Ο Αλέξης Τσίπρας απέτυχε. Μπορεί όμως ακόμα να γίνει από ριζοσπάστης μαθητής, ένας πολιτικός άνδρας

Ο Aλέξης Τσίπρας απέτυχε λοιπόν. Η αδύναμη Ελλάδα είναι σε ακόμη δυσκολότερη θέση, καθώς είναι πλέον πιο απομονωμένη από ποτέ και το πανευρωπαϊκό μέτωπο κατά της λιτότητας που ο ίδιος είχε υποσχεθεί στις τελευταίες εκλογές δεν έγινε ποτέ πραγματικότητα. Πέντε μήνες διαπραγματεύσεων δεν έφεραν κανένα αποτέλεσμα που να πλησιάζει στην ριζοσπαστική ρητορική που έφεραν αυτόν και το κόμμα του στην εξουσία.

Αλλά η αποτυχία δεν μόνο του  Έλληνα πρωθυπουργού. Οι προκάτοχοί του απέτυχαν επίσης, παραλείποντας κάθε στιγμή να μιλήσουν στους ψηφοφόρους για την αλήθεια, σαν αντιπολίτευση και απλά υποφέροντας από τις επιπτώσεις όταν είχαν την εξουσία.

Συγκρίνετε την ύφεση στην Ελλάδα με τις τύχες της Ιρλανδίας, Πορτογαλίας και Ισπανίας από την έναρξη της κρίσης πέντε χρόνια πριν, και αυτό που ξεχωρίζει είναι η επίμονη προτίμηση των Ελλήνων πολιτικών να βάζουν το βραχυπρόθεσμο κομματικό κέρδος μπροστά από το εθνικό συμφέρον. Καθώς όμως οι λεπτομέρειες από την προτεινόμενη συμφωνία έρχονται στην επιφάνεια, είναι ξεκάθαρο ότι η αποτυχία είναι μεγαλύτερη και δεν περιορίζεται μόνο την Ελλάδα. Η πολιτική της λιτότητας που επιβλήθηκε στη χώρα από τους πιστωτές της, όπως ο Ολιβιέρ Μπλάνσαντ του ΔΝΤ  παραδέχθηκε το 2013, έκανε την Ελληνική ύφεση μακρύτερη και βαθύτερη από όσο θα περίμενε κανείς.

Τώρα, πρόκειται να ενταθεί. Παρά τις καταγεγραμμένες διαφορές μεταξύ του ΔΝΤ και της Κομισιόν, είναι φανερό ότι οι επιλογές του κ. Τσίπρα ένωσαν τους συνομιλητές του, στην απόφασή τους να οδηγήσουν την Ελλάδα ακόμη πιο βαθιά, στον ίδιο καταστροφικό δρόμο, όπως πριν.

Η επιμονή τους να αγνοούν το τεράστιο ποσοστό  ανεργίας, αποτυπώνει την σχεδόν απόλυτη κατάρρευση της εμπιστοσύνης τους απέναντι στον τρόπο που τους συμπεριφέρθηκε τους προηγούμενους πέντε μήνες η κυβέρνηση του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Αποτυπώνει επίσης, μια υποβόσκουσα, βαθύτερη ανυπομονησία, δική τους και των ψηφοφόρων τους για την λήξη της φαινομενικά ατελείωτης περιπέτειας της ελληνικής κρίσης και την κατανοητή αμφιβολία τους για αν η όποια συμφωνία που ίσως υπογραφεί, θα εφαρμοστεί σοβαρά. Με τις ελληνικές τράπεζες να βρίσκονται σε τεχνητή υποστήριξη, τα γεγονότα κινούνται προς μια λύση, όχι όμως με τον τρόπο που θα έλπιζε η ελληνική πλευρά. Ο κ. Τσίπρας ακόμα δηλώνει αισιόδοξος αλλά η δύναμή του πάνω στο κόμμα του δεν είναι πολύ ισχυρή: Μέσα στον ΣΥ.ΡΙΖ.Α οι λεπτομέρειες του νέου πακέτου των πιστωτών έγιναν δεκτές με φόβο – και όχι μόνο από τους ριζοσπάστες του κόμματος. Πέρα από αυτό υπάρχει βαθιά και δικαιολογημένη ανησυχία για την μικρή έκταση, στο νέο ελληνικό σχέδιο, των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που πραγματικά χρειάζεται η οικονομία.

Ο χρόνος κάποτε μπορεί να ήταν με την ελληνική πλευρά. Αλλά η κυβέρνηση σπατάλησε εβδομάδες και τώρα αντιμετωπίζει μια επείγουσα κατάσταση. Η τελευταία ελπίδα του Αλέξη Τσίπρα είναι η γεωπολιτική – η βολιδοσκόπηση των Ευρωπαϊκών φόβων για εναπόθεση της Ελλάδας στην τροχιά του Βλαντιμίρ Πούτιν και ενός μεγάλου κομματιού των Βαλκανίων μαζί. Αλλά και αυτοί οι φόβοι έχουν τα όριά τους: δεν θα ταρακουνήσουν τους ψηφοφόρους στη Γερμανία ή αλλού αν και θα κρατήσουν τη Γερμανίδα καγκελάριο Αγκέλα Μέρκελ και τον πρόεδρο των Η.Π.Α. Μπάρακ Ομπάμα ξύπνιους τα βράδια. Και δεν πρόκειται  να ταρακουνήσουν το ΔΝΤ.

Οι πιθανότητες δυστυχώς πρέπει τώρα να βρίσκονται από την πλευρά του Grexit. Aυτό θα ήταν καταστροφικό για την Ελλάδα και με μεγάλο κόστος για την υπόλοιπη Ευρώπη. Υπάρχει μια εναλλακτική αλλά σχετίζεται με την μικρή πιθανότητα ο πρωθυπουργός να επιλέξει τις επόμενες ημέρες την πατρίδα από το κόμμα, το άγνωστο μέλλον από το γνώριμο παρελθόν. Μπορεί ο Τσίπρας να κάνει την αλλαγή ρόλου, από έναν ριζοσπάστη μαθητή σε έναν πολιτικό άνδρα;

Οι οιωνοί είναι αρνητικοί – και τα μηδαμινά κέρδη της μέχρι τώρα στρατηγικής του στις διαπραγματεύσεις, κάνουν ακόμα πιο δύσκολο το έργο του – αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι αδύνατο. Ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α αλλά και το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα βρίσκονται σε μια ρευστή κατάσταση. Η αντίδραση στο εσωτερικό του ΣΥ.ΡΙΖ.Α για το πακέτο μέτρων είναι πραγματική αλλά οι κεντρώοι ψηφοφόροι στην Ελλάδα τάσσονται υπέρ της παραμονής στο ευρώ. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ, το κόμμα που κυριάρχησε στην αριστερά μετά τη χούντα βυθίζεται στην ανυπαρξία, αφήνοντας χώρο στον Τσίπρα.

Παρόλα αυτά, παραμένει δημοφιλής στη χώρα. Αν μπορεί να παρουσιάσει σαν νίκη την ήττα, να παρουσιάσει μια συμφωνία με τους δανειστές ως δική του και να διενεργήσει εκλογές με μια κεντροαριστερή πλατφόρμα κάποια στιγμή το φθινόπωρο με την πραγματική προοπτική μιας ελάφρυνσης χρέους, μπορεί να τα καταφέρει. Όσοι στο κόμμα του ελπίζουν να χτίσουν τον σοσιαλισμό μέσω μιας επιστροφής στην δραχμή θα παραγκωνιστούν και η Ελλάδα ίσως να είναι σε θέση να παραμείνει στη ζώνη του ευρώ, όπως φαίνεται να ζητάει ο κόσμος βάση των δημοσκοπήσεων. Αυτό θα έδινε στον ελληνικό λαό μια ανακούφιση τόσο αναγκαία μετά την ψυχολογική ταλαιπωρία μιας ατελείωτης κρίσης και θα έδινε χρόνο για την σταθεροποίηση και την ενίσχυση των φθαρμένων πολιτικών θεσμών.

Σε τέτοιες λεπτές ισορροπίες κρέμεται αυτή τη στιγμή το μέλλον της Ελλάδας και ίσως και του ευρώ.