Γιατί η Gen Z ντύνεται σαν να έχει meeting στις 9,  ενώ δεν δουλεύει καν σε γραφείο;

Υπάρχει κάτι σχεδόν απολαυστικά ειρωνικό στην εικόνα. Ένα κορίτσι είκοσι δύο ετών φορά pencil skirt, εφαρμοστό πουκάμισο, λεπτά γυαλιά, kitten heels και κρατά μια αυστηρή δερμάτινη τσάντα που θα μπορούσε κάλλιστα να περιέχει συμβόλαια, οικονομικές αναφορές και την ατζέντα μιας εξαντλητικής ημέρας γεμάτης meetings.

ΕΡΧΕΣΑΙ ΣΥΧΝΑ ΕΔΩ;

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΤΗ GOOGLE

Μόνο που πιθανότατα δεν πηγαίνει σε κανένα meeting.

Μπορεί να πηγαίνει για καφέ. Μπορεί να σπουδάζει. Μπορεί να εργάζεται από το σπίτι. Μπορεί να δημιουργεί content. Μπορεί απλώς να βγαίνει με φίλους.

Κι όμως, μοιάζει σαν να πρόκειται να μπει σε έναν ουρανοξύστη του Μανχάταν, να πατήσει το κουμπί για τον 32ο όροφο και να πει στη βοηθό της ότι δεν θέλει να την ενοχλήσει κανείς μέχρι το μεσημέρι.

Καλωσήρθατε στην εποχή του office siren.

Μια αισθητική που γεννήθηκε και γιγαντώθηκε μέσα από τα social media και κατάφερε κάτι που πριν από μερικά χρόνια θα φαινόταν σχεδόν αδιανόητο: να κάνει το corporate ντύσιμο sexy, επιθυμητό και, κυρίως, cool.

Για μια γενιά που μεγάλωσε ακούγοντας για burnout, toxic workplaces, work-life balance και την ανάγκη να ξεφύγουμε από το παραδοσιακό 9-to-5, η επιστροφή της εικόνας της γυναίκας του γραφείου μοιάζει αρχικά αντιφατική.

Ίσως όμως δεν είναι.

Γιατί η Gen Z δεν ερωτεύτηκε απαραίτητα το γραφείο.

Ερωτεύτηκε την ιδέα του.

Η «γραμματέας» των ’90s έγινε fashion icon του TikTok

Το office siren δεν είναι απλώς businesswear.

Δεν πρόκειται για το κλασικό κοστούμι που φορά κάποιος επειδή υπάρχει dress code ούτε για την ασφαλή επαγγελματική γκαρνταρόμπα με την οποία οι προηγούμενες γενιές μάθαιναν να επιβιώνουν σε corporate περιβάλλοντα.

Είναι κάτι πολύ πιο θεατρικό.

Pencil skirts που αγκαλιάζουν το σώμα, εφαρμοσμένα πουκάμισα, cardigans, στενά γυαλιά, pointed παπούτσια, kitten heels, λεπτές ζώνες, σκούρες τσάντες, καλσόν και ουδέτερες αποχρώσεις δημιουργούν την εικόνα μιας γυναίκας που μοιάζει να έχει μόλις βγει από κάποιο γραφείο στα τέλη των ’90s ή στις αρχές των 2000s.

Το ενδιαφέρον είναι ότι πολλά από αυτά τα αντικείμενα δεν δημιουργήθηκαν ποτέ για να είναι «trendy». Ήταν πρακτικά. Ήταν επαγγελματικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις θεωρούνταν ακόμη και βαρετά.

Και κάπου εκεί βρίσκεται το μυστικό.

Το internet έχει μια εκπληκτική ικανότητα να παίρνει πράγματα που κάποτε θεωρούσαμε απολύτως συνηθισμένα, να τα απομακρύνει από το αρχικό τους περιβάλλον και να τα επιστρέφει ως αισθητική.

Τα γυαλιά που κάποτε φορούσε κάποιος επειδή απλώς δεν έβλεπε καλά γίνονται fashion statement. Η αυστηρή τσάντα γραφείου γίνεται αντικείμενο πόθου. Το pencil skirt, σύμβολο επαγγελματικού dress code, φοριέται για ποτό.

Το γραφείο μετατρέπεται σε costume.

Η Gen Z δεν νοσταλγεί το παρελθόν. Νοσταλγεί την εικόνα του. Η Gen Z έχει μια ιδιαίτερη σχέση με τη νοσταλγία.

Μπορεί να νοσταλγεί εποχές τις οποίες δεν πρόλαβε πραγματικά να ζήσει.

Τα ’90s, τα early 2000s, οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές, τα ενσύρματα ακουστικά, τα μικρά γυαλιά, τα περιοδικά, ακόμη και αντικείμενα που κάποτε εγκαταλείψαμε επειδή θεωρήσαμε ότι η τεχνολογία τα ξεπέρασε.

Δεν είναι όμως ακριβώς νοσταλγία με την παραδοσιακή έννοια.

Είναι περισσότερο μια νοσταλγία για την εικόνα μιας εποχής.

Η νέα γενιά δεν θυμάται απαραίτητα πώς ήταν πραγματικά ένα corporate γραφείο το 1998. Γνωρίζει όμως πώς έμοιαζε μέσα από τον κινηματογράφο, τις τηλεοπτικές σειρές, τις παλιές φωτογραφίσεις μόδας και τις εικόνες που επανέρχονται ασταμάτητα στα social media.

Και σε αυτές τις εικόνες το γραφείο δεν έχει fluorescent lights, ατελείωτα spreadsheets, χαλασμένο εκτυπωτή και κάποιον που σου στέλνει email στις 18:57.

Έχει Manhattan.

Έχει ασανσέρ από ατσάλι.

Έχει έναν καφέ στο χέρι.

Έχει γυναίκες που περπατούν γρήγορα με ψηλοτάκουνα, κρατώντας έναν φάκελο κάτω από το χέρι.

Έχει φιλοδοξία.

Έχει εξουσία.

Και, φυσικά, έχει μόδα.

Από το The Devil Wears Prada στο TikTok

Δεν είναι τυχαίο ότι η pop culture έχει παίξει τεράστιο ρόλο στη δημιουργία αυτής της φαντασίωσης.

Για χρόνια ο κινηματογράφος και η τηλεόραση έχτιζαν έναν συγκεκριμένο χαρακτήρα: τη γυναίκα της πόλης που έχει καριέρα, deadlines, γρήγορο βήμα και εξαιρετική γκαρνταρόμπα.

Το The Devil Wears Prada παραμένει ίσως η πιο προφανής αναφορά. Το γραφείο του περιοδικού Runway δεν παρουσιάζεται βέβαια ως εργασιακός παράδεισος — κάθε άλλο. Παρ’ όλα αυτά, η εικόνα του παραμένει ακαταμάχητη.

Τα παλτό. Οι τσάντες. Τα τακούνια. Τα γυαλιά. Οι άνθρωποι που κινούνται γρήγορα στους διαδρόμους επειδή κάτι εξαιρετικά σημαντικό φαίνεται ότι πρόκειται να συμβεί.

Ακόμη και η εργασιακή πίεση αποκτά κινηματογραφική γοητεία όταν τη βλέπεις μέσα από μια οθόνη.

Αυτό ακριβώς κάνει σήμερα και το TikTok, μόνο πολύ γρηγορότερα.

Παίρνει ένα πολιτισμικό αρχείο δεκαετιών, απομονώνει τα πιο φωτογενή στοιχεία του και δημιουργεί από αυτά ένα aesthetic διάρκειας μερικών δευτερολέπτων.

Δεν χρειάζεται να έχεις δει ολόκληρη την ταινία.

Αρκεί να αναγνωρίζεις το vibe.

Το γραφείο που κάποτε θέλαμε να εγκαταλείψουμε έγινε fantasy

Και εδώ αρχίζει η πραγματικά ενδιαφέρουσα πλευρά της ιστορίας.

Τα τελευταία χρόνια η σχέση μας με την εργασία άλλαξε δραματικά. Η πανδημία επιτάχυνε την τηλεργασία, τα meetings μεταφέρθηκαν στις οθόνες και εκατομμύρια άνθρωποι ανακάλυψαν ότι δεν ήταν απαραίτητο να βρίσκονται πέντε ημέρες την εβδομάδα σε ένα γραφείο για να κάνουν τη δουλειά τους.

Ταυτόχρονα, η Gen Z μπήκε στην αγορά εργασίας με πολύ διαφορετικές απαιτήσεις από προηγούμενες γενιές.

Η συζήτηση γύρω από τα όρια, την ψυχική υγεία, το burnout και την ισορροπία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής έγινε πολύ πιο έντονη. Η ιδέα ότι πρέπει να θυσιάσεις τα πάντα για την καριέρα σου δεν αντιμετωπίζεται πλέον με τον ίδιο θαυμασμό.

Και ακριβώς τη στιγμή που το παραδοσιακό corporate μοντέλο άρχισε να χάνει μέρος της αίγλης του, η αισθητική του επέστρεψε.

Ίσως δεν είναι σύμπτωση.

Υπάρχει κάτι πολύ πιο εύκολο στο να ρομαντικοποιείς έναν τρόπο ζωής όταν δεν είσαι υποχρεωμένος να ζήσεις ολόκληρη την πραγματικότητά του.

Το office siren κρατά τα καλύτερα στοιχεία του corporate κόσμου – την αυτοπεποίθηση, τη δύναμη, το μυστήριο, την κομψότητα – και αφήνει απέξω τα deadlines, τις υπερωρίες και τα emails με τίτλο «gentle reminder».

Είναι η corporate ζωή χωρίς το corporate life.

Γιατί τα γυαλιά έγιναν ξαφνικά sexy;

Αν υπάρχει ένα αντικείμενο που συμπυκνώνει ολόκληρο το trend, είναι ίσως τα γυαλιά.

Μικρά, λεπτά, συχνά ορθογώνια, με μια ελαφρώς αυστηρή αισθητική.

Πριν από χρόνια θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν απλώς «γυαλιά γραφείου». Σήμερα λειτουργούν σχεδόν σαν κώδικας.

Δεν λένε μόνο «βλέπω καλύτερα».

Λένε: είμαι έξυπνη, απασχολημένη, λίγο απόμακρη και πιθανότατα έχω σημαντικότερο πράγμα να κάνω από το να σου εξηγήσω γιατί φοράω αυτά τα γυαλιά.

Αυτό είναι και το στοιχείο του siren.

Δεν πρόκειται για μια αθώα αναβίωση του officewear. Το corporate ντύσιμο επαναδιαβάζεται μέσα από τη θηλυκότητα και τη σεξουαλικότητα. Το πουκάμισο είναι περισσότερο εφαρμοστό. Η pencil skirt γίνεται στενότερη. Τα γυαλιά δεν κρύβουν το πρόσωπο αλλά το πλαισιώνουν.

Η γυναίκα που κάποτε προσπαθούσε να ντυθεί «σοβαρά» για να γίνει αποδεκτή σε ένα ανδροκρατούμενο επαγγελματικό περιβάλλον επιστρέφει δεκαετίες αργότερα μέσα από το TikTok ως fashion fantasy.

Και αυτή η αντιστροφή έχει ενδιαφέρον.

Το TikTok μπορεί να κάνει aesthetic σχεδόν τα πάντα

Το office siren λέει όμως κάτι πολύ μεγαλύτερο για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί σήμερα η μόδα.

Παλαιότερα ένα trend ξεκινούσε συνήθως από τις πασαρέλες, τα περιοδικά, τους celebrities ή κάποια συγκεκριμένη subculture.

Σήμερα μπορεί να ξεκινήσει από οτιδήποτε.

Από μια ταινία του 2006, από μια φωτογραφία του 1997, από μια παλιά διαφήμιση, από το outfit μιας άγνωστης γυναίκας σε έναν δρόμο της Νέας Υόρκης πριν από τριάντα χρόνια.

Το internet διαθέτει ένα τεράστιο πολιτισμικό αρχείο και η Gen Z κινείται μέσα σε αυτό χωρίς ιδιαίτερο σεβασμό στη χρονολογία.

Τα ’70s μπορούν να συνυπάρχουν με τα ’90s. Το 2003 μπορεί να βρίσκεται δίπλα στο 2026. Ένα παλιό αντικείμενο μπορεί να επιστρέψει όχι επειδή έγινε ξαφνικά πιο πρακτικό αλλά επειδή απέκτησε καινούργιο νόημα.

Και ίσως γι’ αυτό βλέπουμε ξανά πράγματα που κάποτε πετάξαμε με ανακούφιση.

Η μόδα δεν θυμάται ποτέ ολόκληρο το παρελθόν.

Θυμάται μόνο τα πιο ωραία κομμάτια του.

Δεν θέλουμε τη δουλειά. Θέλουμε τον χαρακτήρα

Υπάρχει όμως ένας ακόμη λόγος που η corporate αισθητική είναι τόσο ελκυστική.

Το ντύσιμο πάντα μας επέτρεπε να δοκιμάζουμε διαφορετικές ταυτότητες.

Και το office siren προσφέρει έναν πολύ συγκεκριμένο χαρακτήρα.

Είναι η γυναίκα που έχει κάπου να πάει.

Έχει πρόγραμμα.

Έχει φιλοδοξία.

Έχει οικονομική ανεξαρτησία.

Ξέρει τι θέλει.

Δεν χρειάζεται να εξηγήσει πολλά.

Σε μια εποχή όπου μεγάλο μέρος της ζωής είναι άυλο — δουλειά από laptop, μηνύματα αντί για συναντήσεις, ψηφιακά αρχεία αντί για χαρτιά, επαγγελματικές σχέσεις που υπάρχουν μέσα σε πλατφόρμες — η παλιά corporate εικόνα έχει κάτι σχεδόν καθησυχαστικά χειροπιαστό.

Το briefcase είναι πραγματικό, η  ατζέντα είναι πραγματική, το στιλό είναι πραγματικό, το γραφείο είναι κάπου συγκεκριμένα.

Και ίσως γι’ αυτό μια γενιά που μπορεί να εργάζεται από τον καναπέ φορώντας φόρμα βρίσκει τόσο γοητευτική την ιδέα να ντυθεί σαν να έχει meeting στις εννέα.

Όχι επειδή θέλει απαραίτητα να βρίσκεται σε αυτό, αλλά επειδή θέλει για λίγο να υποδυθεί τη γυναίκα που το έχει.

Όταν η καθημερινότητα γίνεται costume

Δεν είναι η πρώτη φορά που το internet κάνει κάτι τέτοιο.

Έχουμε δει την αγροτική ζωή να μετατρέπεται σε cottagecore χωρίς τη λάσπη, την εξοχή να γίνεται aesthetic χωρίς την απομόνωση, την αριστοκρατική ζωή να μετατρέπεται σε old money χωρίς την κληρονομιά και την ακαδημαϊκή καθημερινότητα να γίνεται dark academia χωρίς τις εξετάσεις.

Τώρα ήρθε η σειρά του γραφείου.

Παίρνουμε μια πραγματικότητα, αφαιρούμε όλα όσα είναι κουραστικά, δύσκολα ή βαρετά και κρατάμε όσα δείχνουν ωραία στην κάμερα.

Ίσως αυτό είναι τελικά ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της εποχής των social media.

Δεν αρκεί πλέον να ζούμε μια ζωή. Τη μετατρέπουμε σε είδος.

Υπάρχει aesthetic για το σπίτι, για τις διακοπές, για το διάβασμα, για το φαγητό, για το γυμναστήριο, για τον τρόπο που δουλεύουμε — ακόμη και για τον τρόπο που υποτίθεται ότι δεν προσπαθούμε καθόλου.

Κάθε κομμάτι της καθημερινότητας μπορεί να αποκτήσει όνομα, hashtag, συγκεκριμένα ρούχα και ένα soundtrack.

Και τι γίνεται όταν το trend τελειώσει;

Όπως συμβαίνει με σχεδόν όλα τα internet aesthetics, κάποια στιγμή το office siren θα πάψει να είναι το καινούργιο.

Τα γυαλιά θα αλλάξουν σχήμα. Οι pencil skirts μπορεί να επιστρέψουν στις ντουλάπες. Το TikTok θα ανακαλύψει κάποιο άλλο κομμάτι του παρελθόντος που μέχρι χθες θεωρούσαμε αδιάφορο.

Ίσως σε λίγα χρόνια μια νέα γενιά να ρομαντικοποιεί ακόμη και τα Zoom meetings.

Δεν θα ήταν καθόλου παράξενο. Γιατί το πραγματικό θέμα δεν είναι τελικά αν η Gen Z αγαπά τα γυαλιά, τις pencil skirts ή τα briefcases.

Είναι η σχέση μιας ολόκληρης γενιάς με την πραγματικότητα.

Μια πραγματικότητα που μπορεί να αποσυναρμολογήσει, να επεξεργαστεί και να ξαναχτίσει σύμφωνα με τους δικούς της αισθητικούς κανόνες.

Το γραφείο δεν χρειάζεται να είναι γραφείο.

Μπορεί να είναι mood. Η δουλειά δεν χρειάζεται να είναι δουλειά. Μπορεί να είναι outfit. Και το meeting των εννέα; Μπορεί να μην υπάρχει καν.

Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς να ντυθείς σαν να έχεις ήδη αργήσει γι’ αυτό.