Klik at The Movies : Dheepan, o Άνθρωπος Χωρίς Πατρίδα
Ο Ζακ Οντιάρ καταπιάνεται με το προσφυγικό δράμα στη βαθιά ουμανιστική νέα ταινία του, που τιμήθηκε φέτος με το Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες | Από τον Χάρη Παπαπαναγιώτου
Στη βραβευμένη με το Χρυσό Φοίνικα στο τελευταίο Φεστιβάλ Καννών νέα ταινία του, ο Ζακ Οντιάρ (“Σώμα με Σώμα”, “Ο Προφήτης”) συνδυάζει με περίτεχνο τρόπο και αποφεύγοντας τυχόν μελοδραματισμούς το – σταθερά επίκαιρο – προσφυγικό δράμα με την αρχέγονη ανάγκη του ανθρώπου να νιώσει πως ανήκει κάπου, έστω κι αν αυτό είναι μια κατ` ανάγκη κατασκευασμένη οικογένεια.
Στα πρώτα πλάνα της ταινίας παρακολουθούμε διάφορους μαχητές Ταμίλ, τους ηττημένους, δηλαδή, του εμφυλίου στη Σρι Λάνκα, να καίνε τους νεκρούς τους και μαζί τις πολεμικές στολές τους. Ένας εξ αυτών, ο οποίος έχει χάσει γυναίκα και παιδί, σε συνεννόηση με μια άγνωστή του μοναχική νεαρή γυναίκα και ένα ορφανό 9χρονο κορίτσι (εξαιρετικοί στους ρόλους τους και οι τρεις πρωτοεμφανιζόμενοι πρωταγωνιστές), θα υιοθετήσουν νέες ταυτότητες και ως “οικογένεια” θα αναζητήσουν πολιτικό άσυλο στην Ευρώπη.
Σύντομα θα βρουν καταφύγιο στα προάστια του Παρισιού, σε μια υποβαθμισμένη γειτονιά που τελεί υπό τον έλεγχο συμμοριών που διακινούν ναρκωτικά. Ο Ντιπάν, όπως είναι το όνομα στο οποίο ακούει πλέον ο άνδρας, θα πιάσει δουλειά ως επιστάτης του κτιριακού συγκροτήματος, η “σύζυγός” του θα αναλάβει να φροντίζει έναν πάσχοντα από Αλτσχάιμερ ηλικιωμένο και η “κόρη” τους θα αρχίσει να παρακολουθεί μια τάξη για παιδιά μεταναστών. Κι ενώ οι τρεις τους προσπαθούν μέρα με τη μέρα να προσαρμοστούν στο νέο αυτό ξεκίνημα στις ζωές τους, δεν θα αργήσουν να βρεθούν στο επίκεντρο έκρυθμων καταστάσεων, οι οποίες θα ανασύρουν μνήμες από την εμπόλεμη ζώνη της πατρίδας τους από την οποία πάσχισαν να ξεφύγουν. Και τότε, το ένστικτο της επιβίωσης θα ξυπνήσει για μια ακόμη φορά μέσα τους.
Διαθέτοντας ως “φόντο” ένα γνώριμο σκηνικό (οι συμπλοκές των συμμοριών στα υποβαθμισμένα προάστια του Παρισιού), ο καταξιωμένος Γάλλος σκηνοθέτης επιλέγει να εστιάσει στις μικρές εκείνες λεπτομέρειες που αφορούν στις προσπάθειες τριών εντελώς αγνώστων μεταξύ τους και αμάθητων σε τέτοιες συνθήκες συμβίωσης ανθρώπων να μάθουν να φροντίζουν ο ένας τον άλλον και, σε βάθος χρόνου, να μάθουν να αγαπούν ο ένας τον άλλον, προσεγγίζοντας με ευπρόσδεκτο λυρισμό, γνήσιο ενδιαφέρον και ειλικρινή συμπάθεια τους αποπροσανατολισμένους ήρωές του. Μέσα από κλεφτές ματιές στην ιδιόμορφη καθημερινότητά τους γινόμαστε κοινωνοί της ανάγκης του άνδρα για συναισθηματική σύνδεση, της ανάγκης της γυναίκας για επικοινωνία και της ανάγκης του κοριτσιού για γονική στοργή.
Κι αν το εμπόδιο της γλώσσας μοιάζει να μην αποτελεί ακριβώς δυσεπίλυτο πρόβλημα (οι τρεις πρωταγωνιστικοί χαρακτήρες ακούγονται να μιλούν μεταξύ τους Ταμίλ, με τον Ντιπάν να συνεννοείται με τον περίγυρό του σε “σπαστά” Γαλλικά και – ενίοτε – Αγγλικά), η μοίρα θα τα φέρει έτσι ώστε ο Ντιπάν θα αναγκαστεί για μια ακόμη φορά να αναζητήσει τον πολεμιστή που κρύβει μέσα του, προκειμένου να προστατέψει τη νέα του οικογένεια, το μόνο, πλέον, πράγμα που απέμεινε να του θυμίζει την πατρίδα του.
Ο Οντιάρ θα ολοκληρώσει έτσι μια θαυμάσια, βαθιά ουμανιστική και απαράμιλλα γοητευτική ταινία, στο τελευταίο ημίωρο της οποίας η υποβόσκουσα – ως τότε – βία θα αναδυθεί στην επιφάνεια για να μάς υπενθυμίσει πως κάποιος μπορεί να νιώσει ολοκληρωμένος ως άνθρωπος μόνο όταν αποφασίσει να αγωνιστεί με αυτοθυσία για εκείνους που αγαπάει.
Στις κινηματογραφικές αίθουσες από την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2015.
