Οι Δίκες που Άλλαξαν την Ελλάδα: Η Δίκη των Τόνων

Το φθινόπωρο του 1941 το κύριο μέλημα των Ελλήνων ήταν να επιζήσουν. Η τριπλή Κατοχή της χώρας από Γερμανούς, Ιταλούς και Βούλγαρους εγγυόταν ένα μέλλον δυσοίωνο. Εκείνες τις δύσκολες ημέρες, η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Αθηνών αποφάσισε πως το δικό της κύριο μέλημα, ήταν να ξεφορτωθεί μια και καλή έναν καθηγητή της Φιλοσοφικής Σχολής: Τον Ιωάννη Κακριδή.

Ο Κακριδής, με μεταπτυχιακές σπουδές σε Βιέννη, Βερολίνο και Λειψία, ήταν ένας από τους ανερχόμενους επιστήμονες της γλώσσας, προοδευτικός και σκληρός δημοτικιστής. Ποια αφορμή βρήκε για να τον σύρει στα δικαστήρια η συντηρητική Σύγκλητος;

Το γεγονός πως ο Κακριδής πρότεινε στους φοιτητές του ως εγχειρίδια για τα πανεπιστημιακά του μαθήματα δύο βιβλία του γραμμένα στη δημοτική, με απλοποιημένη ορθογραφία: «Ελληνική Κλασσική Παιδεία» και «Σχόλια στον Επιτάφιο του Θουκυδίδη»…

Έτσι, η Σύγκλητος παραπέμπει τον καθηγητή στο Πειθαρχικό Συμβούλιο και διαβιβάζει στον υπουργό Παιδείας μια έγγραφη καταγγελία με την προτροπή της απόλυσης.

Όσα θα ακολουθήσουν, θα μείνουν γνωστά ως Η Δίκη των Τόνων. Αυτό, βέβαια, δεν είναι το πρώτο επεισόδιο στη μακρά σειρά επεισοδίων που χρειάστηκαν για να φτάσουμε να μιλάμε όλοι την ίδια γλώσσα στη χώρα και να γράφουμε με το μονοτονικό σύστημα. Ο τίτλος αυτής της διαμάχης θα μπορούσε να είναι η ατάκα του σπουδαίου γλωσσολόγου μας, Μανώλη Τριανταφυλλίδη: «Ο πατριωτισμός της περισπωμένης».

Το γενικότερο, όμως, νόημα αυτής της κόντρας, ανάμεσα στους Καθαρευουσιάνους και τους Δημοτικιστές, περιγράφηκε στην ολότητά της με μια ατάκα, από έναν άλλον εμβληματικό δημοσιογράφο και ακαδημαϊκό, τον Πέτρο Χάρη: «Γύρω από τη μονοτονική γραφή κονταροχτυπιούνται δύο κόσμοι ξένοι μεταξύ τους: Οι Έλληνες που θέλουν να φαίνονται Έλληνες και οι Έλληνες που θέλουν να είναι Έλληνες».

Δείτε το νέο επεισόδιο της σειράς vidcast «Οι Δίκες που Άλλαξαν την Ελλάδα»

Δείτε και άλλες «Δίκες που άλλαξαν την Ελλάδα» εδώ