Main character syndrome: Πότε αρχίσαμε να σκηνοθετούμε τη ζωή μας σαν ταινία;

Φοράς τα ακουστικά σου, βγαίνεις από το σπίτι και πατάς play.

ΕΡΧΕΣΑΙ ΣΥΧΝΑ ΕΔΩ;

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΤΗ GOOGLE

Ξαφνικά, κάτι αλλάζει.

Ο δρόμος που έχεις περπατήσει εκατοντάδες φορές δεν είναι πια απλώς ο δρόμος για τη δουλειά. Οι άνθρωποι που περνούν δίπλα σου μοιάζουν με κομπάρσους, τα φώτα των αυτοκινήτων αποκτούν μια παράξενη κινηματογραφική ποιότητα και το τραγούδι που ακούς συμπίπτει σχεδόν τέλεια με τον ρυθμό των βημάτων σου.

Για τρία λεπτά και σαράντα δευτερόλεπτα, η ζωή σου έχει soundtrack.

Και εσύ είσαι ο πρωταγωνιστής.

Δεν χρειάζεται να συμβαίνει τίποτα πραγματικά σημαντικό. Μπορεί απλώς να πηγαίνεις να αγοράσεις καφέ. Μπορεί να περιμένεις ένα ταξί. Μπορεί να κάθεσαι μόνος σε ένα αεροδρόμιο κοιτάζοντας τις αναχωρήσεις. Μπορεί να βρέχει και να κοιτάζεις από το παράθυρο.

Κάποτε αυτές ήταν απλώς καθημερινές στιγμές.

Σήμερα μπορούν να γίνουν cinematic.

Καλωσήρθατε στην εποχή του main character energy, εκεί όπου η ζωή δεν αρκεί απλώς να βιώνεται. Μπορεί να αποκτήσει φωτισμό, soundtrack, αισθητική και -αν όλα πάνε καλά -ένα πολύ ωραίο reel.

Το internet μάς έδωσε μια παράξενη και σχετικά καινούργια δυνατότητα: να ζούμε τη στιγμή και ταυτόχρονα να την παρακολουθούμε νοητά από έξω.

Και κάπου εκεί αρχίζει το ενδιαφέρον.

Όταν η καθημερινότητα απέκτησε σκηνοθεσία

Η ιδέα του να αισθάνεσαι πρωταγωνιστής της ζωής σου δεν είναι φυσικά καινούργια.

Οι άνθρωποι ανέκαθεν φαντάζονταν τις ζωές τους σαν ιστορίες. Ερωτευόμασταν ακούγοντας συγκεκριμένα τραγούδια, συνδέαμε πόλεις με ανθρώπους, αποχωρισμούς με σταθμούς και καλοκαίρια με μυρωδιές. Η μουσική και ο κινηματογράφος μάς έμαθαν εδώ και δεκαετίες να δίνουμε δραματουργία στις αναμνήσεις μας.

Αυτό που άλλαξε είναι ότι σήμερα διαθέτουμε τα εργαλεία για να μετατρέψουμε αυτή την εσωτερική αφήγηση σε δημόσιο περιεχόμενο.

Το κινητό είναι ταυτόχρονα κάμερα, μοντάζ, κινηματογραφικό αρχείο και αίθουσα προβολής.

Ένα συνηθισμένο πρωινό μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να αποκτήσει μουσική, αργή κίνηση και φίλτρο.

Ο καφές δεν είναι απλώς καφές. Είναι morning ritual.

Το να πας μόνος σε ένα εστιατόριο δεν είναι απλώς ένα γεύμα. Είναι solo date.

Το ταξίδι προς το αεροδρόμιο δεν είναι μετακίνηση. Είναι airport aesthetic.

Το να περπατάς στην πόλη με ακουστικά δεν είναι απλώς ένας τρόπος να περάσει η ώρα.

Είναι main character moment.

Η γλώσσα άλλαξε επειδή άλλαξε και ο τρόπος με τον οποίο κοιτάζουμε την καθημερινότητα.

Από το «ζω» στο «πώς θα φαινόταν αν το έβλεπα;»

Υπάρχει μια μικρή αλλά σημαντική διαφορά ανάμεσα στο να απολαμβάνεις μια στιγμή και στο να παρατηρείς τον εαυτό σου να την απολαμβάνει.

Τα social media θόλωσαν αυτή τη γραμμή.

Καθόμαστε σε ένα όμορφο τραπέζι και πριν ακόμη δοκιμάσουμε το φαγητό σκεφτόμαστε τη φωτογραφία.

Βλέπουμε ένα εντυπωσιακό ηλιοβασίλεμα και σχεδόν μηχανικά το χέρι πηγαίνει στο κινητό.

Φτάνουμε σε ένα ξενοδοχείο και πριν προλάβουμε να αφήσουμε τη βαλίτσα κοιτάζουμε το δωμάτιο σαν location scout: από ποια γωνία φαίνεται καλύτερα;

Το παράξενο δεν είναι ότι θέλουμε να κρατήσουμε μια ανάμνηση. Αυτό το κάναμε πάντα.

Το παράξενο είναι ότι πολλές φορές γνωρίζουμε ήδη πώς πρέπει να μοιάζει η ανάμνηση πριν καν τη ζήσουμε.

Έχουμε δει την εικόνα αλλού.

Ξέρουμε τη λήψη από το παράθυρο του αεροπλάνου. Ξέρουμε το χέρι με το διαβατήριο και τον καφέ. Ξέρουμε τη βαλίτσα που κινείται στον διάδρομο του αεροδρομίου. Ξέρουμε τη φωτογραφία από πίσω ενώ περπατάμε προς τη θάλασσα.

Και χωρίς να το καταλαβαίνουμε πάντα, αρχίζουμε να τοποθετούμε τον εαυτό μας μέσα σε ήδη γνωστές σκηνές.

Δεν καταγράφουμε απλώς τη ζωή μας.

Μερικές φορές την αναπαράγουμε.

Γιατί ξαφνικά όλοι βγαίνουμε ραντεβού με τον εαυτό μας;

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του main character culture είναι το περίφημο solo date.

Να πας μόνος για καφέ. Να καθίσεις μόνος σε ένα εστιατόριο. Να αγοράσεις λουλούδια για τον εαυτό σου. Να πας σινεμά χωρίς παρέα. Να ταξιδέψεις μόνος.

Τίποτε από αυτά δεν είναι πραγματικά καινούργιο.

Οι άνθρωποι έτρωγαν μόνοι, ταξίδευαν μόνοι και αγόραζαν λουλούδια πολύ πριν υπάρξει το TikTok.

Η διαφορά είναι ότι τώρα αυτές οι πράξεις απέκτησαν αφήγηση.

Το να κάθεσαι μόνος δεν σημαίνει απαραίτητα μοναξιά. Μπορεί να σημαίνει αυτονομία. Αυτοφροντίδα. Αυτοπεποίθηση. Την ικανότητα να μην περιμένεις κάποιον άλλον για να κάνεις κάτι που θέλεις.

Και εδώ το main character mindset έχει μια πραγματικά θετική πλευρά.

Για πολλούς ανθρώπους λειτουργεί σαν υπενθύμιση ότι δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζουν τον εαυτό τους ως δευτερεύοντα χαρακτήρα στη ζωή κάποιου άλλου.

Να μη βάζουν τη ζωή σε αναμονή μέχρι να εμφανιστεί σύντροφος, παρέα ή η «σωστή στιγμή».

Αν θέλεις να πας κάπου, πήγαινε.

Αν θέλεις να φορέσεις κάτι, φόρεσέ το.

Αν θέλεις να παραγγείλεις ένα ποτήρι κρασί μόνος σου, δεν χρειάζεται να περιμένεις κανέναν απέναντι.

Μέχρι εδώ, όλα καλά.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν ακόμη και η ανεξαρτησία πρέπει να φωτογραφηθεί για να θεωρηθεί πραγματική.

Το αεροδρόμιο έγινε σκηνικό

Ίσως κανένα μέρος να μην αποτυπώνει καλύτερα τη λογική του main character από το αεροδρόμιο.

Στην πραγματική ζωή, τα αεροδρόμια έχουν ουρές, καθυστερήσεις, ελέγχους ασφαλείας, άβολα καθίσματα και ανθρώπους που ψάχνουν πανικόβλητοι την πύλη τους.

Στο internet όμως είναι κάτι τελείως διαφορετικό.

Είναι τόποι μετάβασης.

Ένα boarding pass. Ένας καφές. Μια βαλίτσα. Ακουστικά. Η πινακίδα των αναχωρήσεων. Μια φωτογραφία από το παράθυρο.

Και ξαφνικά δεν πηγαίνεις απλώς κάπου.

Φεύγεις.

Η διαφορά είναι τεράστια.

Γιατί το «φεύγω» περιέχει ιστορία. Υπόσχεται αλλαγή. Μπορεί να σημαίνει ότι αφήνεις κάτι πίσω, ότι ξεκινάς από την αρχή, ότι πρόκειται να συναντήσεις κάποιον ή ότι επιτέλους επιλέγεις τον εαυτό σου.

Το TikTok δεν εφηύρε φυσικά τον ρομαντισμό του ταξιδιού. Ο κινηματογράφος τον χρησιμοποιεί εδώ και έναν αιώνα.

Απλώς τον έκανε διαθέσιμο σε όλους.

Τώρα ο καθένας μπορεί να γυρίσει τη δική του μικρή σκηνή αναχώρησης.

Ακόμη κι αν η πτήση είναι σαράντα λεπτά και επιστρέφει την Κυριακή.

Η ζωή χρειάζεται soundtrack;

Υπάρχει ένας λόγος που η μουσική βρίσκεται στο κέντρο αυτής της κουλτούρας.

Η μουσική μπορεί να αλλάξει εντελώς τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε μια εικόνα.

Δοκιμάστε να περπατήσετε τον ίδιο δρόμο ακούγοντας ένα χαρούμενο pop τραγούδι και μετά ένα μελαγχολικό κομμάτι. Η πόλη είναι ίδια. Εσείς είστε ίδιοι. Κι όμως, η σκηνή μοιάζει διαφορετική.

Αυτό ακριβώς γνωρίζει πολύ καλά ο κινηματογράφος.

Το soundtrack μας λέει πότε πρέπει να συγκινηθούμε, πότε κάτι είναι σημαντικό, πότε μια απλή ματιά σημαίνει περισσότερα από όσα φαίνονται.

Τα ακουστικά μάς έδωσαν τη δυνατότητα να κάνουμε το ίδιο στην καθημερινότητά μας.

Να επιλέγουμε τη μουσική υπόκρουση της ζωής μας.

Υπάρχει κάτι όμορφο σε αυτό.

Αλλά υπάρχει και κάτι αποκαλυπτικό: πολλές φορές δεν μας αρκεί πλέον να συμβεί μια στιγμή. Θέλουμε να αισθανθεί σαν στιγμή.

Και η μουσική βοηθά να της δώσουμε τη σημασία που πιστεύουμε ότι της αξίζει.

Το cinematic reel και η κατασκευή της ανάμνησης

Υπάρχει πλέον ένα ολόκληρο οπτικό λεξιλόγιο για το πώς πρέπει να δείχνει μια όμορφη ζωή.

Θολές λήψεις. Κίνηση. Flash. Κοντινά σε λεπτομέρειες. Ένα ποτήρι κρασί. Ένα παράθυρο αυτοκινήτου. Φώτα της πόλης. Ένα βιβλίο ανοιχτό στο κρεβάτι. Χέρια. Σκιές. Η θάλασσα για δύο δευτερόλεπτα.

Καμία εικόνα από μόνη της δεν λέει πολλά.

Όταν όμως ενωθούν με τη σωστή μουσική, δημιουργούν κάτι που μοιάζει με trailer μιας ζωής.

Και ίσως εκεί βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές που έφεραν τα social media.

Κάποτε οι αναμνήσεις αποκτούσαν νόημα εκ των υστέρων.

Ζούσαμε κάτι και χρόνια αργότερα θυμόμασταν: «εκείνο το καλοκαίρι ήταν σημαντικό».

Τώρα πολλές φορές προσπαθούμε να καταλάβουμε τη σημασία μιας περιόδου ενώ ακόμη τη ζούμε.

Της δίνουμε τίτλο.

Της δίνουμε soundtrack.

Της δίνουμε aesthetic.

Σχεδόν σαν να θέλουμε να βεβαιωθούμε ότι η ζωή μας έχει πλοκή.

Μήπως φοβόμαστε περισσότερο από ποτέ το συνηθισμένο;

Κάτω από όλη αυτή την κινηματογραφικότητα κρύβεται ίσως κάτι πολύ ανθρώπινο.

Ο φόβος ότι η ζωή μπορεί να είναι απλώς… συνηθισμένη.

Ότι μπορεί να υπάρξουν ημέρες στις οποίες δεν συμβαίνει τίποτα.

Δεν υπάρχει μεγάλη αποκάλυψη. Δεν υπάρχει ταξίδι. Δεν υπάρχει έρωτας. Δεν υπάρχει dramatic exit.

Υπάρχει δουλειά, σούπερ μάρκετ, κίνηση, λογαριασμοί, πλυντήριο και ένας καφές που δεν είναι ιδιαίτερα φωτογενής.

Ο κινηματογράφος παραλείπει συνήθως αυτές τις στιγμές.

Η πραγματική ζωή όμως αποτελείται κυρίως από αυτές.

Το main character mindset προσφέρει έναν τρόπο να τους δώσουμε σημασία.

Να κάνουμε το συνηθισμένο λίγο πιο όμορφο.

Και αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό.

Ίσως πράγματι υπάρχει κάτι υγιές στο να βάζεις μουσική ενώ μαγειρεύεις, να αγοράζεις λουλούδια χωρίς λόγο, να φοράς το καλό σου παλτό για έναν απλό περίπατο ή να πίνεις τον καφέ σου σε ένα ωραίο φλιτζάνι αντί για το πρώτο που βρήκες στο ντουλάπι.

Η ζωή δεν χρειάζεται να περιμένει τις μεγάλες στιγμές για να γίνει όμορφη.

Το ερώτημα είναι διαφορετικό:

Το κάνουμε επειδή μας κάνει να αισθανόμαστε όμορφα ή επειδή θέλουμε να μοιάζει όμορφο όταν το δουν οι άλλοι;

Όταν ο εαυτός γίνεται κοινό

Ίσως το πιο ενδιαφέρον αποτέλεσμα των social media δεν είναι ότι μας έκαναν να θέλουμε να μας κοιτάζουν οι άλλοι.

Είναι ότι μας έμαθαν να κοιτάζουμε εμείς οι ίδιοι τον εαυτό μας.

Να υπάρχει κάπου μέσα στο μυαλό μας μια μικρή κάμερα.

Πώς φαίνομαι τώρα;

Πώς μοιάζει αυτή η στιγμή;

Τι τραγούδι θα ταίριαζε;

Αξίζει story;

Και κάπως έτσι ο άνθρωπος γίνεται ταυτόχρονα πρωταγωνιστής και θεατής της ζωής του.

Δεν χρειάζεται καν να ανεβάσει τη φωτογραφία.

Η λογική της πλατφόρμας έχει ήδη περάσει στον τρόπο που κοιτάζει.

Αυτό ίσως είναι πολύ πιο σημαντικό από οποιοδήποτε φίλτρο.

Δεν είμαστε πάντα οι πρωταγωνιστές και ευτυχώς

Υπάρχει βέβαια και μια άλλη πλευρά στην έννοια του main character syndrome.

Η ζωή δεν είναι ταινία και οι άνθρωποι γύρω μας δεν είναι supporting cast.

Ο άνθρωπος που καθυστερεί μπροστά μας στο ταμείο έχει τη δική του ιστορία. Ο φίλος που δεν μπορεί να έρθει στο δικό μας «σημαντικό βράδυ» έχει τη δική του ζωή. Ο άγνωστος που περνά πίσω από το cinematic reel μας δεν υπάρχει για να συμπληρώσει το κάδρο.

Ίσως η ωριμότητα αρχίζει ακριβώς εκεί όπου καταλαβαίνουμε ότι είμαστε πρωταγωνιστές μόνο στη δική μας αφήγηση.

Στις ζωές των άλλων μπορεί να είμαστε ένας φίλος, ένας περαστικός, μια ανάμνηση ή κάποιος που εμφανίστηκε για δέκα λεπτά και μετά εξαφανίστηκε.

Και αυτό δεν μειώνει καθόλου τη σημασία μας.

Αντίθετα, κάνει τον κόσμο πολύ πιο ενδιαφέρον.

Επτά δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν μπορούν να είναι κομπάρσοι στην ίδια ταινία.

Κι αν κλείναμε για λίγο την κάμερα;

Δεν χρειάζεται να σταματήσουμε να φωτογραφίζουμε.

Ούτε να σταματήσουμε να βάζουμε soundtrack στις βόλτες μας.

Ούτε να εγκαταλείψουμε τα solo dates, τα όμορφα cafés ή τα cinematic reels.

Υπάρχει κάτι δημιουργικό και συχνά τρυφερό στην προσπάθεια να δώσεις λίγη ποίηση στην καθημερινότητα.

Ίσως όμως αξίζει πού και πού να αφήνουμε μια στιγμή να περάσει χωρίς να την οργανώσουμε.

Να κοιτάξουμε ένα ηλιοβασίλεμα και να μην ψάξουμε το κινητό.

Να καθίσουμε σε ένα café χωρίς να μετακινήσουμε το φλιτζάνι προς το καλύτερο φως.

Να ταξιδέψουμε χωρίς να σκεφτούμε ποιο τραγούδι θα μπει στο reel.

Να ερωτευτούμε χωρίς να αναρωτηθούμε ποια φωτογραφία θα ανέβει.

Να ζήσουμε κάτι χωρίς να αποφασίσουμε αμέσως τι σημαίνει.

Γιατί ίσως οι σημαντικότερες στιγμές της ζωής δεν είναι πάντα cinematic.

Μερικές είναι άβολες. Άσχημα φωτισμένες. Χωρίς soundtrack. Χωρίς σωστή γωνία. Χωρίς κανέναν να τραβά βίντεο.

Και ίσως γι’ αυτό είναι πραγματικές.

Το να αντιμετωπίζεις τον εαυτό σου σαν πρωταγωνιστή μπορεί να είναι μια όμορφη υπενθύμιση ότι η ζωή σου σου ανήκει. Ότι δεν χρειάζεται να περιμένεις κάποιον άλλον για να αρχίσεις να τη ζεις.

Αλλά ο πραγματικός πρωταγωνιστής δεν χρειάζεται διαρκώς κοινό.

Κάποιες φορές ξεχνά ακόμη και ότι υπάρχει κάμερα.

Ίσως, λοιπόν, το πιο επαναστατικό πράγμα στην εποχή του main character syndrome να είναι να ζήσεις μια πραγματικά όμορφη στιγμή χωρίς να σκεφτείς ούτε για ένα δευτερόλεπτο πώς θα έδειχνε σε reel.