Σχέδιο 10 Σημείων: Όσα πρέπει να ξέρεις για τις απαιτήσεις των Ιρανών και τι θα κάνει ο Τραμπ

Το βράδυ της Τρίτης 7 Απριλίου ανέδειξε δύο νικητές στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν χρησιμοποιούν επικοινωνιακά την κατάπαυση του πυρός ως νίκη. Το μόνο θετικό είναι πως αποτράπηκε η… «Αποκάλυψη» που είχε υποσχεθεί ο Τραμπ στους Ιρανούς, μία ώρα πριν τη λήξη του τελεσιγράφου. Έτσι, έστω και προσωρινά, το Στενό του Ορμούζ ανοίγει ξανά.

Τι περιλαμβάνει, όμως, το σχέδιο 10 σημείων του Ιράν, το οποίο ο Τραμπ αποδέχτηκε αρχικά ως βάση διαπραγμάτευσης; Πρόκειται όντως να το αποδεχθεί; Γιατί αυτός ο κατάλογος των 10 σημείων, που δημοσιεύθηκε από τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, περιλαμβάνει μια σειρά από όρους που οι ΗΠΑ έχουν απορρίψει στο παρελθόν. Ή μήπως ο Τραμπ βρήκε απλά μια ευκαιρία να απαγκιστρωθεί από ένα σχέδιο που έχει βλάψει ολόκληρο τον πλανήτη εξαιτίας της βλακείας του;

Σχέδιο 10 Σημείων: Ποιες είναι οι απαιτήσεις των Ιρανών

Το Ιράν ζητά καταρχάς την άρση όλων των πρωτογενών και δευτερογενών κυρώσεων κατά του Ιράν.

Τη διατήρηση του ιρανικού ελέγχου επί του στενού του Ορμούζ.

Την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Μέση Ανατολή.

Τον τερματισμό των επιθέσεων κατά του Ιράν και των συμμάχων του.

Την αποδέσμευση των δεσμευμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Την έκδοση ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που θα καθιστά δεσμευτική οποιαδήποτε συμφωνία.

Βέβαια, στην έκδοση που δημοσιεύθηκε στα Φαρσί, το Ιράν συμπεριέλαβε επίσης τη φράση «αποδοχή του εμπλουτισμού» για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Ωστόσο, για λόγους που παραμένουν ασαφείς, η φράση αυτή απουσίαζε από τις εκδόσεις στα αγγλικά που μοίρασαν οι Ιρανοί διπλωμάτες στους δημοσιογράφους.

Τι σημαίνει το σχέδιο κατάπαυσης του πυρός για το στενό του Ορμούζ;

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκί, δήλωσε ότι η ασφαλής διέλευση από το Στενό θα επιτρέπεται υπό την εποπτεία του ιρανικού στρατού. Δεν ήταν αμέσως σαφές αν αυτό σήμαινε ότι το Ιράν θα χαλάρωνε εντελώς τον έλεγχό του επί της θαλάσσιας οδού.

Σύμφωνα με αναφορές, το σχέδιο επιτρέπει στο Ιράν και στο Ομάν να χρεώνουν τέλος έως 2 εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο για τα σκάφη που διέρχονται από το στενό. Το Ιράν θα χρησιμοποιούσε στη συνέχεια τα χρήματα που θα συγκέντρωνε για την ανασυγκρότηση.

Εάν οι ειρηνευτικές συνομιλίες αποτύχουν, η Τεχεράνη ενδέχεται να επιδιώξει εκ νέου το κλείσιμο του στενού.

Θα συμφωνήσουν οι ΗΠΑ με το σχέδιο 10 σημείων του Ιράν;

Από την έναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και του Ιράν σχετικά με το καθεστώς του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης πριν από σχεδόν ένα χρόνο, οι πολύ διαφορετικές απαιτήσεις τους και τα όρια των παραχωρήσεων που θα μπορούσε να κάνει η κάθε πλευρά έχουν αποδειχθεί εμπόδιο για οποιαδήποτε μακροπρόθεσμη συμφωνία.

Η απαίτηση του Ιράν να διατηρήσει τον στρατιωτικό έλεγχο του Στενού του Ορμούζ έχει επισημανθεί ως ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς δεν είχε κανέναν ανάλογο έλεγχο επί του Στενού πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.

Ο γερουσιαστής των Δημοκρατικών Κρις Μέρφι αντέδρασε αμέσως στα σχόλια του Ιράν, δηλώνοντας στο CNN: «Ποιος ξέρει αν κάτι από όλα αυτά είναι αλήθεια, αλλά αν αυτή η συμφωνία δώσει στο Ιράν το δικαίωμα να ελέγχει το Στενό, αυτό θα είναι καταστροφικό για τον κόσμο».

Ο ίδιος ο Τραμπ δεν έχει σχολιάσει άμεσα τις απαιτήσεις του Ιράν, αλλά δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «θα βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της κυκλοφοριακής συμφόρησης στο στενό του Ορμούζ». Όμως, εμπειρογνώμονες και αναλυτές υποδεικνύουν ότι οι ακραίες απαιτήσεις του Ιράν είναι απίθανο να γίνουν αποδεκτές από τις ΗΠΑ, αλλά μάλλον θα αποτελέσουν τη βάση για τις διαπραγματεύσεις.

Συμμετέχει το Ισραήλ στη συμφωνία;

Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ υποστηρίζει την απόφαση των ΗΠΑ να αναστείλουν τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν για δύο εβδομάδες, αλλά ότι η εκεχειρία δεν περιλαμβάνει τον Λίβανο. Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν είχε δηλώσει προηγουμένως ότι η συμφωνηθείσα εκεχειρία κάλυπτε «όλες τις περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».

Το γραφείο του Νετανιάχου δήλωσε ότι η Τεχεράνη πρέπει να ανοίξει αμέσως το Στενό και να σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον των ΗΠΑ, του Ισραήλ και των χωρών της περιοχής. Το Ισραήλ δήλωσε επίσης ότι υποστηρίζει τις προσπάθειες των ΗΠΑ να διασφαλίσουν ότι το Ιράν δεν θα αποτελεί πλέον απειλή σε θέματα πυρηνικών, πυραύλων ή «τρομοκρατίας».

Η ισραηλινή επίθεση στον Λίβανο έχει σκοτώσει τουλάχιστον 1.500 θύματα ενώ οι εκτοπισμένοι υπερβαίνουν τους 1,2 εκατομμύρια. Ο Λίβανος εμπλέχθηκε στον πόλεμο όταν η Χεζμπολάχ εκτόξευσε ρουκέτες εναντίον του Ισραήλ σε ένδειξη αλληλεγγύης προς την Τεχεράνη. Φαίνεται τώρα, όμως, πως η Χεζμπολάχ θα συμμετάσχει στην κατάπαυση του πυρός.

Τι θα συμβεί στη συνέχεια;

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεμπάζ Σαρίφ, ο οποίος ήταν ο πρωταγωνιστής της διαμεσολάβησης για την κατάπαυση του πυρός, πληροφόρησε με ανάρτησή του στο X ότι έχει προσκαλέσει τις ιρανικές και αμερικανικές αντιπροσωπείες να συναντηθούν στο Ισλαμαμπάντ την Παρασκευή.

Η Τεχεράνη δήλωσε ότι θα συμμετάσχει στις συνομιλίες. Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο διεξαγωγής διαπροσωπικών συνομιλιών με το Ιράν, αλλά αυτές δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.