Ο σκηνοθέτης Καλ ΜακΜάου γύρισε το πιο πειστικό δράμα φυλακής εδώ και δεκαετίες
Με την ταινία «Τελειωμένος» ο Βρετανός δημιουργός μας μεταφέρει σε ένα βίαιο και ανατριχιαστικά ρεαλιστικό σωφρονιστικό περιβάλλον όπου ο πρωταγωνιστής Ντέιβιντ Τζόνσον κλέβει την παράσταση.
Το άτυπο είδος των ταινιών φυλακής απαρτίζεται από μια περιορισμένη πλην πανταχού παρούσα φιλμογραφία στο πέρασμα των χρόνων, καταφέρνοντας συχνά να μένει ανεξίτηλη στη μνήμη χάρη στις αφηγήσεις που απεικονίζει. Τις τελευταίες δεκαετίες ξεχωρίζουν, μεταξύ άλλων, το πολιτικά φορτισμένο «Hunger» (Στιβ ΜακΚουίν, 2008) το αποστομωτικό «Κελί 211» (Ντανιέλ Μονσόν, 2009) και το ωμό «Γροθιές στους Τοίχους» (Τζόναθαν Άσερ, 2013). Κοντά στο πνεύμα του τελευταίου βρίσκεται ο «Τελειωμένος» («Wasteman») του σκηνοθέτη Καλ ΜακΜάου, ένα αφιλτράριστο και βίαιο σωφρονιστικό δράμα με διαπεραστικό πρωταγωνιστή τον Ντέιβιντ Τζόνσον. Ο Βρετανός, ένα από τα πιο ελπιδοφόρα ονόματα ηθοποιών στο ευρωπαϊκό σινεμά, ενσαρκώνει έναν άντρα ο οποίος, ακριβώς όπως ο τίτλος, νιώθει πως δεν έχει τίποτα να προσφέρει κοινωνικά ή να προσμένει από το μέλλον. Μέχρις ότου, από το πουθενά, μια κρατική ενέργεια του δίνει την ευκαιρία να αποφυλακιστεί, εφόσον αποδείξει πως έχει καλή διαγωγή.

Ο ΜακΜάου μετατρέπει τη φαινομενικά απλή αποστολή του πρωταγωνιστή του σε μια υπαρξιακή οδύσσεια, γυρισμένη με ντοκιμαντερίστικο ρεαλισμό και χειροπιαστό νοιάξιμο, αφού πρόθεσή του είναι να αναδείξει πόσο περίπλοκη είναι η υπόθεση της ένταξης για κάποιον που έχουν ξεχάσει οι πάντες. Υπό αυτήν την έννοια, καθώς στον «Τελειωμένο» συνυπάρχουν η εμβάθυνση στο απαρατήρητο περιθώριο και η αποφασιστική κοινωνική καταγγελία, έχουμε να κάνουμε με μια από τις ευχάριστες κινηματογραφικές εκπλήξεις της χρονιάς. Για αυτό και πολλά ακόμα, συζητάμε παρακάτω με τον σκηνοθέτη του φιλμ.
Τι ήταν εκείνο που σας κινητοποίησε να αφηγηθείτε τη συγκεκριμένη ιστορία;
Όλα ξεκίνησαν τη στιγμή που ανακάλυψα ένα λογαριασμό στο Instagram που είχαν φτιάξει φυλακισμένοι για να αναρτούν υλικό που κινηματογραφούσαν στα κελιά του. Είναι με διαφορά η πιο ψυχαγωγική, τρομακτική και αποστομωτική αναπαράσταση φυλακής που έχω δει ποτέ. Από εκεί και πέρα, βέβαια, το σενάριο που γράψαμε με τους Χάντερ Άντριους και Γιούιν Ντόραν χρειάστηκε πολύ χρόνο. Η πρώτη αντίδραση του Χάντερ ήταν να με απειλήσει πως δεν πρόκειται να κάνει μια ταινία που θα ουρλιάζουν και θα πλακώνονται όλη την ώρα, αλλά έτσι διαπίστωσα πως ήταν ο κατάλληλος άνθρωπος για αυτήν τη δουλειά. Ο Γιούιν προστέθηκε στην ομάδα αρκετά αργότερα, όταν μετά από καιρό λάβαμε νέα χρηματοδότηση και ο Χάντερ δεν μπορούσε να είναι εξίσου ενεργός.
Διαβάστε επίσης
Καθώς οι ταινίες φυλακής δεν είναι ιδιαίτερα πολλές, πόσο προσεκτικοί ήσασταν να μην επαναλάβετε γνώριμα σεναριακά μοτίβα;
Κατά τη γνώμη μου, υπάρχουν κάποιοι αφηγηματικοί μηχανισμοί που είναι μεν οικείοι, αλλά είναι καλό να χρησιμοποιούνται στις ταινίες. Ωστόσο, εκείνο που πιστεύω ότι διαφοροποιεί τον «Τελειωμένο» και το καθιστά κάτι φρέσκο, είναι η εμφάνιση των λαθραίων κινητών συσκευών ως κομβικό εργαλείο των φυλακισμένων. Θα μου επιτρέψετε να προσθέσω και το νατουραλιστικό ύφος της ταινίας. Υπάρχουν στιγμές που νιώθεις πως παρακολουθείς ντοκιμαντέρ. Η συγκεκριμένη επιλογή ήταν απόρροια της απόφασής μας να ενσωματώσουμε στην εικόνα το οπτικοακουστικό υλικό των κινητών. Κατ’ επέκταση, είναι συνέπεια των επιρροών μου από το σινεμά του Πολ Γκρίνγκρας και του Αλφόνσο Κουαρόν.

Αλήθεια, πόσο κοντά στην πραγματικότητα των σωφρονιστικών καταστημάτων είναι ο «Τελειωμένος»;
Εξαιρετικά κοντά, όσο και εάν μπορεί να σας κάνει εντύπωση. Έκανα έρευνα για πολλά χρόνια προτού φτάσουμε στο γύρισμα, ενώ συνεργαστήκαμε στενά και με τη φιλανθρωπική οργάνωση Switchback ώστε να βεβαιωθούμε πως δεν απεικονίζουμε κάποια ανακρίβεια. Μάλιστα, πολλοί από τους βοηθητικούς ηθοποιούς μας ήταν πρώην κατάδικοι.
Μιας και αναφερθήκατε στη διανομή, πώς ήταν η εμπειρία σας με τον Ντέιβιντ Τζόνσον;
Ειλικρινά, ονειρική. Η συνεργασία μας ξεκίνησε από πολύ νωρίς, έτσι βοήθησε τρομερά στο να δημιουργηθεί σούσουρο γύρω από την παραγωγή και να διεκδικήσουμε χρηματοδότηση. Το πιο ενδιαφέρον με τον Ντέιβιντ είναι πως έχει μια χαμηλότονη χαρισματικότητα που σε μαγνητίζει. Δεν είναι από τους ηθοποιούς που τραβάνε τα φώτα πάνω τους συνέχεια, χορεύοντας και τραγουδώντας μεταξύ των λήψεων. Μαζί με τον συμπρωταγωνιστή του Τιμ Μπλάιθ έκαναν τρομερή δουλειά υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Σκεφτείτε μόνο πως το πρόγραμμά μας ήταν τόσο περιορισμένο, ώστε συχνά είχαν μόνο μία με δύο λήψεις για να πουν τις ατάκες τους.
Κλείνοντας, δε θα μπορούσα να μην αναφερθώ στο σάουντρακ. Οι επιλογές είναι απολαυστικές, όπως για παράδειγμα το «Crow» του Forest Swords.
Η επιλογή της μουσικής είναι το καλύτερο κομμάτι στη δημιουργία μιας ταινίας! Όταν ακόμα έκανα έρευνα, έφτιαξα ένα κλιπ με διάφορα πλάνα από πάρτι σε κελιά και χρησιμοποίησα των «Gosh» του Jamie XX σαν υπόκρουση. Ήμουν πεπεισμένος πως θα έμπαινε και στον «Τελειωμένο», όμως, κάποια στιγμή ο μουσικός επιμελητής μας Φιλ Κάνινγκ μου πρότεινε τον Forest Swords ως μία ακόμα πιθανή επιλογή. Όταν άκουσα το «Crow» το ερωτεύτηκα ακαριαία. Σκεφτείτε πως ακόμα και τώρα, μετά άπειρες ώρες που έπαιζε στο μοντάζ, εάν προκύψει σε μια playlist θα πωρωθώ.
Η ταινία «Τελειωμένος» κυκλοφορεί στους κινηματογράφους από τη Neo Films (21/5).
Διαβάστε περισσότερες κινηματογραφικές συνεντεύξεις εδώ.