Η Sofia Gaafar και η αναζήτηση του εσωτερικού φωτός

Η συνέπεια. Αυτή είναι η κυρίαρχη διάκριση του στυλ. Του επίμονου ύφους που δημιουργεί τη μοναδικότητα, που αναδεικνύει τον καλλιτέχνη, που ορίζει την ραδιοπηγή του. Και η πρωτοτυπία. Αυτή είναι η απαραίτητη προϋπόθεση της έκπληξης. Του ευχάριστου ξαφνιάσματος του αμφιβληστροειδούς που απαιτεί η συνθήκη της ικανοποίησης. Η Sofia Gaafar με συνέπεια και πρωτοτυπία εξιστορεί τη σύγχρονη ζωή μέσα από τα κάδρα της. 

-Ποιος είναι ο ορισμός της φωτογραφίας για σένα; 

Πρώτα απ` όλα ο ίδιος ο όρος “φωτογραφία” μας οδηγεί στον ορισμό της, “γραφή φωτός”. Ένα μέσο το οποίο μας καθοδηγεί στο να ανακαλύπτουμε αλήθειες της φύσης, της κοινωνίας και να μας οδηγεί σε μία τίμια εξομολόγηση των αποχρώσεων του δικού μας εσωτερικού φωτός. Η φωτογραφία είναι επικοινωνία. Αποτυπώνει την πραγματικότητα για χάρη της εσωτερικής μας προόδου. Προσφέρει μια προσωπική ματιά στα γεγονότα και στις εμπειρίες μας αποβλέποντας σε ένα υψηλότερο επίπεδο ζωής για τον εαυτό μας και τους συνανθρώπους μας.

-Ποια είναι η προσωπική σου ιστορία σε σχέση με την φωτογραφία; 

Ξεκίνησε από τα σχολικά μου χρόνια, όταν επέλεξα στο μάθημα καλλιτεχνικών να χρησιμοποιήσω τη φωτογραφία ως μέσω για την υλοποίηση μιας ιδέας ή μιας αφήγησης δουλεύοντας σε διάφορα project. Μετά συνέχισα πειραματιζόμενη με διάφορους τρόπους, αναλογικά, αλλά και ψηφιακά. Κατά τη διάρκεια των σπουδών μου στη ψυχολογία διαφήμισης βγήκε στην επιφάνεια μία άλλη ανάγκη: να εκτελώ ιδέες μέσα από τις εικόνες μου. Με αυτόν τον τρόπο δουλεύω μέχρι και σήμερα.

-Πες μου λίγα λόγια για σένα. Που γεννήθηκες, που μεγάλωσες, που ζεις τώρα, τι ονειρεύεσαι;

Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα σε ένα multicultural περιβάλλον από πατέρα Σουδανό και μητέρα Ελληνίδα. Στα δεκαοκτώ μου οι σπουδές μου με τράβηξαν στο Λονδίνο όπου σπούδασα ψυχολογία και διαφήμιση για έξι χρόνια και αμέσως μετά έκανα μεταπτυχιακό πάνω στη Φωτογραφία Μόδας και Διαφήμισης. Τελειώνοντας εργάστηκα σε μία διαφημιστική εταιρία. Στη συνέχεια επέστρεψα στην Ελλάδα, αλλά επειδή είχα την ανάγκη να επεκτείνω κι άλλο τους ορίζοντές μου έφυγα και έζησα στο Βερολίνο και στην Πράγα εξερευνώντας όχι μόνο τα φωτογραφικά τους μονοπάτια αλλά και τον χώρο της μόδας και της διαφήμισης. Αυτό το διάστημα βρίσκομαι στην Αθήνα αναζητώντας τον επόμενό μου προορισμό. Θέλω να ονειρεύομαι με τα μάτια μου ανοιχτά. Θέλω αυτά που οραματίζομαι να τα κάνω και πράξεις. Ονειρεύομαι ότι και η φωτογραφική μου μηχανή, το κάθε click που διαλέγω να κάνω στη ζωή μου να είναι κάτι καινούργιο, κάτι απρόσμενο.

-Ποια ήταν η πρώτη σου φωτογραφική μηχανή και ποια η πρώτη φωτογραφία που τράβηξες;

Η πρώτη μου μηχανή ήταν μίας χρήσεως. Μου τις αγόραζε η μητέρα μου για τις διακοπές μας, γιατί φοβόταν μην χαλάσω την δική της. Οι αγαπημένες μου ήταν οι αδιάβροχες που τις είχα για υποβρύχιες λήψεις στη θάλασσα. Η πρώτη φωτογραφία που τράβηξα σίγουρα δεν ήταν selfie! Ήταν από την αναλογική μηχανή της μητέρας μου, όταν κατά λάθος βρέθηκε στα χέρια μου κι απλά πάτησα το κουμπί. Οπότε η πρώτη μου φωτογραφία ήταν ένα κενό.

-Ενστερνίζεσαι τις ψηφιακές ευκολίες που προσφέρουν οι φωτογραφίες μέσω κινητών τηλεφώνων; 

Με συνεπαίρνει αυτή η μαγεία της αμεσότητας, της πληθώρας των click και της επεξεργασίας που γίνεται άμεσα, πλέον, μέσω κινητών τηλεφώνων. Τραβάω καθημερινά αρκετές φωτογραφίες κι έτσι δεν υπάρχει η δικαιολογία του ότι δεν μπορώ να τραβήξω κάτι, γιατί μου τελείωσε το φιλμ ή δεν έχω την φωτογραφική μαζί μου. Πριν κάποια χρόνια η επεξεργασία φωτογραφίας ήταν για λίγους. Έπρεπε να έχεις και τις γνώσεις και προγράμματα, τα οποία όμως κοστίζουν. Πλέον αυτό έχει αλλάξει. Μπορείς να βελτιώσεις μία φωτογραφία με απλά βήματα, ανεξάρτητα από την ηλικία και τις γνώσεις σου, αρκεί να έχεις μια καλή αισθητική.

-Είσαι οπαδός του ανεβάσματος της δουλειάς σου, των εικόνων σου στο instagram και στο facebook; 

Δεν θα μπορούσα να αρκεστώ/επαναπαυτώ στην έκθεση της δουλειάς μου στο facebook και στο instagram. Αυτή η αμεσότητα της προβολής ιδεών/έργων που μας χαρίζουν τα σημερινά media, παρέχει μία είδους ανακούφιση της ανάγκης που έχουμε όλοι μας για επικοινωνία και σίγουρα μας κάνει οπαδούς. Δεν φοβάμαι να εκτίθεμαι γιατί δέχομαι και αναζητώ την οποιαδήποτε κριτική ως εξέλιξη στη δουλειά μου.

-Πως θα χαρακτήριζες το ύφος των εικόνων σου; 

Δεν μ` ενδιαφέρει στο ύφος των εικόνων μου να διαλέγω τα ωραιότερα στοιχεία, αλλά να τα μεταμορφώνω. Να προσεγγίζω την αρχική αθωότητα και με διακριτικότητα να φθάνω στο ύφος του ολίγου, του μη φλύαρου, του διαφανούς. Μ` ενδιαφέρει στις φωτογραφίες μου η κατανομή λιγοστών στοιχείων που απαρτίζουν μια στερεή αρχιτεκτονική του φωτογραφικού συνόλου. Τολμώ να ορίσω το ύφος μου ως μινιμαλιστικό: σαν ένα δακτυλικό αποτύπωμα που όμως σχεδιάζεται από το μάτι μου. Συχνά, το μινιμαλιστικό ύφος συναντά την ποπ διάθεση, με χιουμοριστική και ενίοτε ειρωνική προσέγγιση μέσω των τίτλων που δίνω στις φωτογραφίες μου. Επιμένω για το ύφος των εικόνων μου, γιατί δεν αγαπώ την ευκολία.

-Υπάρχει κάποιος φωτογράφος που ενδεχομένως αποτελεί για σένα ίνδαλμα; 

Υπάρχουν αμέτρητοι φωτογράφοι που έχουν λειτουργήσει ως κινητήρια δύναμη στα ερεθίσματά μου, αλλά ως ίνδαλμα θα έλεγα τον Man Ray, έναν καινοτόμο καλλιτέχνη.

-Μπορεί να ακουστεί κλισέ αλλά έχεις κάποιο μήνυμα που θα ήθελες να μεταφέρεις μέσα από τις εικόνες σου;

Στον στόχο των φωτογραφικών μηνυμάτων μου με καθοδηγεί ο λόγος του Οδυσσέα Ελύτη «Να καταστήσω δήλον το αφανές». Μέσα από αυτές τις φωτογραφικές μου «εξερευνήσεις» απλότητας θέλω να στέλνω πάντα μηνύματα εικόνων αλήθειας και εσωτερικότητας. Έτσι όπως οφείλει να είναι και η ίδια η ζωή μας. Κατά τη γνώμη μου, η φωτογραφία πρέπει να μπει στην υπηρεσία του απόλυτα διαφορετικού -σχεδόν ασυμβίβαστου- και να αποβλέπει σε άπειρες συνδυαστικές δυνατότητες αισθητικής.

-Πες μου κάτι τρελό που θα ήθελες να φωτογραφίσεις και δεν το έχεις φωτογραφήσει ακόμα. 

Θα διάλεγα έναν υπάλληλο στα McDonald’s εν ώρα εργασίας και για ένα οχτάωρο θα καθόμουν μπροστά του και θα τραβούσα καρέ καρέ τις κινήσεις του την ώρα που φτιάχνει το ένα cheeseburger μετά το άλλο.

-Αν έπρεπε με ένα μόνο κάδρο να αποδώσεις την Αθήνα, ποιο θα ήταν αυτό το κάδρο;

Ένα λευκό κομμάτι μαρμάρου τοποθετημένο στην κουζίνα, το οποίο χρησιμοποιείται ως επιφάνεια κοπής και πάνω του διακρίνω την φθορά της χρήσης του. Ο τίτλος που θα έδινα στο κάδρο αυτό θα ήταν -Chopping Board- .

To website της Sofia Gaafar είναι http://www.sofiagaafar.com/