Η Πόλη Unplugged: Τι σουβενίρ πουλάμε στους τουρίστες;

Γίνομαι πολλές φορές τουρίστας στην πόλη μου, αλλά αυτή τη φορά έγινα με τη βούλα. Ξεκίνησα από το μετρό Ακρόπολη και τριγύρισα όλη την Πλάκα μέχρι το Μοναστηράκι, με αποστολή μου να χαζέψω τουριστικές βιτρίνες. Πριν ξεκινήσω το φωτογραφικό οδοιπορικό μου, να πω ότι κανένας μαγαζάτορας δεν με χαιρέτησε στα ελληνικά, καθώς έμπαινα στο μαγαζί του. Μόλις μάλιστα καταλάβαιναν ότι είμαι Ελληνίδα, το ενδιαφέρον τους κατακρημνιζόταν στα τάρταρα. Έτσι λοιπόν αποφάσισα να το παίξω ξένη, και ως κάτοχος Sorbonne ΙΙ, επέλεξα τη γαλλική υπηκοότητα παρόλο που μιλάω τα γαλλικά χειρότερα κι από Ινδό.

Μόνο όταν ήθελα να πάρω πληροφορίες για το ρεπορτάζ μου, ξαναθυμόμουν ότι είμαι Ελληνίδα. Ρωτώντας λοιπόν τους μαγαζάτορες στα στενά της Πλάκας τί φεύγει περισσότερο, όλοι τους αποφάνθηκαν ότι φεύγουν κυρίως φτηνά και μικρά αντικείμενα, όπως αυτά τα μαγνητάκια. Γιατί το ψυγείο παγκοσμίως, θα πω εγώ, έχει μετατραπεί σε έναν χάρτη των ταξιδιών μας και έχει πάνω του μαγνητάκι από την Λούτσα μέχρι το Παρίσι.

Τα σουβενίρ αποτελούν την πρώτη κατηγορία αγορών των ξένων επισκεπτών, σύμφωνα με την Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), και έπονται τα παραδοσιακά τοπικά προϊόντα.Όσο για το best seller των σουβενίρ, είναι το μπλε γούρι, το ματάκι. Το αγοράζουν σε κάθε εκδοχή του και ιδιαίτερα σε κοσμήματα. Αγαπητοί μου ξένοι, κι εμείς που το φοράμε, τύχη δεν μας φέρνει, απλώς το λέω.

Εδώ βλέπετε την Ντρου από την Καλιφόρνια να διαλέγει σουπλά. Οπωσδήποτε ήθελε να γράφουν επάνω τους τη λέξη Greece. Ό, τι δεν έγραφε Greece, το απέρριπτε με συνοπτικές διαδικασίες, ακόμα κι αν είχε πάνω τον Παρθενώνα.

Μου το επιβεβαίωσαν και οι μαγαζάτορες αυτό, ότι οι τουρίστες θέλουν κάτι που να γράφει επάνω Greece. Η αμέσως επόμενη προτίμηση τους είναι να γράφει Athens, Mykonos και Santorini.

Τα σουβενίρ έχουν κάτι καλτ κι αυτή είναι η γοητεία τους. Βέβαια, η παρακάτω κορνίζα με κίονες με ξεπέρασε. Παραδίπλα υπήρχαν άλλες τόσες σε κάθε πιθανή μορφή κίονα και κιονόκρανου, από κάθε χρονολογική περίοδο της αρχαιότητας. Στο ράφι μπορούσες να κάνεις αρχαιολογική διατριβή και δεν υπερβάλλω καθόλου.

Τα t-shirt είναι μια ακόμα αγαπημένη επιλογή των τουριστών, όπως πληροφορήθηκα. Και το παρακάτω σχέδιο το είδα σε πάρα πολλά μαγαζιά.

Το This is Sparta παίζει παντού. Και συνήθως αποτυπώνεται με άγριες διαθέσεις. Θα νομίζουν δηλαδή οι άνθρωποι ότι στην Σπάρτη κόβουν κεφάλια.

Το καλύτερο μου, όμως, από τα t-shirt ήταν αυτό εδώ. Η εθνική μας λέξη στην πιο χαριτωμένη εκδοχή της. Φυσικά και το πήρα, προς μεγάλη έκπληξη του μαγαζάτορα που με άκουσε να μιλάω ελληνικά στο ταμείο.

Παραδόξως, και παρόλο που οι μαγαζάτορες λένε ότι το φτηνό πρωτοστατεί, οι στατιστικές δείχνουν ότι οι τουρίστες αποφεύγουν πλέον τα μαζικής παραγωγής αναμνηστικά και αναζητούν προϊόντα που έχουν μια τοπική υπογραφή, προέρχονται από μικρούς παραγωγούς, διαθέτουν ιστορία και μια πρακτικότητα. Κάπως έτσι καταλαβαίνεις γιατί τα φυσικά σφουγγάρια, βγαλμένα από τους βυθούς μας, παραμένουν ένα all time classic σουβενίρ και γιατί η Ντρου από την Καλιφόρνια αγόρασε σουπλά αντί για ένα άχρηστο μαγνητάκι, παρόλο που κανείς δεν φεύγει τελικά και χωρίς ένα τέτοιο.

Στο Reddit, από τις συζητήσεις των τουριστών προκύπτει ότι οι πιο συχνές προτάσεις για αγορές στην Ελλάδα είναι (εκτός από τα μαγνητάκια φυσικά) το ελαιόλαδο και το μέλι, τα βότανα και το ούζο, τα σαπούνια από ελαιόλαδο, τα χειροποίητα κοσμήματα, τα κομπολόγια, τα ξύλινα σκεύη, τα κεραμικά και τα δερμάτινα σανδάλια.

Στα διακοσμητικά αναμνηστικά, παίζουν πολύ τα πολύχρωμα αγαλματίδια. Ομολογώ ότι είναι μια πολύ σύγχρονη αισθητικά εκδοχή των σουβενίρ, όπως και και άλλες δημιουργικές προτάσεις καλλιτεχνών που έχουν δώσει στο έθνικ μια μοντέρνα ταυτότητα. Κι αυτό είναι μια μεγάλη συζήτηση που την αφήνω για άλλο άρθρο και οδοιπορικό.

Για παράδειγμα, το Ichor Studio φτιάχνει μορφές της ελληνικής μυθολογίας μ’ έναν καρτουνίστικο τρόπο. Αν ήμουν τουρίστας στην Ελλάδα, στάνταρ θα είχα βάλει αυτή την Αθηνά στη βαλίτσα μου.

Επανέρχομαι όμως στο καλτ, γιατί λίγο παρακάτω βρήκα αυτές τις ανεπανάληπτες θεές σε στυλ Barbie. Η Αθηνά και η Ήρα με βλεφαρίδα κάγκελο και ινσταγκραμική πόζα. Διαλέγεις αισθητική και παίρνεις σ’ αυτή τη ζωή.

Δεν θα ήθελες να σβήνεις το τσιγάρο σου πάνω σ’ αυτό το ερωτικό σύνολο Ελλήνων εραστών; Να δω ένα τέτοιο τασάκι να βρίσκει θέση πάνω σ’ ένα τραπέζι στο Τέξας, ας πούμε, και τί στον κόσμο.

Οι αρχαιοελληνικές στολές, οι πανοπλίες και οι περικεφαλαίες δεν ξέρω πώς μεταφέρονται στο αεροδρόμιο, μάλλον είναι κομματάκι δύσκολο. Υποθέτω, όμως, ότι θα ήταν χρήσιμη αγορά σε κάποιον που αγαπά το role play και θα έβρισκε τρόπο να τις πάρει μαζί του.

Σοκολατένιος Μέγας Αλέξανδρος. Και έχει και Αχιλλέα, Ηρακλή και Αθηνά. Μπουκιά και μυθολογία.

Τα λόγια είναι περιττά. Ό, τι έχει να κάνει με τσολιά επιβιώνει στην αγορά των σουβενίρ και αποδεικνύει ότι το έθνικ, όσο κι αν το χαλάμε με το modern aesthetic μας, δεν πεθαίνει ποτέ.

Άφησα για το τέλος μια κατηγορία σουβενίρ που βλέπω παντού. Πέη σε ανοιχτήρια, σε σαπούνια, σε διακοσμητικά, σε κούπες, σε μαγνητάκια. Πέη παντού. Κρεμασμένα, μέσα σε καλάθια, πάνω σε ράφια. Το πέος-σουβενίρ έχει περίοπτη θέση σχεδόν σε κάθε κατάστημα. Όπως μου είπαν οι καταστηματάρχες, το ενθύμιο αυτό είναι συνδεδεμένο με τη γονιμότητα αλλά και τις σεξουαλικές απεικονίσεις στην αρχαία Ελλάδα. Οι τουρίστες βέβαια το αγοράζουν for fun, που θα έλεγαν οι ίδιοι, και το ανταλλάσσουν με τους φίλους τους.

Το μαγαζί εδώ τα έχει τοποθετήσει ανά μέγεθος. Γιατί το μέγεθος μετράει.

Συγνώμη που τελειώνω με πέη αυτό το άρθρο, αλλά είναι κυριολεκτικά παντού, από την Ακρόπολη μέχρι το Μοναστηράκι. Αν βρεις δηλαδή μαγαζί χωρίς αυτά στο διάβα σου, είναι case stydy. Ορίστε μερικά ακόμα πάνω από κίονες και Παρθενώνες-μινιατούρες. Τί ωραία που είναι η ζωή με τον σουρεαλισμό της, αλήθεια.