Ruth Handler: η “μαμά” της θρυλικής Barbie γεννήθηκε σαν σήμερα…
Τι κι αν έχει κλείσει τα 57 της χρόνια η Barbie; Συνεχίζει “να πουλά σαν τρελή”... Πρόκειται για φαινόμενο άλλωστε... Το “φαινόμενο Βarbie”.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Σε όποιο παιδικό κατάστημα και να κοιτάξεις, σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου, δεν υπάρχει περίπτωση να μη βρεις στα ράφια του εκείνη τη δημοφιλή κούκλα…Τι κι αν έχει κλείσει τα 57 της χρόνια; Συνεχίζει “να πουλά σαν τρελή”… Πρόκειται για φαινόμενο άλλωστε… Το “φαινόμενο Βarbie”.
Είτε μας αρέσει είτε όχι, η Barbie, η πλαστική κουκλίτσα με τις απίθανες αναλογίες, έχει στοιχειώσει το υποσυνείδητο δεκάδων εκατομμυρίων παιδιών στον πλανήτη. Πρόκειται για την πνευματική κόρη μιας δαιμόνιας Καλιφορνέζας, της Ρουθ Χάντλερ, η οποία, το 1945, μαζί με το σύζυγό της, ιδρύει μια εταιρεία που έχει τα αποκλειστικά δικαιώματα παραγωγής της αλυσίδας προιόντων Barbie. Το μυστικό της “μακροζωίας” αποτελεί ένα μυστήριο… Ακόμα και στον κόσμο των παιχνιδιών και πιο συγκεκριμένα στην τεράστια εμπορική επιτυχία της κούκλας της Mattel.Αλλά, πώς ξεκίνησε αυτή η ιδέα;
“Η κόρη μου και οι φιλενάδες της, έπαιζαν με χάρτινες κουκλίτσες, αντιγράφοντας τον κόσμο των ενηλίκων. Τις κοίταζα και σκεφτόμουν: Αν καταφέρω και μεταφέρω αυτόν τον τύπο παιχνιδιού στις τρεις διαστάσεις, θα έχω πετύχει κάτι το εξαιρετικό.” Το προαίσθημα της Χάντλερ αποδείχτηκε όχι μόνο σωστό, αλλά ευρηματικό! Η αυτοκρατορία της Barbie έχει ήδη ξεπεράσει το μισό αιώνα ζωής και τίποτα δεν δείχνει ότι πλησιάζει στη δύση της. Πάνω από δύο δισεκατομμύρια κούκλες Barbie πωλούνται κάθε χρόνο σε εκατόν σαράντα χώρες, σε όλο τον κόσμο, ενώ έχει υπολογισθεί ότι ο ρυθμός πώλησής τους είναι δύο κούκλες ανά δευτερόλεπτο! Τρομερά εντυπωσιακό! Ένα μέσο κοριτσάκι, ηλικίας τριών έως δέκα ετών, στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει τουλάχιστον οκτώ κούκλες Barbie στο δωμάτιό του, γεγονός που φανερώνει την απίστευτη επίδραση την οποία έχει ασκήσει και συνεχίζει να ασκεί η άψυχη αυτή λιλιπούτεια φιγούρα στο γυναικείο πληθυσμό. Η Barbie ενσαρκώνει τη χολιγουντιανή κούκλα, καθώς ψιλόλιγνη, με πλούσιο κυματιστό μαλλί, ψηλά τακούνια και προσεγμένη γκαρνταρόμπα.
Μια Barbie ατημέλητη, άβαφη και καθημερινήθα ήταν σίγουρα αντίφαση… Το αιθέριο αυτό πλάσμα, δεν το έχει αγγίξει ούτε το κίνημα για την απελευθέρωση των γυναικών ούτε οι κραδασμοί του φεμινισμού. Η Barbie βαδίζει αγέρωχη, πάντα “του κουτιού”, “κορίτσι της παντρειάς”. Η εντυπωσιακή κούκλα φαίνεται ότι δεν υπήρξε ποτέ παιδί ή έφηβη – γεννήθηκε ενήλικη, με στρογγυλά στήθη και εκπληκτικά λεπτή μέση. Αποτελεί έμπνευση των κοριτσιών να στήσουν τις δικές τους πασαρέλες στα παιδικά τους δωμάτια και να ονειρευτούν πως είναι κι εκείνες φανταχτερές κούκλες…
Το 1961 κάνει την εμφάνισή του στην αγορά, ο Keneth, ο σύντροφός της Barbie, έχοντας πάρει το όνομα του γιου του ζεύγους Χάντλερ. Αντάξιος συνοδός της πλαστικής ντίβας, εκπροσωπεί τον “καλό γαμπρό” που ονειρεύεται κάθε μητέρα για την κόρη της.
H Ρουθ ήταν πολωνικής καταγωγής. Γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 4 Νοεμβρίου 1916. Στις αρχές του αιώνα οι γονείς της φθάνουν με ατμόπλοιο στο Ντένβερ έχοντας εγκαταλείψει σαν κυνηγημένοι την πατρίδα τους, προκειμένου για να γλιτώσει ο σιδηρουργός πατέρας της τη στράτευσή του στον ρωσικό στρατό. Η μητέρα της περνά δύσκολα χρόνια με δέκα παιδιά που έχει να αναθρέψει. H Ρουθ είναι το δέκατο παιδί της οικογένειας, ωστόσο, δεν αισθάνθηκε ποτέ παραμελημένη.
Στα 19 της χρόνια πήγε στο Χόλιγουντ για να σπουδάζει βιομηχανικό σχέδιο. Παντρεύεται τον Ελιοτ Χάντλερ, συμμαθητή της από τη σχολή, ο οποίος – μαζί με τον φίλο του Χάρολντ Μάτσονιδρύουν το 1945 τη Mattel. Είναι μια βιοτεχνία που κατασκευάζει κορνίζες και στεγάζεται στο γκαράζ του σπιτιού των Χάντλερ,στην Καλιφόρνια. Σταδιακά, η Mattel μετατρέπεται σε εταιρεία που κατασκευάζει μινιατούρες, έπιπλα και παιχνίδια για παιδικές κούκλες.
Ο Χάντλερ εξαγοράζει το μερίδιο του Μάτσον στην επιχείρηση, οι πωλήσεις πηγαίνουν περίφημα κι έχει την πολυτέλεια να κάνει ένα ωραίο ταξίδιμε τη Ρουθ στην Ευρώπη. Εντυπωσιάζεται από μια κούκλα περίπου 30 εκατοστών. Τη λένε Λίλι και αναπαριστάνει την ηρωίδα ενός δημοφιλούς – για την εποχή εκείνη– γερμανικού κόμικ για τη μεγάλης κυκλοφορίας λαικής εφημερίδας Μπιλντ.
Αγοράζει τρεις Λίλι κι επιστρέφει στην Αμερική με τρεις Λίλι στις αποσκευές της.Τη μία τη χαρίζει στην κόρη της και τις άλλες δύο τις στέλνει στο δημιουργικό τμήμα της Mattel.
Η Χάντλερ είναι ιδιαίτερα ενθουσιασμένη κι αμέσως στρώνεται στη δουλειά, ξανασχεδιάζοντας τη Λίλη. Καθοριστική είναι η συμβολή του μηχανικού Τζακ Ράιαν, ο οποίος είχε δουλέψει για την κατασκευή οπλικών συστημάτων για λογαριασμό του Πενταγώνου. Το νέο όνομα της κούκλας που δημιουργεί η Ρουθ είναι το χαιδευτικό της κόρης της, Μπάρμπαρα, Barbie. Η παρθενική της εμφάνιση στη Διεθνή Έκθεση Παιχνιδιών της Νέας Υόρκης, γίνεται στις 9 Μαρτίου 1959. Εντυπωσιακό είναι ότι τον πρώτο χρόνο κυκλοφορίας πωλούνται γύρω στις 350.000. Ένα χρόνο αργότερα, το 1960, η Mattel μπαίνει στη Wall Street και κατευθείαν στον κατάλογο των 500 μεγαλύτερων αμερικανικών επιχειρήσεων του περιοδικού “Fortune”.
Η αυθεντική Μπάρμπι φορά ριγωτό ολόσωμο μαγιό. Οι εκδοχές της είναι δύο – ξανθιά και μελαχρινή. Τα σχόλια… Ουκ ολίγα… Ήταν λογικό, για την εποχή εκείνη ειδικά, να προκληθεί η αντίδραση πολλών συντηρητικών γονέων από την ενήλικη εμφάνιση της κούκλας με το πλούσιο στήθος. Οι αντιδράσεις, όμως, δεν σταματούν εκεί. Λίγο αργότερα, κατηγορείται η αδύνατη Barbie, ότι εξωθεί τα κορίτσια στη δίαιτα και την ανορεξία..
Το 1961, μπαίνει στη ζωή της Barbie, ο νεαρός Keneth. Το όνομά του, το έχει πάρει από το όνομα του μικρού γιου των ιδιοκτητών της Mattel.
Tέσσερα χρόνια αργότερα, το 1964, όταν η κούκλα έχει εδραιωθεί πια στην αγορά, η εταιρία εξαγοράζει τα δικαιώματα της Γερμανίδας Λίλι. Το ευρωπαικό πεδίο, λοιπόν, μένει ελεύθερο για την Αμερικανίδα Barbie.
Η ευρηματική Ρουθ Χάντλερ, που “έφυγε” από τη ζωή στις 27 Απριλίου 2002, είχε χωρίς αμφιβολία επιτυχημένη επιχειρηματική ιστορία. Σύμφωνα, μάλιστα, με το περιοδικό “Economist”‘τίμησε την αμερικανική παράδοση’. Η “κόρη” της, Barbie,έχει χαρακτηριστεί πανίσχυρο σύμβολο του “αμερικανισμού”, όπως η Coca Cola, τα McDonald’s, και τα παντελόνια Levi’s. Αυτή δεν είναι μια τυχαία πραγματικότητα, αφού εκπροσωπεί το αμερικανικό όνειρο στην πιο “ζαχαρωμένη” εκδοχή του. Ο ρόλος της συγκεκριμένης κούκλας, ως προτύπου, μπορεί να έχει αμφισβητηθεί από τη μέρα της δημιουργίας της, από γονείς, φεμινίστριες, παιδαγωγούς… Ας μην ξεχνάμε, όμως, ότι η λατρεία για την Barbie ξεθωριάζει μόλις τα κορίτσια αρχίζουν να μπαίνουν στην εφηβεία. Και τότε, νέα ινδάλματα – ίσως λιγότερο ανώδυνα – καταλαμβάνουν τη θέση της…
https://www.youtube.com/watch?v=cleZIXu4PXM
