Η Πόλη Unplugged: Πήγαμε σε ένα φεστιβάλ bollywood κάτω από την Ακρόπολη

Υπάρχουν κάποια πράγματα που, όταν τα ακούς για πρώτη φορά, σου φαίνονται παράδοξα. Ένα φεστιβάλ Bollywood στον λόφο του Φιλοπάππου, με φόντο την Ακρόπολη, είναι σίγουρα ένα από αυτά. Κι όμως, μόλις βρεθείς στο Θέατρο Δόρα Στράτου και ακούσεις τους πρώτους ρυθμούς, δεις τα πολύχρωμα κοστούμια στη σκηνή και τον κόσμο να χορεύει με απίστευτο κέφι, καταλαβαίνεις ότι αυτή η συνάντηση Ανατολής και Δύσης μοιάζει τελικά απολύτως φυσική.

Το Bollywood and Multicultural Dance Festival Greece επέστρεψε φέτος για δωδέκατη χρονιά και για τέσσερις ημέρες μετέτρεψε την Αθήνα σε ένα διεθνές σημείο συνάντησης πολιτισμών. Workshops, πάρτι υποδοχής, διαγωνισμοί, bazaar, ινδικές γεύσεις και, φυσικά, εντυπωσιακές σκηνικές παραγωγές συνέθεσαν ένα φεστιβάλ που ξεπέρασε τα στενά όρια μιας χορευτικής διοργάνωσης και λειτούργησε ως πραγματική γιορτή πολιτισμού. Περισσότεροι από 300 χορευτές και καλλιτέχνες από περισσότερες από 20 χώρες βρέθηκαν στην Αθήνα, επιβεβαιώνοντας ότι το φεστιβάλ έχει πλέον αποκτήσει διεθνή ακτινοβολία.

Η Άννα Δημητράτου, ηθοποιός, χορογράφος, δασκάλα και ιδρύτρια της πρώτης Ακαδημίας Bollywood στην Ελλάδα, μας μίλησε λίγο πριν από τις παραστάσεις για τη διαδρομή των δώδεκα αυτών χρόνων: «Το ξεκινήσαμε με την ομάδα μου πριν από δώδεκα χρόνια και είμαστε ακόμη εδώ, ακόμη ζωντανοί», μας λέει χαμογελώντας. Και αυτό ίσως λέει πολλά. Γιατί τίποτα από όσα βλέπει σήμερα το κοινό δεν ήρθε εύκολα.

«Τα πρώτα χρόνια δεν μας βοήθησε κανείς», παραδέχεται. «Όμως είμαστε επίμονοι άνθρωποι. Έχουμε πάθος γι’ αυτό που κάνουμε και πιστεύουμε ότι αυτό που προσφέρουμε αφορά όχι μόνο το ελληνικό αλλά και το παγκόσμιο κοινό». Η επιμονή αυτή απέδωσε καρπούς. Τα τελευταία χρόνια το φεστιβάλ τελεί υπό την αιγίδα της Ινδικής Πρεσβείας, του ΕΟΤ, του Δήμου Αθηναίων και άλλων φορέων, ενώ φέτος για πρώτη φορά ο Δήμος Αθηναίων στήριξε ενεργά τη διοργάνωση με καμπάνια προβολής σε κεντρικά σημεία της πόλης.

Διαγωνιζόμενοι απ’ όλο τον κόσμο

Η πρώτη μεγάλη έκπληξη του τριημέρου ήταν ο διεθνής διαγωνισμός Bollywood που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή. Και αν κάποιος θεωρεί ότι πρόκειται για μια μικρή παράλληλη δράση, θα τον διαψεύσω. Διαγωνιζόμενοι από την Ελλάδα, αλλά και από δεκάδες χώρες της Ευρώπης, της Ασίας και της Αμερικής, ταξίδεψαν στην Αθήνα αποκλειστικά για το φεστιβάλ. Φέτος, μάλιστα, ο διαγωνισμός απέκτησε τη δική του αυτόνομη ημέρα, καθώς ο αριθμός των συμμετοχών είχε αυξηθεί τόσο πολύ που δεν χωρούσε πλέον στο πρόγραμμα των παραστάσεων του Σαββατοκύριακου.

Η βραδιά ξεκίνησε με παιδιά και εφήβους που κυριολεκτικά σε άφηναν με ανοιχτό το στόμα με τη σκηνική τους παρουσία, την ακρίβεια στις κινήσεις και την ενέργεια που έβγαζαν πάνω στη σκηνή και ακολούθησαν τα ενήλικα σόλο και ομαδικά.

Το Σάββατο και την Κυριακή, όμως, το Θέατρο Δόρα Στράτου μεταμορφώθηκε σε μπολιγουντιανή υπερπαραγωγή με δύο Mega Shows τα οποία αποτέλεσαν την κορύφωση της διοργάνωσης. Περισσότερες από 40 χορογραφίες, ομάδες από όλο τον κόσμο, παραδοσιακοί και σύγχρονοι χοροί από την Ινδία, τη Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή, τη Λατινική Αμερική και την Ευρώπη, δημιούργησαν ένα υπερθέαμα που δύσκολα περιγράφεται με λέξεις.

Τί να πω τώρα, η μόνη λέξη που μπορώ να χρησιμοποιήσω είναι η εξής: χάζευες. Τα κοστούμια, τα χρώματα, οι εναλλαγές, οι είσοδοι των ομάδων στη σκηνή και η αίσθηση ότι βρίσκεσαι ταυτόχρονα σε πολλές διαφορετικές χώρες του κόσμου, είναι για εμένα το μεγαλύτερο ατού αυτής της διοργάνωσης. Η Άννα Δημητράτου επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για το μεγαλύτερο φεστιβάλ του είδους του στην Ευρώπη. Όλα τα υπόλοιπα είναι σε μικρότερη κλίμακα, δεν κρατούν τόσες μέρες,  δεν έχουν τόσους συμμετέχοντες ούτε όλα έχουν διαγωνισμούς. 

Το Bollywood and Multicultural Festival δεν περιορίστηκε μόνο στις παραστάσεις. Καθ’ όλη τη διάρκεια της διοργάνωσης λειτούργησε mini bazaar με κοσμήματα, παραδοσιακά αντικείμενα και χειροποίητα είδη, ενώ οι επισκέπτες μπορούσαν να δοκιμάσουν αυθεντικές ινδικές γεύσεις αλλά και να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες όπως εφαρμογή henna. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν πολυάριθμα σεμινάρια χορού από διεθνείς δασκάλους, ενώ την Πέμπτη έγινε και beach party στον Άλιμο.

Από το θέατρο στο Bollywood

Η σχέση της Άννας Δημητράτου με το Bollywood ξεκίνησε από το θέατρο: «Αυτό που με τράβηξε αρχικά ήταν η θεατρικότητα αυτού του χορού», εξηγεί. «Το Bollywood δεν είναι απλώς μια σειρά κινήσεων, είναι αφήγηση. Μέσα από τον χορό διηγείσαι μια ιστορία».

Η πρώτη επαφή ήρθε όταν συμμετείχε σε παράσταση στο θέατρο του Αγγέλων Βήμα, όπου χρειαζόταν να υποδυθεί μία Ινδή χορεύτρια: «Τότε δεν υπήρχαν ούτε δάσκαλοι ούτε σχολές Bollywood στην Ελλάδα. Κόλλησα όμως αμέσως. Πήγα στην Ινδία να μάθω, έφερα δασκάλους εδώ, ταξίδεψα ξανά και ξανά στην Ινδία και στην Αγγλία» θυμάται.

Η Ινδία, όπως μας λέει, άλλαξε όχι μόνο τον τρόπο που βλέπει τον χορό αλλά και τον τρόπο που αντιλαμβάνεται την ίδια την κουλτούρα: «Είναι σαν μια ήπειρος από μόνη της. Ο Βορράς και ο Νότος είναι σαν δύο διαφορετικές χώρες. Άλλες γλώσσες, άλλα φαγητά, άλλα ρούχα από περιοχή σε περιοχή. Αν πας στο Δελφί και στο Κασμίρ ας πούμε είναι σαν να πηγαίνεις στην Νορβηγία και στην Πορτογαλία, τόσο διαφορετικές είναι οι περιοχές μεταξύ τους. Αυτό που με γοητεύει είναι ακριβώς αυτές οι αντιθέσεις που συνθέτουν ένα τόσο πολύχρωμο και όμορφο σύνολο».

Της αρέσει να παρομοιάζει το Bollywood με το περίφημο garam masala: «Όπως το μείγμα των μπαχαρικών δεν αποτελείται ποτέ από ένα μόνο συστατικό, έτσι και το Bollywood δανείζεται στοιχεία από παντού: από τους κλασικούς ινδικούς χορούς μέχρι το Hollywood και τη δυτική κουλτούρα».

Μια Ελληνίδα με καρδιά Ινδής

Το 2013 ιδρύθηκε η πρώτη Ακαδημία Bollywood στην Ελλάδα. Κόντρα στις αρχικές επιφυλάξεις, η ανταπόκριση ήταν άμεση: «Ο κόσμος αγκάλιασε αμέσως αυτό που κάναμε. Πιστεύω ότι η ελληνική και η ινδική κουλτούρα μοιάζουν πολύ» λέει η Άννα Δημητράτου.

Σήμερα, όχι μόνο αυξάνονται διαρκώς οι μαθητές της σχολής, αλλά πολλοί από αυτούς εξελίσσονται σε επαγγελματίες δασκάλους: «Ο αγαπημένος μου ρόλος είναι της δασκάλας. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη χαρά από το να βλέπεις έναν μαθητή να εξελίσσεται και στη συνέχεια να μεταδίδει ο ίδιος αυτή την αγάπη σε άλλους ανθρώπους» σημειώνει.

Από τις πιο συγκινητικές στιγμές της πορείας της ήταν όταν κλήθηκε να διδάξει στην ίδια την Ινδία: «Αφού για χρόνια ταξίδευα εκεί για να μάθω, ήρθε η στιγμή που σχολές, πανεπιστήμια και εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ινδίας με κάλεσαν να διδάξω εγώ». Η αποδοχή που συνάντησε την συγκίνησε βαθιά: «Με αγκάλιασαν, με τίμησαν, έδωσα συνεντεύξεις σε μεγάλα μέσα της χώρας. Το να διδάσκεις στους ανθρώπους που δημιούργησαν αυτή την τέχνη είναι κάτι πραγματικά μοναδικό».

Το highlight όμως είναι ότι η Άννα έχει παντρευτεί Ινδό. Όταν ίδρυσε την Ακαδημία Bollywood, έλαβε το μήνυμα ενός ταλαντούχου Ινδού χορογράφου, του Σουμόν Ρούντρα, του μοναδικού μέχρι σήμερα υπότροφου της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης από την Ινδία, ο οποίος τότε ανακάλυψε την ιστοσελίδα της Ακαδημίας και επικοινώνησε μαζί της εκδηλώνοντας ενδιαφέρον να διδάξει. Η Άννα είδε στο πρόσωπό του έναν πιθανό συνεργάτη και δέχτηκε να γνωριστούν. Εκείνος εντάχθηκε στην Ακαδημία ως δάσκαλος και χορευτής της επαγγελματικής ομάδας και, κάπως έτσι, η επαγγελματική συνεργασία εξελίχθηκε σε μια μεγάλη προσωπική ιστορία αγάπης.

Είναι δύσκολος ο Bollywood χορός;

«Ο χορός, το θέατρο και η μουσική λειτουργούν ψυχοθεραπευτικά. Το Bollywood συνδυάζει όλα αυτά μαζί: αφήγηση, έκφραση, σωματική άσκηση, χαρά» αναφέρει η Άννα Δημητράτου, προσθέτοντας ότι Έλληνες και Ινδοί έχουμε κοινούς παρανομαστές: «Οι Ινδοί είναι  άνθρωποι κεφάτοι, όπως κι εμείς  οι Έλληνες. Μας αρέσει πολύ η  τέχνη, το θέατρο, χορός, η μουσική και το Bollywood τα συνδυάζει όλα αυτά. Αυτό που τραβάει νομίζω τον Έλληνα είναι το κέφι, οι πολύ όμορφοι, χαρούμενοι ρυθμοί,  αλλά και η αφήγηση της ιστορίας  μέσα σε μια χορογραφία».

Και πόσο δύσκολο είναι να το χορέψεις; Η απάντηση της  Άννας Δημητράτου εδώ είναι ενθαρρυντική: «Μπορεί κάποιος που δεν έχει ξαναχορέψει ποτέ, να το κάνει και να διασκεδάσει με την καρδιά του. Μπορεί όμως να έρθει κι ένας επαγγελματίας χορευτής και να μάθει κάτι πραγματικά challenging. Ο στόχος πάντως αυτού του χορού είναι η χαρά, η θετική ενέργεια, να ευφρανθούμε ψυχικά. Και προσαρμόζεται σε όλα τα επίπεδα και όλα τα γούστα».