Every Nigger Is A Star

Για όποιον δεν έχει προσέξει τι ακριβώς συμβαίνει στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, σε κάθε γωνιά των Η.Π.Α., μπορεί πολύ απλά να ακούσει κάποιους από τους δίσκους που κυκλοφόρησαν πρόσφατα και ίσως να αποδειχθούν προφητικοί για το μέλλον. Τα φαντάσματα των τελευταίων θυμάτων ρατσιστικής βίας εμπνέουν και φουντώνουν την οργή της μαύρης κοινότητας. Μια πρωτοφανής κινητοποίηση που θυμίζει τα τέλη της δεκαετίας του 80 με την κοινωνία σε αναβρασμό και τις φυλετικές συγκρούσεις να παραμονεύουν στη γωνία. Κυκλοφορίες επισπεύδονται, τίτλοι, εξώφυλλα και κομμάτια αλλάζουν, το κυνήγι του hit δίνει τη θέση του στην έκφραση της αγανάκτησης.

Το “Glory” των Common και John Legend ακούγεται από άκρη σε άκρη του πλανήτη με σαφείς αναφορές στο Ferguson την ώρα που ο Pharell σηκώνει ψηλά τα χέρια διακόπτοντας για λίγο την παρουσίαση του “Happy” στα φετινά Grammy. Ο D’angelo σπάει τη δωδεκαετή μουσική του σιωπή, εξαγριωμένος για τη μη απονομή δικαιοσύνης στους δράστες των ρατσιστικών επιθέσεων και τώρα ήρθε η σειρά ενός golden boy της hip hop σκηνής να πάρει τη σκυτάλη της διαμαρτυρίας. Και δεν είναι άλλος από τον Kendrick Lamar.

Το 2012 με το δεύτερο προσωπικό του δίσκο και πρώτο για πολυεθνική εταιρεία “Good Kid, M.A.A.D. City” ο Lamar κατάφερε να σκαρφαλώσει στο νούμερο 2 της λίστας του Bilboard και η κυκλοφορία του να γίνει πλατινένια. Δίσκος μελετημένος μέχρι την τελευταία του λεπτομέρεια για να κατακτήσει το κοινό, με το ασταμάτητο flow του Lamar να ακολουθείται από «κολλητικές» μελωδίες στα πλήκτρα και μπάσο που έκανε κάθε του κομμάτι απαραίτητο εργαλείο για  κάθε dj που σέβεται τον εαυτό του.

3 χρόνια μετά, το ύφος αλλάζει. Το sample με τη φωνή του Boris Gardiner να λέει “Every Nigger Is A Star”, ούτε τυχαία βρέθηκε εκεί, ούτε περιθώρια αφήνει για λάθος εντυπώσεις. Στη νέα του δουλειά με τίτλο “To Pimp A Butterfly” ανοίγει το βιβλίο με τα κατηγορώ και μέσα του όλοι χωράνε, ειδικά ο ίδιος του ο εαυτός. Αυτή τη φορά ο Lamar ξεφεύγει από τα στενά όρια της γειτονιάς του και υιοθετεί το βλέμμα ενός πολίτη του κόσμου. Χτυπάει την αδικία από όπου και αν αυτή προέρχεται, βλέπει ένα κόσμο χωρισμένο σε στρατόπεδα, λευκούς απέναντι σε μαύρους, πλούσιους απέναντι σε φτωχούς, απλούς πολίτες στο έλεος πολιτικών, με τους τελευταίους να συμπεριφέρονται όπως οι πιο σκληρές συμμορίες. Ίσως ο κόσμος γύρω του να μην έχει αλλάξει και τόσο στην ουσία του, αλλά είναι αυτή η ανάγκη της ενεργούς συμμετοχής στα κοινά που εν είδη μόδας εξαπλώνεται με φρενήρεις ρυθμούς που επηρέασε και τον ίδιο.

Όπως και παλαιότερα, δεν κρύβει τις σκέψεις του. Αυτή τη φορά όμως ανοίγει μεγαλύτερους λογαριασμούς που σίγουρα δεν θα αρέσουν. Και όσο αν σε εποχές που είναι πια παρελθόν, ο πολιτικός στίχος ίσως και πέρναγε ασχολίαστος, η δύναμη του διαδικτύου σήμερα δεν επιτρέπει κάτι τέτοιο. Ίσως στην προσπάθειά του να μετριάσει τις αντιδράσεις, βάζει τόσο έντονα τον ίδιο στο στόχαστρο. Αυτομαστιγώνεται την ώρα που κατηγορεί. Οι ενοχές του είναι την ίδια στιγμή βέλη.   

Σε καμία του στιγμή το “To Pimp A  Butterfly” δεν είναι όπως θα το περίμενε ακόμη και ο πιο υποψιασμένος fan του Lamar. Από το στίχο και το άγριο και ειρωνικό ύφος στο flow του μέχρι την πολυπλοκότητα του ήχου του, σίγουρα θα μπει σε πολλές λίστες με τα πιο ιδιαίτερα άλμπουμ της χρονιάς. Δεν είναι η πρώτη φορά που ένας hip hop κατά βάση δίσκος έχει ένα jazz backround. Εδώ όμως δε χρησιμοποιείται απλά σαν backround αλλά συμμετέχει στα μηνύματα του στίχου, είναι γεμάτο ένταση. Doo Wop, Funk, ευρηματικά πλήκτρα και μια λίστα συνεργατών (και φίλων πάνω απ’ όλα) που θα ζήλευαν πολλοί, συμπληρώνουν το κολάζ. Dr. Dre, Pharrell Williams, Snoop Dogg, Ronald Isley, George Clinton, Flying Lotus,Terrace Martin, Robert Glasper, Kemasi Washington, Larrance Dopson, Bilal αλλά και Sufjan Stevens (είναι αλήθεια), κάνουν τα πάντα για να διατηρηθεί μια απαραίτητη ισορροπία και δίνουν μια ιδιαίτερη «μουσική» βαρύτητα σε σχέση με τον ανταγωνισμό.  

Όχι, το “To Pimp A Butterfly” δεν είναι δίσκος για να χορέψεις. Είναι ένα πολιτικό μανιφέστο, τροφή για σκέψη. Μια λεπτομερής περιγραφή του κόσμου μας απαλλαγμένου από το «μακιγιάζ» που θα του έκρυβε τις ατέλειες. Είναι μια στροφή σε μια άλλη κατεύθυνση και ένα στοίχημα. Και ίσως πιο εύκολα θα κερδίσει ένα νέο και πιο απαιτητικό κοινό παρά θα κρατήσει όλους όσους μέχρι τώρα τον ακολουθούσαν. Άλλωστε ο Dr Dre το λέει από νωρίς στο δίσκο, “Keeping money is harder than earning it”…