Ακρογιαλιές Δειλινά | Η απίστευτη ιστορία & η αλληγορική σημασία του μυθικού τραγουδιού του Βασίλη Τσιτσάνη που έγραψε ιστορία
`Μπορεί να τόχουν πλανέψει ακρογιαλιές δειλινά και σκλαβωμένη κρατάνε για πάντα τη δόλια καρδιά...`.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
“Μπορεί να με πλανέψουν κι άλλες
ακρογιαλιές και δειλινά,
κι αγάπες, ναύρω πιο μεγάλες,
σκλάβα σ` αυτές παντοτεινά” είναι το τέταρτο τετράστιχο της ποιήτριας Ανθούλας Σταθοπούλου – Βαφοπούλου που γράφτηκε το 1933.
Δεκαπέντε λέξεις που ίσως μας θυμίζουν το ρεφρέν του τραγουδιού του λαϊκού τροβαδούρου Βασίλη Τσιτσάνη …“Μπορεί να τόχουν πλανέψει ακρογιαλιές δειλινά και σκλαβωμένη κρατάνε για πάντα τη δόλια καρδιά.” Το πάθος του να αναζητά την ποιότητα στους στίχους των τραγουδιών του είναι γνωστή. Πηγή έμπνευσής του, στην προκειμένη περίπτωση, ο τόμος “Έργα” της Ανθούλας Σταθοπούλου – Βαφοπούλου. Το ποίημα εντυπωσίασε το συνθέτη, με αποτέλεσμα να κρατήσει το μοτίβο και να δημιουργήσει ένα τραγούδι σκοτεινό όχι ρεμπέτικο, ούτε ιδιαίτερα λαϊκό, που θα ερμήνευε η Στέλλα Χασκίλ. Αυτό θα συνέβαινε μέσα στον εμφύλιο, το 1948, δεκατρία χρόνια μετά το θάνατο της εμπνεύστριας του.
Ο Βασίλης Τσιτσάνης λάτρευε την πατρίδα του και υπέφερε βλέποντας τη δύσκολη κατάσταση που επικρατούσε τότε, κυρίως ύστερα από τα όσα είχε περάσει από τους ξένους κατακτητές. Θέλησε να γράψει ένα τραγούδι στο οποίο να περιγράφει τα πάθη της, αλλά τον εμπόδιζε η λογοκρισία που θα δεχόταν γι`αυτό…
Αποφάσισε, λοιπόν, να χρησιμοποιήσει αλληγορικούς στίχους, μιλώντας για ένα «κορίτσι ξένο» που «σαν ίσκιος πλανιέται μονάχο στη γη» και «αναζητεί τον ήλιο που έχει χαθεί, στα σκοτάδια να βρει». Με τη βοήθεια της γυναίκας του – η οποία βρήκε τη λέξη «ντροπή» για να ολοκληρώσει ο συνθέτης το τραγούδι – “γεννήθηκε” το «Ακρογιαλιές-δειλινά».
Ο Τσιτσάνης θαύμαζε πάντα τη Σοφία Βέμπο, ενώ θεωρούσε ότι ήταν “υπογείως” μια σπουδαία λαϊκή ερμηνεύτρια. Ήθελε λοιπόν να ηχογραφήσει τραγούδια μαζί της κι έτσι έγραψε ειδικά για εκείνη το εν λόγω κομμάτι.
Όμως οι υπεύθυνοι της εταιρείας απέρριψαν την πρότασή του.
Ο Τσιτσάνης, τελικά, αποφάσισε να ηχογραφήσει το τραγούδι ένα χρόνο αργότερα, με τη μεγάλη λαϊκή ερμηνεύτρια της εποχής Στέλλα Χασκίλ και τον ίδιο στη δεύτερη φωνή. Κυκλοφόρησε σε δίσκο γραμμοφώνου 78 στροφών. Ακούστηκε αλλά με τα χρόνια ξεχάστηκε…
Μέχρι που ήρθε η δική του στιγμή, 25 ολόκληρα χρόνια αργότερα. Ήταν το 1973, όταν ετοίμαζε το δίσκο «Τα ωραία του Τσιτσάνη», στον οποίο συμπεριέλαβε τραγούδια που έγραψε το χρονικό διάστημα μεταξύ του 1938 και του 1951.
Μέσα σε αυτά συμπεριέλαβε και το «Ακρογιαλιές-δειλινά», ενώ η γυναικεία φωνή που σκέφτηκε για να το ερμηνεύσει, ήταν της Δήμητρας Γαλάνη.
«Όταν άκουσα την πρόταση του Τσιτσάνη, αιφνιδιάστηκα και του είπα: «Μεγάλη μου τιμή, αλλά θα τα καταφέρω;». Κι εκείνος μου απάντησε: «Εσύ είσαι λαϊκή τραγουδίστρια και δεν το ξέρεις!» είχε πει η ίδια η ερμηνεύτρια, πολλά χρόνια αργότερα καθώς αφηγήθηκε την ιστορία της πρότασής του Τσιτσάνη.
Η δικαίωση για τον συνθέτη ήρθε το Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς, όταν κυκλοφόρησε ο και το «Ακρογιαλιές-δειλινά» ακουγόταν παντού…
Από τότε, αρκετοί καλλιτέχνες το έχουν ερμηνεύσει, ανάμεσά τους οι : Ελένη Τσαλιγοπούλου, ο Γιώργος Μαργαρίτης, η Ελεωνόρα Ζουγανέλη, Imam Baildi, Vassilikos.
΄Ένα τραγούδι που χρειάστηκε το “χρόνο του” για να γράψει ιστορία…
|
Βραδιάζει γύρω κι η νύχτα απλώνει σκοτάδι βαθύ κορίτσι ξένο σαν ίσκιος πλανιέται μονάχο στην γη Χωρίς ντροπή, αναζητεί τον ήλιο που έχει χαθεί, στα σκοτάδια να βρει Μπορεί να το ‘χουν πλανέψει ακρογιαλιές δειλινά και σκλαβωμένη για πάντα κρατούνε την δόλια καρδιά Μπορεί ακόμα μπορεί, να έχει πια τρελαθεί και τότε ποιος θα ρωτήσει να μάθει ποτέ το γιατί |
|||
* Aπαγορεύεται αναδημοσίευση του κειμένου ή μέρος αυτού, από άλλο site / blog.
