Οι σπάνιες ταινίες που δεν πρέπει να χάσεις στο αφιέρωμα «Σινεμά Ξανά»

Ένα από τα πιο πληθωρικά και εκτεταμένα αφιερώματα γύρω από τον ελληνικό κινηματογράφο ξεκινάει αυτήν την εβδομάδα, μέσα από τον κύκλο προβολών με τίτλο «Σινεμά Ξανά» (15/9-20/10).

ΕΡΧΕΣΑΙ ΣΥΧΝΑ ΕΔΩ;

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΤΗ GOOGLE

Η δράση πραγματοποιείται πραγματοποιείται στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την προετοιμασία της διοργάνωσης των 39ων Ευρωπαϊκών Βραβείων Κινηματογράφου που πρόκειται να φιλοξενηθούν στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (16/1/2027) και αναπτύσσεται σε οκτώ πόλεις της Ελλάδας. Όσον αφορά την Αθήνα, το «Σινεμά Ξανά» φιλοξενείται στους θερινούς Αμίκο, Άνεσις, Ηλέκτρα, Στέλλα, Cinobo Μασκώτ, τους κινηματογράφους Αθήναιον, Άστορ, Δαναός, Έλλη, Ταινιοθήκη της Ελλάδος, Τριανόν, στα Village Cinemas Άγιος Δημήτριος, Γλυφάδα, Ίλιον, Μαρούσι, Παγκράτι, Ρέντη, όπως επίσης στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Πόλης και τη Στοά Culture.

Το πρόγραμμα του «Σινεμά Ξανά» έχουν επιμεληθεί οι επαγγελματίες του χώρου Γιώργος Κρασσακόπουλος (κριτικός κινηματογράφου, επικεφαλής προγράμματος Φεστιβάλ Κινηματογράφου και Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης), Αφροδίτη Νικολαΐδου (επίκουρη καθηγήτρια του τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ, ΕΚΠΑ), Διονύσης Σαμιώτης (παραγωγός Tanweer Productions), Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου (ηθοποιός), Εύα Σαμιώτη (ηθοποιός) και Ευθύμης Φιλίππου (σεναριογράφος, συγγραφέας). Οι επιλογές τους καλύπτουν όλο το φάσμα της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής, από την εποχή που μεσουρανούσε το εμπορικό σινεμά τη δεκαετία του ’50 μέχρι σήμερα. Έτσι, δε χάνονται ταινίες όπως τα «Attenberg» (Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη, 2010), «Άλπεις» (Γιώργος Λάνθιμος, 2011), «Λούφα και Παραλλαγή» (Νίκος Περάκης, 1984) και «Από την Άκρη της Πόλης» (Κωνσταντίνος Γιάνναρης, 1998) που βρίσκονται μεταξύ των πολλών αυτονόητων must-see.

Ωστόσο, οι προτάσεις που ακολουθούν προσηλώνονται στους πιο σπάνιους τίτλους που συναντάμε στο «Σινεμά Ξανά». Ο όρος «σπάνιοι» δεν αντιστοιχεί απαραίτητα σε δυσεύρετα φιλμ, αλλά πρωτίστως σε εκείνα που δεν προκύπτουν καθόλου συχνά οι συνθήκες ώστε να προβληθούν σε σωστές συνθήκες και στη σκοτεινή αίθουσα. Επομένως, θα ήταν μια καλή ιδέα να βάλετε σε προτεραιότητα τις ταινίες που ακολουθούν προτού κλείσετε τα εισιτήριά σας.

Παρακάτω χρησιμοποιούνται αποσπάσματα από τις παρουσιάσεις των ταινιών στον επίσημο κατάλογο του αφιερώματος.

«Μακεδονικός Γάμος», «Θάσος» & «Καστοριά» (Τάκης Κανελλόπουλος)

Ο επιδραστικός σκηνοθέτης Τάκης Κανελλόπουλος μπορεί να είναι γνωστότερος για τον «Ουρανό» (1962) και την «Εκδρομή» (1966), ωστόσο, παράλληλα γύρισε μικρού μήκους που διέπονται από πολύτιμη κινηματογραφική αξία. Μεταξύ άλλων, διότι απεικονίζουν υπό ένα εθνογραφικό πρίσμα μια Ελλάδα στο μεταίχμιο, όπου η επαρχία έβλεπε την ταυτότητά της να αλλάζει καθώς επέλαυνε η Ιστορία.

«Το Μπουζούκι» & «Κάλυμνος, το Νησί των Σφουγγαράδων» (Βασίλης Μάρος)

Για το «Μπουζούκι»: «Η ιστορία της ελληνικής λαϊκής μουσικής – κι η ιστορία της Ελλάδας – με αφετηρία το μπουζούκι: Μπαγιαντέρας, Τσιτσάνης, Βαμβακάρης, Δασκαλάκης, Ρόζα Εσκενάζυ, Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, Βίκυ Μοσχολιού, Μαρινέλλα, Θεοδωράκης, Χατζιδάκις. Η ταινία που απορρίφθηκε από το τότε Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης (από την Επιτροπή Λογοκρισίας το 1973, από την Προκριματική Επιτροπή το 1974), εστιάζει στον ήχο που αποτέλεσε πυξίδα σπουδαίων καλλιτεχνών, σφράγισε σημαντικές ιστορικές στιγμές της χώρας κι αποτέλεσε καθρέφτη της εποχής του».

Για την «Κάλυμνο»: «”Ο ετήσιος ισολογισμός είναι 25.000.000 δολάρια, πέντε θάνατοι και τρεις παράλυτοι”. Οι δυσκολίες, οι κίνδυνοι και οι χαρές ενός μικρού τόπου της Δωδεκανήσου που ζει από τη σπογγαλιεία. Κάθε βουτιά κρύβει τον κίνδυνο της νόσου των δυτών, κάθε ταξίδι είναι μια μάχη με τη θάλασσα, ενώ στη στεριά μένουν να περιμένουν γυναίκες, γονείς και χήρες. Η τελετουργική προετοιμασία ενός δύτη πριν την κατάδυση. Η καθημερινότητα των γυναικών και η πανηγυρική υποδοχή των σφουγγαράδων όταν επιστρέφουν. Η ζωή τους μήνες που μένουν στο νησί, μαζί με ολόκληρο τον κύκλο επεξεργασίας και εμπορίας των σφουγγαριών. Το μεγάλο πανηγύρι πριν την αναχώρησή τους για ακόμη έξι με επτά μήνες. Ένα πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ για τον καθημερινό μόχθο, τον ανθρώπινο πόνο και τη χαρά που αναπόφευκτα τον συνοδεύει στον κύκλο της ζωής».

«Αναζήτησις…» (Ερρίκος Ανδρέου)

«Μια όμορφη, πλούσια και πλήττουσα κυρία, η Έλενα Χρυσού, επιδιώκει μια κάποια περιπέτεια μετά τη γνωριμία με έναν πολυάσχολο εκατομμυριούχο, πλην όμως μοναχικό άνδρα, τον Θάνο Βεργή. Εκείνος την περνά για κολ γκερλ, από αυτές που συνήθως του προμηθεύει η κυρία Νατάσα που είναι υπεύθυνη σ’ έναν γνωστό οίκο μόδας. Ωστόσο μια περίεργη δολοφονία στο περιβάλλον τους διαταράσσει τη σχέση τους κι εκείνη εξαφανίζεται από τη ζωή του, παρότι το αίσθημά τους είναι αμοιβαίο. Θρυλικό το σάουντρακ του Γιάννη Σπανού, υπερβολικός ο ερωτισμός για την ελληνική κοινωνία των αρχών του ’70 που, λόγω χούντας, δεν συμπορεύτηκε με τη σεξουαλική επανάσταση του ’60 και πρώτες, υπέροχα στιλιζαρισμένες, αναφορές στην αποξένωση και τη μοναξιά της αστικής ζωής, αλλά με φόντο κοσμοπολίτικα τοπία σαν τον Αστέρα Βουλιαγμένης, το Λαγονήσι και τη Μύκονο».

«Κοσμικό Ανατομείο» (Βασίλης Βαφέας)

«Ένας πολυτάλαντος καλλιτέχνης, ο Γρηγόρης Σεμιτέκολο, προσπαθώντας να ξεφύγει απ’ τον σύγχρονο πολύβουο κόσμο και επιθυμώντας να ξανανιώσει την παιδική αθωότητα, δραπετεύει στην παραμεθόριο Σάμο. Μια κοπέλα θα τον ξεναγήσει στο νησί και θα τον φέρει σε επαφή με τους ανθρώπους του λιμανιού στο Καρλόβασι, προκειμένου να στήσει ένα ολιγόλεπτο χάπενινγκ. Το χάπενινγκ παρακολουθεί κόσμος, ολοκληρώνοντας έτσι τον κύκλο της δημιουργίας, ξεκινώντας από το στάδιο της έμπνευσης, συνεχίζοντας σ’ αυτό της προσωπικής έκφρασης και καταλήγοντας στην επικοινωνία με το κοινό. Ο Βασίλης Βαφέας, με αυτή την αφορμή, παίζει με εικόνες της πραγματικότητας αλλά και της δικής του φαντασίας, για να περιγράψει την εσωτερική πορεία του καλλιτέχνη από το πένθος στην ανάσταση, από τη μοναξιά στη συλλογική δράση και την κοινωνική παρέμβαση».

«Ο Γιος του Γείτονά σου» (Γιόργκεν Φλιντ Πέντερσεν & Έρικ Στέφενσεν)

«Από το 1967 έως το 1974, η Ελλάδα κυβερνήθηκε από στρατιωτική χούντα. Η εξουσία καταλήφθηκε με πραξικόπημα και, προκειμένου να τη διατηρήσει, η χούντα χρησιμοποίησε την πιο ακραία μορφή βίας: τα βασανιστήρια των αντιπάλων της. Η ταινία αυτή αφορά ορισμένους από τους ανθρώπους που τα διέπραξαν. Ένα δανέζικο δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ, γυρισμένο αμέσως μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στη χώρα και βασισμένο σε συνεντεύξεις με εκπαιδευτές και μαθητευόμενους, με συγκλονιστικό ντοκουμέντο τις παράλληλες συνεντεύξεις με τον βασανιστή Μιχάλη Πέτρου και τον αγωνιστή Σπύρο Μουστακλή, εξετάζει τον μηχανισμό μέσω του οποίου οι νεοσύλλεκτοι της ΕΣΑ (Ελληνικής Στρατιωτικής Αστυνομίας) μετατρέπονταν σε βασανιστές κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών στην Ελλάδα».

«Μπέττυ» (Δημήτρης Σταύρακας)

«Αυτό το εμβληματικό υβριδικό φιλμ μικρού μήκους, μυθοπλασία και ντοκιμαντέρ μαζί, καταγράφει ένα εικοσιτετράωρο από τη ζωή μιας τρανς γυναίκας, βασισμένο στην αυτοβιογραφία της Μπέττυς Βακαλίδου. Αναμνήσεις από την προηγούμενη ζωή της εναλλάσσονται με στιγμές του παρόντος, καθώς η παιδική ηλικία συγκρούεται με τις δυσκολίες της ενήλικης ζωής και η μέρα παραχωρεί τη θέση της στη νύχτα. Γυρισμένη μόλις λίγα χρόνια μετά την πτώση της χούντας και σχεδόν σαράντα χρόνια πριν από τη νομοθετική αναγνώριση της φυλομετάβασης στην Ελλάδα, η ταινία του Δημήτρη Σταύρακα σκιαγραφεί το πορτρέτο της ηρωίδας της, αποτυπώνοντας ταυτόχρονα μια συγκεκριμένη ιστορική στιγμή και μια κοινωνία σε μετάβαση. Αν και απορρίφθηκε τότε από το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, η ταινία προβλήθηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες την επόμενη χρονιά, ως “πρόλογος” της “Πρόβας Ορχήστρας” του Φελίνι».

«Κλαις;» (Αλέξανδρος Βούλγαρης)

«Ο Βασίλης είναι λογιστής σε ένα γραφείο παραγωγής ταινιών και κάνει το κάστινγκ για μια ταινία. Η Νάντια ασχολείται με τα καλλιτεχνικά και ψάχνει για δουλειά. Εκείνος δεν έχει ωριμάσει ακόμα κι εκείνη είναι ντροπαλή και υποτιμά την εμφάνισή της. Όταν συναντηθούν, θα βρουν το άλλο τους μισό. Οι γύρω τους συχνά κλαίνε για διάφορους λόγους. Ένα παζλ χαρακτήρων στο κέντρο μιας πόλης. Μια ανάσα πριν τους Ολυμπιακούς της Αθήνας, η ψηφιακή κάμερα απελευθερώνει το βλέμμα και την κίνηση και η οθόνη γεμίζει νεανική ανεμελιά και τον νέο αστικό ρομαντισμό».

«Το Όνειρο του Σκύλου» (Άγγελος Φραντζής)

«Η ιστορία μιας μαγικής νύχτας στην Αθήνα. Ένας άνδρας βλέπει ένα όνειρο που αφορά μια παράξενη ληστεία. Όταν επιστρέφει στο σπίτι του, διαπιστώνει ότι όλα τα υπάρχοντά του έχουν κλαπεί με εξίσου παράξενο τρόπο. Ο άνδρας καλεί την αστυνομία και ένας έμπειρος αστυνομικός προσπαθεί να λύσει την υπόθεση με μάλλον ανορθόδοξες μεθόδους. Όμως, καθώς η νύχτα προχωρά, το μυστήριο μοιάζει να εξαπλώνεται σταδιακά σε όλη την πόλη. Παράξενα περιστατικά οδηγούν τους ήρωες σε ένα ταξίδι που φαίνεται να ξεφεύγει από την πραγματικότητα και να συναντά τον κόσμο του ονείρου. Το πορτρέτο της Αθήνας μετά την υπόσχεση του εκσυγχρονισμού της Ολυμπιάδας: μιας πόλης υπερβολικά γεμάτης και ταυτόχρονα άδειας, όπου μια νέα γενιά περιπλανιέται ανάμεσα στην ελευθερία, την αποξένωση και την αναζήτηση της προσωπικής επιθυμίας».

«Εύα» (Μαρία Πλυτά)

«ατά τη διάρκεια των θερινών της διακοπών, μια παντρεμένη γυναίκα, η Εύα, γνωρίζει έναν νεαρό με τον οποίο ζει μια εφήμερη ερωτική σχέση, προκαλώντας την οργή του συζύγου της και τα επικριτικά σχόλια της μικρής κοινωνίας του νησιού. Ο συντηρητισμός που διατρέχει κάθε τάξη, συγκρούεται με τη γυναικεία σεξουαλική απελευθέρωση και αυτοπραγμάτωση, σε μια από τις πρώτες μοντερνιστικές ελληνικές ταινίες. Τέταρτο φιλμ της Μαρίας Πλυτά, της πρώτης Ελληνίδας γυναίκας σκηνοθέτη που και η ίδια παραγνωρίστηκε από τους θεωρητικούς και κριτικούς του σινεμά σ’ ένα δείγμα πατριαρχίας που ανατράπηκε κυρίως με την πανηγυρική προβολή της ταινίας στο Φεστιβάλ Καννών 2026. Πρώτη εμφάνιση σε κινηματογραφική δουλειά τόσο για τον Μίκη Θεοδωράκη, όσο και για τον Γιάννη Τσαρούχη που υπογράφει τα σκηνικά». Διαβάστε περισσότερα για την ταινία εδώ.

«Κρυστάλλινες Νύχτες» (Τώνια Μαρκετάκη)

«Στην Αθήνα της Κατοχής μια Γερμανίδα, παντρεμένη με έναν Έλληνα αξιωματικό, ερωτεύεται παράφορα έναν Εβραίο έφηβο που πουλάει πάγο στα σπίτια. Σπρωγμένη από τον έρωτά της γι’ αυτόν, αυτοκτονεί για να ξαναγεννηθεί μετενσαρκωμένη σε μια νέα γυναίκα που θα ζήσει ξανά τον έρωτα μαζί του. Όσο διαρκούν οι δύο ζωές της, ο κόσμος γύρω της αλλάζει δραματικά και η ατομική της ιστορία διασταυρώνεται με γεγονότα της παγκόσμιας Ιστορίας. Η μνήμη ως ηθική ευθύνη, αλλά και η προάσπιση της γυναικείας χειραφέτησης με κρυστάλλινη καθαρότητα».

Τέλος, σημειώστε πως οι τιμές εισιτηρίων ανέρχονται σε € 5 (€ 3 μειωμένο) και για τα Village Cinemas σε € 7 (€ 5). Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα προβολών εδώ.

Διαβάστε επίσης

CINEMA

Με πάνω από 50 ταινίες αυτό το αφιέρωμα θα σε κάνει να πεις «Σινεμά Ξανά»