Συγχώρεση (sorry seems to be the hardest word)
Η συγχώρεση είναι επιλογή. Συγχωρώ δεν σημαίνει ξεχνώ. Ούτε σημαίνει συνεχίζω σαν να μην συνέβη ό,τι συνέβη. Υπάρχουν γεγονότα που δεν ξεχνιούνται ποτέ.
Ξεκίνησε στις 21 Απριλίου στη Γερμανία η τελευταία προγραμματισμένη δίκη των Ναζί.
Στο εδώλιο βρίσκεται ο 94χρονος Οσκαρ Γκρένινγκ, πρώην λογιστής του Άουσβιτς, που κατηγορείται ότι συνέβαλλε, την άνοιξη του 1944, στην αποστολή 300.000 εβραίων στους θαλάμους αερίων του Άουσβιτς. Κατηγορείται επίσης, ότι ήταν εκείνος, που συνέλεγε τα χρήματα και τιμαλφή των μελλοθανάτων για να τα στείλει στο Βερολίνο.Στη δίκη παρίστανται 67 επιζώντες του Άουσβιτς καθώς και απόγονοι των θυμάτων προκειμένου να συμμετέχουν στην δίωξη του Γκρένινγκ ως συν-ενάγοντες.Ανάμεσα στους επιζήσαντες βρίσκεται και η 81χρονη Εύα Κορ, η οποία ταξίδεψε από την Αμερική για να καταθέσει ενώπιον του γερμανικού δικαστηρίου.Η ατμόσφαιρα βαριά. Μέσα από τις αφηγήσεις αναβιώνουν οι επώδυνες μνήμες. Δημοσιογράφοι απ’ όλον τον κόσμο έχουν έρθει να καλύψουν τη δίκη. Έρχεται η σειρά της Κορ. Καλείται να περιγράψει τα φριχτά ιατρικά πειράματα που υπέστη από τους Ναζί μαζί με την δίδυμη αδερφή της. Η κατάθεση τελειώνει και τότε συμβαίνει κάτι εντελώς αναπάντεχο.Η Κορ πηγαίνει προς τον Γκρένινγκ, του δίνει το χέρι της, του μιλά, τον αγκαλιάζει. Εκείνος την φιλά στο μάγουλο. Κεραμίδα εν αιθρία.
Όλη η αίθουσα έχει παγώσει. Η ακροαματική διαδικασία διακόπτεται.«Του είπα ότι τον συγχωρώ. Τίποτε καλό δεν βγαίνει από τον θυμό. Οποιαδήποτε πράξη καλής θέλησης θα νικήσει το θυμό κάθε φορά», δηλώνει στους δημοσιογράφους βγαίνοντας από το δικαστήριο.Συγχώρεση – τι πολύπλοκη έννοια! Προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη συγχωρώ (συν + χωρώ), που σημαίνει συγκλίνω προς την κατεύθυνση κάποιου, συμβαδίζω, συναινώ, και επομένως παρέχω συγγνώμη. Σημαίνει ουσιαστικά απαλλάσσω κάποιον από το βάρος της ενοχής του, επειδή κατανοώ.
Πόσος χρόνος όμως χρειάζεται για να κατανοήσουμε; Κι αν, παρ` όλη την καλή πρόθεση, η λογική μας δεν καταφέρει να ερμηνεύσει τους λόγους για τους οποίους κάποιος μας έβλαψε, τότε τι γίνεται; Ο πανδαμάτωρ χρόνος εξαλείφει τα αιωρούμενα «γιατί», ή συνεχίζουν να περιφέρονται σαν ενδόμυχοι δορυφόροι ως το τέλος της ζωής μας;
Οι περισσότερες θρησκείες υποστηρίζουν την αξία της συγχώρεσης ως τρόπο εξιλέωσης. «Πατέρα μου, συγχώρεσέ τους, γιατί δεν ξέρουν τι κάνουν», προσεύχεται ο Χριστός, την ώρα των Παθών του. «Δε θα τιμωρηθείς για τον θυμό σου, αλλά θα τιμωρηθείς από τον θυμό σου», λέει ο Βούδας, ενώ στις Βέδες, που αποτελούν το σύνολο των ιερών κειμένων του Ινδουϊσμού, η συγχώρεση περιγράφεται ως ανώτερη από τη δικαιοσύνη και ως η υπέρτατη μορφή γαλήνης και ευτυχίας.Εντούτοις, πέραν των κοινωνικών και θρησκευτικών πεποιθήσεων, η συγχώρεση είναι καθαρά προσωπική υπόθεση. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν συγχωρούν. Καταχωνιάζουν το γεγονός που τους έπληξε κι όσους ενεπλάκησαν σε αυτό στα κατάβαθα της μνήμης τους, αποδίδοντάς του ιδιότητα ατυχήματος, κακής στιγμής, λάθος επιλογής. Αναλαμβάνουν δηλαδή πλήρως την ευθύνη του κακού βιώματος και το θάβουν μαζί με τα ερωτηματικά του. Στην ερώτηση «πώς μπόρεσε;», απαντούν με χειρουργική ψυχραιμία «μπόρεσε». Και μπαίνει τελεία. Η ζωή συνεχίζεται. Η σελίδα γυρνά δια παντός.
Υπάρχουν κι οι άλλοι, που αγωνίζονται να καταλάβουν. Τα αναπάντητα «γιατί» λιμνάζουν, δημιουργώντας ένα ελώδες υπόστρωμα, που αν δεν αναχωματωθεί, αδυνατούν να δομήσουν οτιδήποτε καινούργιο. Από ζημιωμένοι, γίνονται ζημιωτές. Τα βάζουν με τον εαυτό τους που δεν βρίσκουν τον τρόπο να προσφέρουν στον άλλον άφεση αμαρτιών. Κάποιοι από αυτούς τελικά την προσφέρουν, χωρίς απαραίτητα να έχουν καταλάβει, λυγίζοντας κάτω από το βάρος των τύψεών τους.
Η συγχώρεση είναι επιλογή. Συγχωρώ δεν σημαίνει ξεχνώ. Ούτε σημαίνει συνεχίζω σαν να μην συνέβη ό,τι συνέβη. Υπάρχουν γεγονότα που δεν ξεχνιούνται ποτέ. Όπως η αγωνία της επιβίωσης, το χέρι εκείνου που σε σπρώχνει εκούσια μες στους σκοτεινούς ωκεανούς της απελπισίας. Όταν έχεις πλέον σωθεί, όταν όλα είναι πολύ μακριά, τα συναισθήματα ξεθωριάζουν, δεν έχει πια βαρύτητα το χέρι αυτό, δεν σε απειλεί. Συρρικνωμένο κι ενοχικό κείτεται δίπλα σου μετά από Χ χρόνια.«Η συγγνώμη έρχεται μετά την αδιαφορία», λέει ο Εμίλ Ζολά. Με καθυστέρηση δηλαδή.Ο μυς της συνείδησης θέλει τον χρόνο του για να τεντωθεί.
