Οι απίθανοι τρόποι του κόουτς Αρτέτα

Μετά από κάθε τελικό του Τσάμπιονς λιγκ που παρακολουθώ ζωντανά – και είναι πλέον αυτοί πάρα πολλοί – κρατάω κάτι που δεν είναι εύκολα κατανοητό αν δεν βρίσκεσαι στο γήπεδο: αυτή την φορά κρατάω την τρομερή υποστήριξη της Αρσεναλ από τους οπαδούς της – την υποστήριξη όχι απλά της ομάδας, αλλά του παιγνιδιού της ομάδας, που μάλιστα δεν έχει κάτι το επιθετικά θεαματικό. Η Άρσεναλ δεν τα κατάφερε να κερδίσει το ματς πάρα την τρομερή υποστήριξη των οπαδών της που κέρδισαν την μάχη της εξέδρας καθώς ήταν πάρα πολλοί περισσότεροι στο γήπεδο όπως βέβαια και στην πόλη της Βουδαπέστης καθώς πάνω από 105000 έφτασαν εκεί χωρίς εισιτήρια. Ηταν εντυπωσιακό αυτό το κοινό . Ήταν οπαδοί κατά κάποιο τρόπο προπονημένοι και προετοιμασμένοι για να υποστηρίξουν την ομάδα σ’ αυτό που έπαιζε πιστεύοντας τυφλά ότι ο σκοπός του Αρτέτα αγιάζει τα μέσα.

Η Αρσεναλ τελικά δεν τα κατάφερε για τρεις λόγους. Πρώτον γιατί δεν βρήκε το δεύτερο γκολ σε κάποια από τις λίγες αντεπιθέσεις της που δεν ήταν και πολύ οργανωμένες. Δεύτερον γιατί στο τέλος του ματς δεν εκμεταλλεύτηκε το ότι η Παρί χωρίς τους Κβαρασκέλια, Ντεμπελε και Ρουίθ ήταν επιθετικά μάλλον αδύναμη αφού ο Ντουε είχε κουράρει κι ο Μπαρκολά δεν ήταν στην καλύτερη βραδιά του. Και τρίτον γιατί σκόραρε πολύ νωρίς: απέναντι στην Παρί Σεν Ζερμέν μπορείς να παίξεις υποδειγματικά στην άμυνα για μια ώρα – όχι για 90 λεπτά ώστε να κερδίσεις με 1-0. Ωστόσο μολονότι η πρωταθλήτρια Αγγλίας δεν κέρδισε το τρόπαιο και για λόγους που έχουν να κάνουν με την νοοτροπία και το παιγνίδι της (ποτέ δεν περίμενα να δω μια αγγλική ομάδα να παίζει τόσο κλειστά…) ο προπονητής της αποθεώθηκε. Κι όχι γιατί κέρδισε το πρωτάθλημα πριν λίγες μέρες: η σχέση είναι εντυπωσιακά καλή εδώ και χρόνια κι έχει να κάνει και με κάτι που ξεπερνά τα αποτελέσματα. Αναφέρομαι στην πολύ καλή γνώση των μεθόδων της δουλειάς του Βάσκου που το κοινό της Αρσεναλ βρίσκει ενδιαφέρουσα. Γιατί δεν έχει να κάνει μόνο με το παιγνίδι και την οργάνωσή του αλλά και με τους ανθρώπους: κανείς δεν δουλεύει με τους ποδοσφαιριστές με τον τρόπο που το κάνει ο Αρτέτα.

Άμυνα και άνθρωποι

Ο Αρτέτα κέρδισε τον τίτλο του κορυφαίου προπονητή της χρονιάς στην Πρέμιερ λιγκ – προφανώς γιατί με την Αρσεναλ κατέκτησε το πρωτάθλημα. Στη Βουδαπέστη παρουσίασε μια ομάδα με πολλή μεγάλη πίστη έτοιμη να υπηρετήσει τα θέλω του. Το στιβαρό αμυντικό παιχνίδι της Αρσεναλ μου φάνηκε πολύ συμβατό με την βασική ανάγκη του ματς δηλαδή τον περιορισμό της επιθετικής γραμμής της Παρί – αν κάτι μου έκανε εντύπωση είναι το πώς η Αρσεναλ παίζοντας με αυτό τον τρόπο κατέκτησε την πρωτιά στην Πρεμιέρ λιγκ. Για να είμαι ειλικρινής μου φαινόταν λιγάκι ανεξήγητο. Δεν είναι παράξενο ότι παίζοντας έτσι η Αρσεναλ έφτασε στον τελικό του Τσαμπιονς λιγκ και έχασε το τρόπαιο χωρίς να ηττηθεί. Με τους Σαλιμπα και Γκαμπριέλ τόσο άψογους στο κέντρο της άμυνας και τους Ντέγκλαν Ράις και Λουις Σκέλι τόσο συμπληρωματικούς στα χαφ ο μηχανισμός άμυνας είμαι άψογος. Αλλά πως αυτό το παιγνίδι μπορεί να γίνει και επιθετικά παραγωγικό (σε σημείο που να δώσει σε μια ομάδα ένα πρωτάθλημα) δυσκολευόμουν να το καταλάβω. Αλλά στην Βουδαπέστη έμαθα για τον Αρτέτα πολλά που το εξηγούν. Νομίζουμε ότι η προσφορά του σχετίζεται με την οργάνωση της άμυνας, την αξιοποίηση των στημένων φάσεων (ακόμα και των πλαγίων άουτ) από τους ειδικούς συνεργάτες του, και την σωστή κατά περίσταση χρησιμοποίηση των κυνηγών του. Όλα αυτά ισχύουν. Αλλά ισχύουν και μερικά άλλα που έχουν να κάνουν με το πως διαχειρίζεται ανθρώπους τα οποία έχουν το ενδιαφέρον τους.

Οι σύνθετοι τρόποι

Μερικά από όσα έμαθα στην Βουδαπέστη ασχολούμενος με τον προπονητή της Αρσεναλ με κατέπληξαν και τα μοιράζομαι μαζί σας για να γίνει κατανοητό πόσο σύνθετοι μπορεί να είναι οι τρόποι ενός προπονητή. Ο Αρτέτα την πρώτη εβδομάδα που βρέθηκε στο προπονητικό κέντρο του Κόλνεϊ ζήτησε από τους ανθρώπους της Αρσεναλ να του εξηγήσουν γιατί σε αυτό υπάρχει μια αιωνόβια ελιά: του απάντησαν ότι ήταν ένα από τα πρώτα δέντρα που φυτεύτηκαν εκεί και ότι είναι τόσο παλιά όσο και ο σύλλογος. Ο Βάσκος ενθουσιάστηκε και για πολύ καιρό μάζευε τους παίκτες γύρω από αυτή για να τους μιλήσει για τον επόμενο αγώνα! Όχι μόνο: ζήτησε από τους παίκτες να αναλάβουν κι αυτοί μαζί με τους φροντιστές το πότισμα του δέντρου που είναι ένα σύμβολο ιστορικής συνέχειας του συλλόγου – αρχικά σε κάποιες φίρμες φάνηκε παράξενο, τώρα το θέλουν να το κάνουν όλοι!

Λίγο καιρό αργότερα ο Βάσκος εμφανίστηκε στο γήπεδο με ένα καφέ Λαμπραντόρ, και τον εκπαιδευτή του. Το ονόμασε Γουίν, επειδή σε όλους αρέσει να κερδίζουν, και ζήτησε από τους παίκτες να τον φροντίζουν γιατί «χωρίς φροντίδα Γουίν (σσ νίκη δηλαδή) δεν θα υπάρξει». Ο Γουίν έκτοτε μπαινοβγαίνει στα αποδυτήρια κατά βούληση και οι παίκτες τον ταϊζουν – κάποιοι τον παίρνουν και στο σπίτι μια στο τόσο. Ο Αρτέτα λέει ότι η ενασχόληση μαζί του ανεβάζει το ηθικό, ρίχνει τις εντάσεις και δημιουργεί την υπέροχη αίσθηση ότι η ομάδα είναι μια οικογένεια. Επειδή ο Βάσκος πράγματι πιστεύει ότι το να νοιώθει η ομάδα οικογένεια κάνει τη διαφορά αλλάζει συστηματικά τις θέσεις των παικτών στα τραπέζια στο πρωϊνό και στα γεύματα, ώστε όλοι να είναι υποχρεωμένοι να συνυπάρχουν με όλους. Αλλά αυτό που αποκάλυψε ο Ρικάρντο Καλαφιόρι μιλώντας στο Sports Illustrated πάει το πράγμα ακόμα παραπέρα: «Μια μέρα μου έδειξε μια φωτογραφία μου με την οικογένειά μου, ρωτώντας με τι σήμαινε για μένα κάθε άτομο που εικονιζόταν σε αυτή. Δεν ξέρω καν που την βρήκε. Ημουν εγώ μικρός, τα αδέρφια μου, οι γονείς μου, ο παππούς και η γιαγιά. Δεν μου είχε ξανασυμβεί ποτέ, ήταν μια όμορφη στιγμή» είπε ο Ιταλός. Και τόνισε πως ο Αρτέτα το έχει κάνει και με άλλους παίκτες λέγοντας πως μόνο έτσι θα μπορούσε να μάθει τι χαρακτήρα κουβαλά ο καθένας από αυτούς.

Κλεμμένα πορτοφόλια και στημένα λεμόνια

Το να χαρακτηρίσει κανείς τους τρόπους του Βάσκου αντισυμβατικούς είναι μάλλον λίγο. Ένα βράδυ μετά από ένα ομαδικό δείπνο, πριν φύγει, κάλεσε τους παίκτες του να ελέγξουν τις τσέπες τους και τα σακίδια τους: σε έναν έλειπε το πορτοφόλι του, σε άλλους το κινητό ή τα κλειδιά. Οι παίκτες τα έχασαν, αλλά πριν πέσει πανικός, ο προπονητής αποκάλυψε το μυστικό: είχε προσλάβει επαγγελματίες πορτοφολάδες για να μπουν εκείνο το βράδυ στην αίθουσα προπόνησης. Το μάθημα στους παίκτες ήταν ότι δεν πρέπει ποτέ να χαλαρώνεις και ποτέ δεν πρέπει να θεωρείς τα πράγματα δεδομένα. Μια άλλη φορά, λίγες ώρες πριν από έναν αγώνα, έδωσε στους παίκτες του στα αποδυτήρια μισό λεμόνι και ένα ποτήρι. Αυτοί περίμεναν να τους μιλήσει για τον αντίπαλο, αυτός τους ζήτησε μόνο να στύψουν το λεμόνι με τα χέρια τους και να βάλουν το χυμό στο ποτήρι. Όταν όλοι νόμιζαν ότι είχαν τελειώσει, ο Αρτέτα πήρε τα λεμόνια ένα ένα και τους έδειξε ότι στύβοντάς τα πιο σφιχτά, θα έβγαιναν μερικές ακόμα σταγόνες. Το μάθημα εδώ ήταν ότι ακόμα και όταν νιώθεις ότι έχεις φτάσει στο όριό σου, μπορείς ακόμα να δώσεις κάτι παραπάνω. Δεν τους είπε τίποτα για το ματς. Η Αρσεναλ κέρδισε εύκολα.

Στον Ζιντσένκο έχει κάνει κάτι καλύτερο. Σύμφωνα με τον Αρτέτα, ο παίκτης έπρεπε να ξυπνήσει. Στην τελευταία προπόνηση πριν από έναν εκτός έδρας αγώνα, ο Αρτέτα έκανε μια άσκηση όπου ένας επιθετικός έπρεπε να προσπαθήσει να ντριπλάρει ένα αμυντικό: ο αντίπαλος του Ουκρανού υποτίθεται ότι ήταν ένας βοηθός του Βάσκου – μέλος του τιμ, αλλά αυτός προσποιήθηκε ότι ήταν τραυματίας. Ο Αρτέτα φώναξε ένα σερβιτόρο που δούλευε στο προπονητικό κέντρο του ξενοδοχείου που προπονούταν η ομάδα. Δεν ήταν σερβιτόρος, αλλά ένας επαγγελματίας από αυτούς που κάνουν κόλπα με την μπάλα σε παιδικά πάρτι: μέχρι ο Ουκρανός να καταλάβει τι έγινε όλοι γελούσαν μαζί του. Ο Ζιντσένκο αρχικά θύμωσε. Αλλά το μάθημα το πήρε. Αν δεν έχεις το μυαλό σου και δεν προσπαθείς μπορεί ο καθένας να κάνει τους πάντες να γελάνε μαζί σου.

Όλα αυτά και άλλα πολλά είναι γνωστά στον κόσμο της Αρσεναλ που έχει την βεβαιότητα ότι ο τύπος που είναι στον πάγκο είναι ένα σοφό παιδί. Κάπως έτσι υπάρχει ένα είδος τυφλής εμπιστοσύνης: δεν τίθεται ποτέ ζήτημα για το αν μια τακτική επιλογή είναι σωστή – αφού είναι του Αρτέτα είναι η πρέπουσα γιατί κανείς δεν ξέρει τους παίκτες καλύτερα. Αυτή η πίστη στον Αρτέτα και τις μεθόδους του έφερε την κατάκτηση της Πρέμιερ λιγκ μετά από είκοσι χρόνια και οδήγησε την Αρσεναλ ένα – δυο πέναλτι πριν την κατάκτηση του Τσάμπιονς λιγκ. Εμείς μπορούμε να συζητάμε για την αμυντική τακτική του κόουτς, την λατρεία της άμυνας κτλ. Στην Αρσεναλ αυτά δεν απασχολούν κανένα…