υποβάλλει το αίσθημα για τη μουσική; Καταρχάς εγώ σε αυτόν τον χώρο έχω ζήσει την πιο ευτυχισμένη ημέρα της ζωής μου, που ήταν η μεγάλη μου συναυλία το 2008. Όταν γύρισα στο σπίτι εκείνη τη νύχτα έμεινα στο δωμάτιο μόνη μου και δεν κοιμήθηκα όλο το βράδυ από την χαρά μου. Αυτό το συναίσθημα της χαράς δεν περιγράφεται εύκολα, το ονόμασα «η πιο ευτυχισμένη ημέρα της ζωής μου». Δικαιώθηκε το αίσθημα το πρωί όταν συνέρρευσαν εδώ διάφοροι άνθρωποι και συνέβησαν και γεγονότα που επιβεβαίωσαν ότι όντως άξιζε να νοιώθω έτσι. Θυμάμαι ήρθε επίσκεψη ένας πνευμονολόγος, νέος στην ηλικία ο Σωκράτης, ο οποίος έμενε στην πολυκατοικία μου και με γνώριζε σαν δημιουργό όχι προσωπικά, ήρθε λοιπόν για να πιούμε έναν καφέ γιατί ήταν κι αυτός στη συναυλία. Ήθελε να συνεχίσει αυτό το αίσθημα της προηγούμενης βραδιάς. Λίγη ώρα μετά, χτύπησε το κουδούνι και έφεραν μια ανθοδέσμη με ένα μπιλιέτο, ήταν για την Βικτώρια που έμενε μαζί μου και με φρόντιζε. Τα είχε στείλει ένα ζευγάρι, ήταν φίλοι της. Έγραφαν λοιπόν ότι βρίσκονταν σε διάσταση τρία χρόνια αλλά έκαναν έρωτα μετά τη συναυλία μου.

Στο ερώτημα «τι δύναμη έχει η μουσική», αυτό θα μπορούσε να είναι μια απάντηση. Ναι, αρκεί αυτό. Θυμάμαι εκείνη τη βραδιά το κοινό έστελνε κάτι απίστευτα, περίεργα κύματα. Σε κάποια στιγμή είχα πάει στη μέση της σκηνής και είπα «στο λόγο της τιμής μου δεν πρόκειται να ξαναφήσω τη μουσική».

Έλεγες πριν ότι γενικά λογοδοτείς στον εαυτό σου, λογοδοτείς όμως και στο κοινό σου, λογοδοτείς στους δύο ανθρώπους που χάρης στη μουσική σου ξαναέκαναν έρωτα. Μπορεί να έκαναν έρωτα πολλοί εκείνο το βράδυ… Στην ουσία λογοδότησα στον εαυτό μου αλλά το ανακοίνωσα στο κοινό. Είχα αυτή την ανάγκη. Γράφω και για εμένα και για τους ανθρώπους που με ακούνε.

Το χιούμορ έχει παίξει ρόλο στη ζωή σου; Ασφαλώς. Με την Σοφία Γιαννάτου-στο γκρουπ τότε του Ηρακλή Τριανταφυλλίδη-και την ξαδέρφη μου, κάναμε και γράφαμε διάφορα σουρεαλιστικά και διασκεδάζαμε. Τέτοια κάναμε με την ξαδέρφη μου κι όταν ήμασταν μικρά. Περπατούσαμε στον δρόμο, πετούσαμε το παπούτσι μας μπροστά και λέγαμε «να προηγείται το παπούτσι σου του βήματος σου!». Κάναμε κάτι τέτοια λοξά. Τον σουρεαλισμό εγώ τον είχα στην οικογένεια μου και από την μάνα μου και από τον πατέρα μου. Την αίσθηση του σπασίματος της λογικής, του ρέοντος λόγου.

Βλέπω αυτό το ωραίο δαχτυλίδι που φοράς με τη μωβ πέτρα και αναρωτιέμαι αν ψωνίζεις ακόμα δαχτυλιδάκια από εκπομπές τηλεπώλησης, όπως μου είχες εξομολογηθεί ένα βράδυ πέρυσι. Χθες αγόρασα ένα. Από μαύρο αχάτη.

*Η συναυλία «Μοίρες» θα πραγματοποιηθεί στο Ηρώδειο στις 19 Ιουνίου στις 21.00