Η γυναίκα που έκανε την Ευρωβουλή να σωπάσει: Το μήνυμα της Άννας Στρόλενμπεργκ για την «αόρατη βάρδια» των γυναικών
Η 29χρονη Ολλανδή ευρωβουλευτής που μίλησε για μια αλήθεια την οποία όλοι γνωρίζουμε, αλλά σπάνια παραδεχόμαστε: ότι εκατομμύρια γυναίκες τελειώνουν τη δουλειά τους μόνο για να ξεκινήσουν μια δεύτερη, απλήρωτη εργασία στο σπίτι
Περιεχόμενα
Υπάρχουν ομιλίες που περνούν απαρατήρητες και υπάρχουν και εκείνες που αγγίζουν ένα συλλογικό νεύρο της κοινωνίας. Όχι γιατί αποκαλύπτουν κάτι άγνωστο, αλλά γιατί τολμούν να πουν φωναχτά αυτό που όλοι γνωρίζουν.
Αυτό ακριβώς συνέβη όταν η νεαρή Ολλανδή ευρωβουλευτής Άννα Στρόλενμπεργκ μίλησε για το λεγόμενο «gender care gap», το χάσμα δηλαδή της φροντίδας ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες. Μίλησε για τη γυναίκα που γυρίζει από το γραφείο και συνεχίζει να εργάζεται. Για τη μητέρα που τελειώνει το οκτάωρό της και ξεκινά ένα δεύτερο. Για εκείνη που οργανώνει το σπίτι, τα παιδιά, τους ηλικιωμένους γονείς, τα ψώνια, τα ραντεβού, τις σχολικές υποχρεώσεις και τις αμέτρητες μικρές λεπτομέρειες που κρατούν μια οικογένεια όρθια.
Δεν πρόκειται για μια αποκλειστικά ευρωπαϊκή ή ελληνική πραγματικότητα. Είναι ένα φαινόμενο που επαναλαμβάνεται σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
Και ίσως γι’ αυτό τα λόγια της βρήκαν τόση απήχηση.
Ποια είναι η Άννα Στρόλενμπεργκ;
View this post on Instagram
Η Άννα Στρόλενμπεργκ γεννήθηκε στην Ουτρέχτη της Ολλανδίας στις 23 Ιουλίου 1995 και ανήκει στη νέα γενιά Ευρωπαίων πολιτικών που δεν περιορίζονται στα εθνικά σύνορα. Από το 2024 είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκπροσωπώντας το ολλανδικό κόμμα Volt, το οποίο προωθεί μια πιο ενωμένη και ομοσπονδιακή Ευρώπη. Είναι μέλος της πολιτικής ομάδας των Πρασίνων/Ευρωπαϊκής Ελεύθερης Συμμαχίας και συγκαταλέγεται στους νεότερους ευρωβουλευτές της Ολλανδίας.
Πριν εισέλθει στην ενεργό πολιτική, εργάστηκε ως εκπρόσωπος Τύπου της οργάνωσης για τους πρόσφυγες VluchtelingenWerk Nederland, ενώ είχε ήδη αναπτύξει έντονη δράση γύρω από θέματα κοινωνικής πολιτικής, μετανάστευσης και ισότητας.
Σήμερα συμμετέχει σε επιτροπές που αφορούν τη γεωργία, τα δικαιώματα των γυναικών, τις πολιτικές ελευθερίες και τη μετανάστευση, τομείς που αποτυπώνουν και τις βασικές πολιτικές της προτεραιότητες.
Η γενιά που δεν φοβάται να μιλήσει
Η Στρόλενμπεργκ δεν ανήκει στη γενιά των επαγγελματιών πολιτικών που μεγάλωσαν μέσα σε κομματικούς μηχανισμούς.
Ανήκει στη γενιά που ενηλικιώθηκε μέσα σε κρίσεις.
Την οικονομική κρίση, την προσφυγική κρίση, την πανδημία, την κλιματική κρίση.
Για τους νέους Ευρωπαίους πολιτικούς, οι κοινωνικές ανισότητες δεν αποτελούν αφηρημένες θεωρίες. Είναι κομμάτι της καθημερινής εμπειρίας.
Γι’ αυτό και η ίδια έχει επιλέξει να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική, στην ισότητα των φύλων και στην ανάγκη να αναγνωριστεί η αόρατη εργασία που εξακολουθούν να προσφέρουν εκατομμύρια γυναίκες.
Η «δεύτερη βάρδια» που κανείς δεν πληρώνει
View this post on Instagram
Υπάρχει μια φράση που χρησιμοποιούν συχνά κοινωνιολόγοι και οικονομολόγοι:
«The second shift». Η δεύτερη βάρδια.
Είναι η στιγμή που μια γυναίκα κλείνει τον υπολογιστή της στο γραφείο και ανοίγει μια δεύτερη λίστα υποχρεώσεων στο σπίτι.
Δεν υπάρχει ωράριο, δεν υπάρχουν υπερωρίες, δεν υπάρχει μισθός.
Κι όμως, χωρίς αυτή τη δουλειά, πολλές κοινωνίες θα κατέρρεαν.
Η φροντίδα των παιδιών, η υποστήριξη ηλικιωμένων συγγενών, η συναισθηματική διαχείριση της οικογένειας, η οργάνωση της καθημερινότητας αποτελούν έναν τεράστιο όγκο εργασίας που συνήθως δεν αποτυπώνεται στους οικονομικούς δείκτες.
Ακριβώς αυτό το σημείο επιχείρησε να αναδείξει η Στρόλενμπεργκ.
Ότι η ισότητα δεν εξαντλείται στην ίση αμοιβή ή στην πρόσβαση στην αγορά εργασίας.
Η πραγματική ισότητα ξεκινά όταν η φροντίδα παύει να θεωρείται αποκλειστικά γυναικεία υπόθεση.
Γιατί τα λόγια της έγιναν viral
Ίσως επειδή πολλές γυναίκες ένιωσαν ότι κάποιος περιέγραψε τη ζωή τους.
Όχι τη ζωή που φαίνεται στα social media, αλλά την αληθινή.
Τη ζωή της γυναίκας που εργάζεται, μεγαλώνει παιδιά, φροντίζει συγγενείς και προσπαθεί να βρει λίγα λεπτά για τον εαυτό της στο τέλος της ημέρας.
Η επιτυχία της παρέμβασής της δεν οφείλεται σε κάποιο εντυπωσιακό πολιτικό σύνθημα.
Οφείλεται στην αναγνώριση και αίσθηση ότι κάποιος βλέπει επιτέλους αυτό που τόσοι θεωρούν δεδομένο.
Η πολιτική της φροντίδας
Στον πυρήνα της σκέψης της Στρόλενμπεργκ βρίσκεται μια ιδέα που κερδίζει έδαφος στην Ευρώπη:
ότι η φροντίδα δεν είναι ιδιωτική υπόθεση.
Είναι κοινωνικό και οικονομικό ζήτημα.
Όταν μια γυναίκα αναγκάζεται να εγκαταλείψει την καριέρα της επειδή δεν υπάρχουν επαρκείς δομές παιδικής μέριμνας, αυτό δεν είναι μόνο προσωπικό πρόβλημα.
Είναι απώλεια παραγωγικότητας, εισοδήματος και ευκαιριών.
Και όταν η ευθύνη της φροντίδας πέφτει δυσανάλογα στις γυναίκες, η ανισότητα αναπαράγεται από γενιά σε γενιά.
Αυτή η λογική βρίσκεται πίσω από πολλές από τις παρεμβάσεις της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Το πρόσωπο μιας νέας Ευρώπης
View this post on Instagram
Είτε συμφωνεί κανείς είτε διαφωνεί με τις πολιτικές της θέσεις, η Άννα Στρόλενμπεργκ αντιπροσωπεύει κάτι ευρύτερο.
Μια νέα γενιά Ευρωπαίων πολιτικών που δεν φοβάται να μιλήσει για ζητήματα τα οποία παλαιότερα θεωρούνταν «δευτερεύοντα».
Τη φροντίδα, την ψυχική υγεία, την καθημερινότητα των οικογενειών. Τη θέση των γυναικών στην κοινωνία.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της παρουσίας της.
Όχι η ηλικία της, ούτε η πολιτική της ταυτότητα.
Αλλά η επιμονή της να υπενθυμίζει ότι πίσω από κάθε οικονομικό δείκτη, πίσω από κάθε ποσοστό ανάπτυξης και πίσω από κάθε στατιστική, υπάρχουν άνθρωποι.
Και πολλές φορές, γυναίκες που μόλις τελείωσαν την πρώτη τους βάρδια και ετοιμάζονται να ξεκινήσουν τη δεύτερη.
