Final Four: Οι 5 παντοτινοί ήρωες όλων των εποχών

Τα Final Four είναι το απόλυτο «stage» του Ευρωπαϊκού μπάσκετ. Εκεί γεννιούνται οι μύθοι, εκεί πλάθονται οι ιστορίες που συνοδεύουν γενιές, εκεί ξεπετάγονται οι νέοι leaders που «σκοτώνουν» τους προηγούμενους.

Επομένως, ψάχνοντας για εκείνους τους πρωταθλητές που έγιναν συνώνυμα του θεσμού, τα πρόσωπα λιγοστεύουν εκθετικά -τι παράδοξο! Φυσικό και επόμενο, θα σκεφτείς, όταν η πίεση κάνει τα πόδια να τρέμουν ή για να χρησιμοποιήσουμε το επίσημο κλισέ εμπνεύσεως Φίλιππου Συρίγου, «όταν η μπάλα ζυγίζει τόνους».

Έτσι, σκεφτήκαμε να… προσωποποιήσουμε το Final Four, με μια απλή, πολύ λογική ερώτηση: «Τι θα ήταν το Final Four εάν έλειπαν κάποιοι συγκεκριμένοι παίκτες;». Ε, αν έλειπαν οι πέντε της λίστας μας το Final Four θα ήταν αναμετρήσεις εθνικού επίπεδου και τίποτε παραπάνω. Έτοιμοι; Πάμε!

Βασίλης Σπανούλης: Ο μάστερ του «clutch»

Με τρία βραβεία MVP σε Final Four, ο Kill Bill μπαίνει σε οποιαδήποτε λίστα χαρισματικών Ευρωπαίων καλαθοσφαιριστών (sic). Με την προσωπικότητά του, τα ηγετικά του χαρακτηριστικά και τα δολοφονικά του ένστικτα να ξετυλίγονται αρμονικά στα Final Four του 2009, του 2012 και του 2013. Τα κατέκτησε φορώντας τόσο τη φανέλα του Ολυμπιακού, όσο και αυτή του Παναθηναϊκού.

Και εδώ είναι το δύσκολο: Είναι άλλο να πέσεις σε μια καλή φουρνιά παικτών και να καταφέρεις να κερδίσεις και άλλο να το κερδίσεις με δύο διαφορετικές ομάδες. Ο Βασίλης Σπανούλης είναι ο ένας από τους δύο μπασκετμπολίστες στην ιστορία, με 3 βραβεία MVP σε Final Four, οδηγώντας τις ομάδες του στην κορυφή.

Τα Final Four με την υπογραφή του

Βερολίνο 2009 (Παναθηναϊκός): Στο πρώτο Final Four της καριέρας του, ο Σπανούλης πέτυχε 18 πόντους στον… ελληνικό ημιτελικό με τον Ολυμπιακό (84-82). Στον τελικό, απέναντι στην ΤΣΣΚΑ (73-71), πέτυχε 13 πόντους. Έτσι, στην παρθενική του εμφάνιση, όχι μόνο κατέκτησε το πρώτο του Ευρωπαϊκό τρόπαιο, αλλά κέρδισε και το βραβείο του… «MVP. MVP. MVP».

Κωνσταντινούπολη 2012 (Ολυμπιακός): Τρία-χρόνια-και-μια-μεταγραφή-στον-Ολυμπιακό αργότερα, ο Βασίλης Σπανούλης είναι ο απόλυτος ηγέτης των «ερυθρολεύκων». Έχοντας πάρει την ομάδα στις πλάτες του (21 πόντους) δεν «βλέπει» την Μπαρτσελόνα (68-64) και στον τελικό, βρίσκει απέναντί του την «πεινασμένη Ρωσική Αρκούδα». Με 15 πόντους, στον ιστορικό τελικό με την ΤΣΣΚΑ Μόσχας (62-61), κερδίζει το δεύτερο Ευρωπαϊκό του, κερδίσει το δεύτερο βραβείο MVP, κερδίζει μια θέση στην ευρωπαϊκή συλλογική μνήμη με την ασίστ του στον Πρίντεζη.

Λονδίνο 2013 (Ολυμπιακός): Μετά από έναν… ήσυχο ημιτελικό με 8 πόντους κόντρα στην «πελάτισσα» του ΤΣΣΚΑ, στον τελικό με τη Ρεάλ Μαδρίτης (100-88) μένει άποντος στο πρώτο ημίχρονο. Αποφασίζει, όμως, να κάνει δικό του το δεύτερο ημίχρονο: Οι 22 πόντους με 5 τρίποντα είναι αρκετά για να του φέρουν το τρίτο τρόπαιο -με εντυπωσιακό ερυθρόλευκο back-to-back, και το τρίτο του βραβείο MVP.

Κορυφαία Στιγμή

Ναι, το γράψαμε και παραπάνω και θα το γράφουμε παντού: Η ασίστ στον Γιώργο Πρίντεζη στον τελικό της Κωνσταντινούπολης (2012) είναι η επιτομή του παιχνιδιού ενός ηγέτη. Με 9,7 δευτερόλεπτα να απομένουν και τον Ολυμπιακό στο -1, ο Σπανούλης τράβηξε όλη την άμυνα της ΤΣΣΚΑ επάνω του και το κατάλληλο millisecond πάσαρε για το «πεταχτάρι» που ολοκλήρωσε τη μεγαλύτερη ανατροπή στην ιστορία των τελικών. Δείτε το στο 3’54”.

Tips

Μετά το τέλος του τελικού, ο προπονητής του Ολυμπιακού, Ντούσαν Ίβκοβιτς, αποκάλυψε στα αποδυτήρια τι είχε πει στον «Kill Bill» στο τελευταίο τάιμ-άουτ: «Του είπα “Βασίλη, όλος ο κόσμος περιμένει να σουτάρεις εσύ. Διάβασε την άμυνα και κάνε αυτό που πρέπει”». Ο Σπανούλης δήλωσε αμέσως μετά, κρατώντας το βραβείο του MVP: «Δεν με ένοιαζε να γίνω ήρωας με ένα σουτ. Είδα τον Γιώργο μόνο του και η πάσα πήγε αυτόματα. Αυτή η ομάδα δεν έχει εγωισμούς».

Δημήτρης Διαμαντίδης: Ο «3D» Μαέστρος

Ηγέτης δεν σημαίνει απαραίτητα σκοράρισμα! Ηγέτης σημαίνει να μην λυγίζεις στο ξύλο, στο στρες, στα σκριν… Ηγέτης σημαίνει να κάνεις πράγματα που δεν θα έκανε κάποιος ακριβοθώρητος ξένος παίκτης με 7ψήφιο ποσό αμοιβής. Το… job description του ηγέτη μπορεί να σου το γράψει ο Δημήτρης Διαμαντίδης.

Με το πολυδιάστατο παιχνίδι του, απόρροια του υψηλού μπασκετικού του I.Q., όρισε ξανά τη θέση του play maker. Αυτό, βέβαια, είναι για θεωρητική ανάλυση. Πρακτικά, η επιμονή του και η προσήλωση στον στόχο, τον έκανε machine. Από αυτά που ακούς μετά σε τύπου TedX καλέσματα. Ο συνδυασμός αυτής της θεωρητικής και πρακτικής προσέγγισης για το παιχνίδι του Διαμαντίδη απλώς αδικεί το ίδιο.

Και τα 3 τρόπαια EuroLeague, τα 2 βραβεία MVP σε Final Four, δικαιώνουν τον ισχυρισμό μας.

Η… αγία τριάδα των Final Four του Διαμαντίδη

Αθήνα 2007 (Παναθηναϊκός): Κλείδωσε την περιφέρεια της Ταού στον ημιτελικό, διηύθυνε μαεστρικά την επίθεση (5 πόντοι) και απορρόφησε την πίεση που γεννούσε η υποχρέωση να παίζεις εντός έδρας σε ένα Final Four. Στον τελικό απέναντι στην ΤΣΣΚΑ παρέμεινε στα υψηλά του standards: έκανε ένα τέλειο επιθετικά παιχνίδι (15 πόντους, απόλυτη ευστοχία και 3 ασίστ) παίρνοντας στο σπίτι του και το πρώτο του MVP.

Βερολίνο 2009 (Παναθηναϊκός): Άποντος επιθετικά, αλλά με σεμιναριακή άμυνα στον ημιτελικό με τον Ολυμπιακό, ο Διαμαντίδης έκανε ό, τι είχε ανάγκη η ομάδα του για να κερδίσει στον τελικό την ΤΣΣΚΑ (73-71). 10 πόντοι, 4 ριμπάουντ, 3 ασίστ χρειάστηκαν για να ποζάρει ξανά αγκαλιά με ένα ακόμη τρόπαιο της Euroleague.

Βαρκελώνη 2011 (Παναθηναϊκός): Η χρονιά της απόλυτης κυριαρχίας του. Είχε 8 πόντους και 9 ασίστ στον ημιτελικό με τη Σιένα, και 16 πόντους, 9 ασίστ, 5 ριμπάουντ στον τελικό με τη Μακάμπι (78-70), κερδίζοντας πανηγυρικά το δεύτερο MVP του.

Κορυφαία Στιγμή

Ο απόλυτος έλεγχος του ρυθμού και η ασίστ στον Μάικ Μπατίστ στο τελευταίο δίλεπτο του τελικού της Βαρκελώνης (2011). Όταν η Μακάμπι πλησίασε απειλητικά, ο Διαμαντίδης πάγωσε τον χρόνο, τράβηξε τους αμυντικούς και σέρβιρε το κάρφωμα που «κλείδωσε» το ευρωπαϊκό. (Στο 2’48” του βίντεο)

Tips

Ένα απίστευτο στατιστικό στοιχείο που συνοδεύει το πρώτο Final Four που κέρδισε ο Διαμαντίδης στην Αθήνα, είναι η απόλυτη ευστοχία του στον τελικό-θρίλερ κόντρα στην ΤΣΣΚΑ (93-91). Ο «3D» αναδείχθηκε MVP ολοκληρώνοντας τον αγώνα χωρίς να χάσει ούτε μία προσπάθεια: είχε 2/2 δίποντα, 2/2 τρίποντα και 5/5 βολές! Όταν οι δημοσιογράφοι τον πίεσαν να μιλήσει για τον εαυτό του, εκείνος απάντησε με τη γνωστή του σεμνότητα: «Ο MVP είναι ο κόσμος μας και ο Μίλος (Τεόντοσιτς/Σισκάουσκας). Εγώ απλώς έβαλα μερικές βολές».

Τόνι Κούκοτς: Ο αρτίστας

Ο Τόνι Κούκοτς ήταν ένας παίκτης χρόνια μπροστά από την εποχή του. Με ύψος 2,11 μ. αλλά με τεχνική, ντρίμπλα και όραμα πλέι μέικερ, μπορούσε να αγωνιστεί και στις 5 θέσεις. Όχι μόνο κατέκτησε 3 συνεχόμενα ευρωπαϊκά τρόπαια, αλλά έγινε και ο πρώτος παίκτης στην ιστορία με 3 βραβεία MVP σε Final Four, προτού προσθέσει κάτι χρυσά δαχτυλίδια στο NBA, παρέα με τον Μάικλ Τζόρνταν, τον Σκότι Πίπεν και τον Ντένις Ρόντμαν.

Τα Final Four που o Τόνι δεν ξεχνά

Σαραγόσα 1990 (Γιουγκοπλάστικα): Τα αμούστακα παιδιά της Γιουγκοπλάστικα έκαναν το θαύμα τους και πάλι, αφού είχαν ήδη κατακτήσει το Πρωταθλητριών την προηγούμενη χρονιά. Ο 21χρονος τότε, Τόνι Κούκοτς, διέλυσε τη Λιμόζ στον ημιτελικό (24 πόντοι) και πέτυχε άλλους 20 στον τελικό κόντρα στην Μπαρτσελόνα (72-67), κερδίζοντας το πρώτο του MVP.

Παρίσι 1991 (Ποπ 84 / Γιουγκοπλάστιγκα): Κουβαλώντας το βάρος της αποχώρησης του Ντίνο Ράτζα, είχε 14 πόντους στον ημιτελικό και 14 πόντους, 7 ριμπάουντ, 3 ασίστ στον τελικό ξανά με την Μπαρτσελόνα (70-65), οδηγώντας στο ιστορικό Three-beat και το δεύτερο MVP.

Αθήνα 1993 (Μπένετον Τρεβίζο): Πραγματοποίησε εξωπραγματικές εμφανίσεις στο ΣΕΦ. Είχε 15 πόντους και 10 ασίστ στον ημιτελικό-θρίλερ με τον ΠΑΟΚ (79-77) -ακόμη πονάω με τον απίθανο Ιακοπίνι, και 14 πόντους στον τελικό. Μόνο που η Μπένετον ηττήθηκε από τη Λιμόζ (55-59). Παρά την ήττα, ψηφίστηκε MVP της διοργάνωσης.

Η… αιώνια στιγμή

Το καθολικό standing ovation στο Παρίσι το 1991. Όταν έγινε αλλαγή λίγο πριν τη λήξη του τελικού, ολόκληρο το γήπεδο —ακόμη και οι φίλαθλοι της ηττημένης Μπαρτσελόνα— σηκώθηκε όρθιο για να τον χειροκροτήσει, αναγνωρίζοντας το μεγαλείο του πριν φύγει για το NBA.

Tips

Στον τελικό του 1991, ο Κούκοτς διέλυσε την Μπαρτσελόνα (70-65) για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Το απίστευτο παρασκήνιο είναι ότι η διοίκηση της Μπαρτσελόνα είχε εντυπωσιαστεί τόσο πολύ από εκείνον, που κατά τη διάρκεια των πανηγυρισμών, οι Ισπανοί παράγοντες πλησίασαν τον μάνατζέρ του προσφέροντας λευκή επιταγή για να τον υπογράψουν πριν φύγει για το NBA! Από την άλλη, ο Κούκοτς, με το τρόπαιο και το δεύτερο MVP βραβείο στα χέρια του, δήλωσε απλά πως, «Λατρεύω το Παρίσι, λατρεύω το μπάσκετ, αλλά τώρα θέλω απλώς να πάω να κοιμηθώ για τρεις μέρες».

Σαρούνας Γιασικέβιους: Ο γητευτής των τίτλων

Πάθος, διορατικότητα, οξυδέρκεια, προσωπικότητα… Ο Σαρούνας Γιασικέβιους υπήρξε ένα από τα γκαρντ -σημεία αναφοράς στην ιστορία του Ευρωπαϊκού μπάσκετ καθώς κατέκτησε 4 τρόπαια EuroLeague με 3 διαφορετικές ομάδες, κερδίζοντας μία φορά και τον τίτλο του MVP του Final Four.

Τα Final Four του θριάμβου

Βαρκελώνη 2003 (Μπαρτσελόνα): Έπρεπε να φτάσει το 2003 και ο Σάρας στη Βαρκελώνη, για να κερδίσει η Μπαρτσελόνα το πρώτο ευρωπαϊκό της ιστορίας της. Σκοράροντας 18 πόντους στον ημιτελικό με την ΤΣΣΚΑ και 9 κρίσιμους πόντους στον τελικό απέναντι στην Μπενετον Τρεβίζο (76-65) ο Γιασικεβίτσιους απέκτησε μια νέα συνήθεια: Να συλλέγει τρόπαια.

Τελ Αβίβ 2004 (Μακάμπι): Ένα χρόνο αργότερα μετακομίζει ανατολικά, στο Ισραήλ και τη Μακάμπι. Με το Τελ Αβίβ να φιλοξενεί το Final Four ο Σάρας έκανε και εκεί τη δουλειά: Με 18 πόντους στον ημιτελικό με την ΤΣΣΚΑ και 18 στον ισοπεδωτικό τελικό κόντρα στη Σκίπερ Μπολόνια (118-74), έκανε το προσωπικό του back-to-back.

Μόσχα 2005 (Μακάμπι): Έναν χρόνο αργότερα, ο Γιασικεβίτσιους παρέμενε διψασμένος. Και έπρεπε να φτάσει μέχρι τη Μόσχα για να ξεδιψάσει, στο κορυφαίο του Final Four. Σκόραρε 13 πόντους στον ημιτελικό με τον Παναθηναϊκό και έστησε ένα επιθετικό σόου στον τελικό με την Ταού (90-85) με 22 πόντους, κερδίζοντας το βραβείο του MVP.

Βερολίνο 2009 (Παναθηναϊκός): Τέσσερα χρόνια αργότερα, ντυμένος στα πράσινα, έκανε όσα μας είχε συνηθίσει στο Final Four του Βερολίνο. Στον «εμφύλιο» ημιτελικό απέναντι στον Ολυμπιακό πέτυχε 18 πόντους με καθοριστικά σουτ, ενώ στον τελικό με την ΤΣΣΚΑ (73-71) πρόσθεσε άλλους 10, σφραγίζοντας το τέταρτο ευρωπαϊκό του.

Η αξέχαστη στιγμή

Η επιθετική του ραψωδία στον τελικό της Μόσχας το 2005. Με τη φανέλα της Μακάμπι, διέλυσε κάθε αμυντικό πλάνο της Ταού Κεράμικα, ελέγχοντας απόλυτα τον ρυθμό με 22 πόντους και αποδεικνύοντας ότι ήταν ο κορυφαίος Ευρωπαίος… floor general της εποχής του.

Tip

Το πιο εντυπωσιακό fun fact για τον Σάρας είναι ότι κάθε φορά που κέρδιζε τη EuroLeague, πετύχαινε και «Triple Crown» . Δηλαδή, και τις 4 χρονιές που βρέθηκε στην κορυφή της Ευρώπης, δεν έχασε κανέναν εγχώριο τίτλο, κερδίζοντας την ίδια ακριβώς σεζόν τόσο το Εθνικό Πρωτάθλημα όσο και το Εθνικό Κύπελλο της χώρας όπου αγωνιζόταν (Ισπανία, Ισραήλ και Ελλάδα).

Κάιλ Χάινς: Ο «σέντερ τσέπης» που τα έβαζε με τους γίγαντες

Ο Κάιλ Χάινς αποτελεί ένα φαινόμενο του Ευρωπαϊκού μπάσκετ αφού επαναπροσδιόρισε τη θέση του σέντερ στη σύγχρονη EuroLeague. Στα μόλις 198 εκατοστά ύψους, προσθέστε την απαράμιλλη μυική του δύναμή, την αθλητικότητα, την αμυντική του αντίληψη και το mentality του πρωταθλητή και αμέσως θα έχεις την απάντηση για τον λόγο που βρίσκεται στη συγκεκριμένη λίστα. Για τους λάτρεις των αριθμών και των τροπαίων, ο Χάινς κατέκτησε 4 τρόπαια EuroLeague (δύο με τον Ολυμπιακό, δύο με την ΤΣΣΚΑ Μόσχας) και έγινε ο απόλυτος αμυντικός «κέρβερος» των Final Four.

Τα ιστορικά Final Four του Χάινς

Κωνσταντινούπολη 2012 (Ολυμπιακός): Πρόσφερε τεράστια ενέργεια στην άμυνα στον ημιτελικό με την Μπαρτσελόνα, ενώ στον τελικό με την ΤΣΣΚΑ (62-61) πάλεψε σαν θηρίο στις δύο ρακέτες, μαζεύοντας κρίσιμα ριμπάουντ για την ιστορική ανατροπή.

Λονδίνο 2013 (Ολυμπιακός): Στον ημιτελικό περιόρισε τους ψηλούς της ΤΣΣΚΑ (69-52), ενώ στον τελικό με τη Ρεάλ (100-88) έκανε συγκλονιστική εμφάνιση με 12 πόντους, 5 ριμπάουντ και 3 τάπες, κλειδώνοντας το back-to-back.

Βερολίνο 2016 (ΤΣΣΚΑ Μόσχας): Μετά από δύο χαμένα Final Four, επέστρεψε στην κορυφή. «Έγραψε» 8 πόντους στον ημιτελικό με τη Λοκομοτίβ Κουμπάν και 15 πόντους (με 4 ριμπάουντ) στον δραματικό τελικό κόντρα στη Φενέρμπαχτσε (101-96).

Βιτόρια 2019 (ΤΣΣΚΑ Μόσχας): Στο τελευταίο του νικηφόρο Final Four, ήταν και πάλι το τείχος γύρω από τη ρακέτα της ΤΣΣΚΑ Μόσχας. Έτσι, με δύο νίκες κόντρα σε Ρεάλ και Εφές, ο Χάινς έγινε και για άλλη μια φορά πρωταθλητής Ευρώπης.

Κορυφαία Στιγμή

Η μυθική του τάπα στον Μίροτιτς, στον τελικό του Final Four του Λονδίνου, το 2013. Η συγκεκριμένη τάπα αναδείχτηκε κορυφαία της δεκαετίας στην EuroLeague, το 2020! Βέβαια, υπάρχει και εκείνη στον ύψους 2,17 Άντε Τόμιτς, στον ημιτελικό της ίδιας διοργάνωσης, όπου ο Χάινς σταμάτησε τον σέντερ της Μπαρτσελόνα στον αέρα. Αυτή ήταν το statement μιας ολόκληρης καριέρας!

Δείτε την τάπα στον Μίροτιτς στο 1’54”.

Tip

Tο back-to-back του Ολυμπιακού στο Λονδίνο το 2013 συνοδεύτηκε από δύο επικές εμφανίσεις του Κάιλ Χάινς. Στους πανηγυρισμούς, μέσα στο παρκέ, ο τότε συμπαίκτης του, Πέρο Άντιτς, πήρε το μικρόφωνο και φώναξε: «Αυτός ο τύπος (σσ. ο Χάινς) είναι ο δήμαρχος του Πειραιά! Αγοράστε του ένα σπίτι στην Ελλάδα, δεν πρέπει να φύγει ποτέ!».

Ο Χάινς, γεμάτος συγκίνηση, δήλωσε: «Όταν ήρθα στην Ευρώπη, μου είπαν ότι είμαι πολύ κοντός για να παίξω σέντερ. Αυτό το δεύτερο τρόπαιο αφιερώνεται σε όσους δεν πίστεψαν σε μένα».