Τα καναρίνια στο ανθρακωρυχείο…

Η αστάθεια και η αβεβαιότητα παραμένουν και ένα πέπλο ανησυχίας και μιζέριας πλανάται πάνω από όλο τον κόσμο. Λύσεις υπάρχουν σε μάθε πρόβλημα αλλά αντίθετα με τις περισσότερες φορές που οι μεγάλοι και ισχυροί ηγούνται και επιλύουν τις δύσκολες καταστάσεις, αυτή τη φορά τη λύση (μπορεί και να) την έχουν οι μικροί. Αυτό τουλάχιστον πιστεύουν οι κορυφαίοι αναλυτές της Credit Suisse που συνέταξαν μια έκθεση στην οποία εξηγούν πως οι μικρές χώρες δίνουν το παράδειγμα ώστε να ελεγχθεί η οικονομική κρίση και τον τρόπο να βγούμε από αυτήν.

Τον τελευταίο καιρό μια σειρά από κινήσεις επιβεβαιώνουν τη θεωρία. Η Δανία έριξε τα επιτόκια σε αρνητικές τιμές, η Ιρλανδία πάλεψε να βγει από το μνημόνιο και τα κατάφερε, η Σιγκαπούρη επίσης μείωσε τις τιμές των επιτοκίων. Αυτές οι μικρές αλλά αποτελεσματικές πράξεις δείχνουν ότι πολλές χώρες που είναι μικρές με οικονομικούς όρους μπορούν να κάνουν μεγάλα βήματα προς την λύση του παγκόσμιου προβλήματος. Αντιδρούν στις μακροοικονομικές προκλήσεις, μειώνουν τον πληθωρισμό και είναι προετοιμασμένες για τις όποιες επιπτώσεις από τις ενέργειες των μεγάλων κεντρικών τραπεζών.

Η έκθεση της Credit Suisse μάλιστα παρομοιάζει αυτές τις μικρές χώρες με τα «καναρίνια στο ανθρακωρυχείο» και τονίζει ότι οι εύστοχες ενέργειές τους θα πρέπει να διδάξουν τους «γίγαντες» τύπου ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας καθώς και οργανισμούς όπως το ΔΝΤ και την G20.

Ακόμη περισσότερο, μικρές οικονομίες όπως της Σιγκαπούρης, του Χονγκ Κονγκ και της Νέας Ζηλανδίας είναι πιο διαλλακτικές όσον αφορά τον τρόπο εμπλοκής τους με το παγκόσμιο οικονομικό ρεύμα. Εφαρμόζουν περιορισμούς στη μετανάστευση, την διαχείριση νομισματικών ισοτιμιών και τον έλεγχο των κεφαλαίων καθώς και μια καινοτομία μακρο-προληπτικής πολιτικής ως απάντηση στην αστάθεια των παγκόσμιων ροών κεφαλαίων, των χαμηλών επιτοκίων και τις συναλλαγματικές πιέσεις. Επίσης αυτές οι χώρες υιοθετούν μια πιο ευέλικτη προσέγγιση στη διεθνή οικονομική ενσωμάτωση. Αποδεικνύουν ότι ο δικός τους τρόπος, που είναι διαφορετικός ανάλογα με την περίσταση (χώρα) και τις εκάστοτε συνθήκες, είναι πιο αποτελεσματικός από την παγκόσμια άποψη ότι όλες οι οικονομίες πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.

Από τη Νέα Ζηλανδία έως και τις χώρες της Βαλτικής, πολλές μικρές οικονομίες τα κατάφεραν καλά στα αρχικά στάδια της κρίσης προχωρώντας σε δημοσιονομική εξυγίανση και τις απαραίτητες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις . Αλλά οι πρόσφατες εμπειρίες στην Ιρλανδία και αλλού δείχνουν ότι υπάρχουν κοινωνικά και πολιτικά όρια αυτής της προσέγγισης – ακόμη και με τα ισχυρά θεσμικά όργανα και την εμπιστοσύνη που χαρακτηρίζουν πολλές μικρές χώρες. Τα προαναφερθέντα δείχνουν σαφώς ότι μεγάλες χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα μπορούν να μάθουν από τη σοβαρότητα και την αποδοτικότητα με την οποία οι επιτυχημένες μικρές προηγμένες οικονομίες αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν.

Μια δυνητικά μεγαλύτερη αλλαγή στον τρόπο σκέψης σχετίζεται με το πόσο μικρά τα ανεπτυγμένα κράτη θεωρούν το ένα το άλλο. Ιστορικά, οι μικρές αλλά δυνατές οικονομίες δεν συνασπίστηκαν ποτέ για μια σειρά από καλούς λόγους – γεωγραφία, προσέλκυση των μεγάλων πολυεθνικών, πλατφόρμες όπως η ΕΕ, και –κυρίως- η έλλειψη επίγνωσης του βαθμού στον οποίο οι διεθνείς δυνάμεις επηρεάζουν τις μικρές χώρες.

Αλλά αυτό αλλάζει. Το κόστος του συντονισμού μεταξύ των μικρών χωρών πέφτει και ενώ πολλά μικρά κράτη ανταγωνίζονται για τον τουρισμό, τις άμεσες ξένες επενδύσεις και στον τομέα της τεχνολογίας, υπάρχουν επίσης πολλές περιοχές δυνατότητες συνεργασίας. Όσο περνάει ο καιρός οι μικρές χώρες αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα και μια εποικοδομητική και ειλικρινής μεταξύ τους συνεργασία θα είναι επωφελής για όλους. Εν ολίγοις, οι μικρές χώρες παρέχουν μια πιο καθαρή, ακριβή έννοια των οικονομικών και πολιτικών πιέσεων που δημιουργούνται στο σύστημα. Δυστυχώς όμως η παγκόσμια και οικονομική κυριαρχείται και ορίζεται από τις φωνές των μεγάλων χωρών.