September Theory: Όταν επιστρέφεις στη ζωή σου και αναρωτιέσαι αν εξακολουθεί να σου ταιριάζει
Ο Σεπτέμβριος έχει ήδη προχωρήσει, οι βαλίτσες έχουν επιστρέψει στις ντουλάπες, τα σχολεία άνοιξαν, τα ημερολόγια γέμισαν και το καλοκαίρι αρχίζει σιγά σιγά να αποκτά τη θολή απόσταση μιας ανάμνησης. Ίσως, λοιπόν, αυτή να είναι η κατάλληλη στιγμή για μια ερώτηση που αποφεύγουμε όσο βρισκόμαστε ακόμη σε διακοπές: η ζωή στην οποία επιστρέψαμε είναι πράγματι εκείνη που θέλουμε να ζούμε;
Περιεχόμενα
Υπάρχει μια στιγμή κάθε Σεπτέμβριο που δεν σημειώνεται σε κανένα ημερολόγιο και δεν συμπίπτει απαραίτητα ούτε με την πρώτη ημέρα του μήνα ούτε με την επιστροφή στο γραφείο ή το πρώτο κουδούνι στα σχολεία. Έρχεται λίγο αργότερα, όταν έχουν περάσει οι πρώτες εβδομάδες, όταν η πόλη έχει αποκτήσει ξανά τον γνώριμο ρυθμό της και όταν δεν μπορούμε πια να χρησιμοποιούμε τη φράση «ακόμη προσαρμόζομαι» ως μικρή παράταση του καλοκαιριού. Είναι εκείνη η στιγμή που το ξυπνητήρι χτυπά ξανά χωρίς διαπραγμάτευση, οι δρόμοι γεμίζουν αυτοκίνητα, τα απογεύματα αποκτούν πρόγραμμα και οι ημέρες αρχίζουν να μοιάζουν επικίνδυνα με εκείνες που αφήσαμε πίσω μας τον Ιούνιο.
Και τότε, μέσα σε όλη αυτή τη γνώριμη κανονικότητα, μπορεί να εμφανιστεί ένα παράξενο αίσθημα αποξένωσης, σαν να κοιτάζουμε για λίγο τη ζωή μας από έξω και να προσπαθούμε να θυμηθούμε πότε ακριβώς αποφασίσαμε ότι έτσι θέλουμε να είναι.
Ίσως γι’ αυτό τα τελευταία χρόνια τα social media έχουν δώσει σε αυτή την αίσθηση ένα όνομα: September Theory. Δεν πρόκειται για κάποια επιστημονικά κατοχυρωμένη θεωρία ούτε υπάρχει ένας ψυχολογικός νόμος που ορίζει ότι τον Σεπτέμβριο πρέπει να αλλάξουμε δουλειά, σχέση ή τρόπο ζωής. Πίσω όμως από ένα ακόμη διαδικτυακό trend κρύβεται μια πολύ παλιότερη ανθρώπινη ανάγκη, εκείνη να χρησιμοποιούμε τα χρονικά ορόσημα σαν νοητά σύνορα, σαν σημεία στα οποία μπορούμε να σταθούμε για λίγο και να διαχωρίσουμε όσα έγιναν από όσα θα θέλαμε να συμβούν από εδώ και πέρα.
Και ο Σεπτέμβριος, ίσως περισσότερο ακόμη και από τον Ιανουάριο, προσφέρεται για κάτι τέτοιο, επειδή δεν μας βρίσκει μπροστά σε μια λευκή σελίδα αλλά μας επιστρέφει στην ήδη γραμμένη ζωή μας και μας αναγκάζει να τη διαβάσουμε ξανά.
Η επιστροφή αποκαλύπτει περισσότερα από την αναχώρηση
Το καλοκαίρι έχει έναν παράξενο τρόπο να μαλακώνει τις γωνίες της πραγματικότητας. Οι ημέρες είναι μεγαλύτερες, οι υποχρεώσεις λιγότερες ή τουλάχιστον μοιάζουν λιγότερο επείγουσες, τα βράδια μπορούν να τελειώσουν χωρίς να κοιτάμε συνέχεια την ώρα και ακόμη και όσα μας προβλημάτιζαν τον χειμώνα φαίνονται κάπως πιο διαχειρίσιμα όταν τα σκεφτόμαστε μπροστά στη θάλασσα. Δεν είναι απαραίτητα ότι τα προβλήματα εξαφανίζονται· απλώς για λίγο απομακρυνόμαστε από το σκηνικό μέσα στο οποίο γεννήθηκαν και αυτή η απόσταση μπορεί εύκολα να μοιάσει με λύση.
Ύστερα επιστρέφουμε και ανακαλύπτουμε ότι όσα αφήσαμε πίσω μας δεν μετακινήθηκαν επειδή μετακινηθήκαμε εμείς. Η δουλειά που μας εξουθένωνε εξακολουθεί να μας περιμένει, μια σχέση που είχε αρχίσει να χάνει την οικειότητά της επιστρέφει στους ίδιους καθημερινούς ρυθμούς, μια φιλία που συντηρείται περισσότερο από την κοινή ιστορία παρά από την πραγματική επιθυμία να είμαστε μαζί συνεχίζει από το σημείο όπου σταμάτησε, ενώ ακόμη και εκείνα τα μικρά πράγματα που υποσχεθήκαμε στον εαυτό μας ότι «από Σεπτέμβρη» θα αλλάξουν βρίσκονται τώρα μπροστά μας και περιμένουν να δουν αν τα εννοούσαμε.
Ο Σεπτέμβριος, λοιπόν, δεν δημιουργεί απαραίτητα την ανάγκη για αλλαγή, αλλά έχει την ικανότητα να φωτίζει όσα υπήρχαν ήδη και τα οποία, μέσα στην ανάλαφρη παρένθεση του καλοκαιριού, μπορούσαμε ευκολότερα να αγνοήσουμε. Μας επιστρέφει στο κείμενο της ζωής μας ακριβώς από εκεί όπου το είχαμε αφήσει, με τη διαφορά ότι εμείς μπορεί να μην είμαστε πλέον ακριβώς οι ίδιοι άνθρωποι που το έγραφαν πριν από μερικούς μήνες.
Οι άνθρωποι που αγαπήσαμε και οι άνθρωποι που εξακολουθούμε να επιλέγουμε
Ίσως γι’ αυτό αυτή η εποχή του χρόνου μας κάνει να κοιτάζουμε διαφορετικά και τις σχέσεις μας, όχι επειδή ο Σεπτέμβριος κρύβει κάποια μυστηριώδη δύναμη που οδηγεί τους ανθρώπους σε χωρισμούς και απομακρύνσεις, αλλά επειδή η καθημερινότητα είναι συχνά πολύ πιο ειλικρινής από τις διακοπές.
Είναι σχετικά εύκολο να είσαι ευτυχισμένος με κάποιον όταν δεν υπάρχουν ξυπνητήρια, deadlines, λογαριασμοί, σχολικές υποχρεώσεις και η μόνιμη διαπραγμάτευση του ποιος έχει χρόνο για ποιον. Πολύ περισσότερα για μια σχέση αποκαλύπτει ένα συνηθισμένο βράδυ Τρίτης, όταν και οι δύο είναι κουρασμένοι και παρ’ όλα αυτά εξακολουθούν να θέλουν να ακούσουν ο ένας πώς πέρασε η ημέρα του άλλου, από όσα μπορεί να αποκαλύψει ένα ειδυλλιακό βράδυ του Αυγούστου.
Το ίδιο συμβαίνει και με τις φιλίες, γιατί μεγαλώνοντας αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε ότι δεν είναι όλοι οι άνθρωποι που υπήρξαν σημαντικοί σε μια περίοδο της ζωής μας υποχρεωμένοι να παραμείνουν εξίσου σημαντικοί σε όλες τις επόμενες. Υπάρχουν φιλίες που μεγαλώνουν μαζί μας και άλλες που μένουν πιστές σε μια παλιότερη εκδοχή μας, άνθρωποι με τους οποίους εξακολουθούμε να συναντιόμαστε επειδή μοιραζόμαστε δεκαπέντε χρόνια αναμνήσεων, ακόμη κι αν δυσκολευόμαστε πλέον να μοιραστούμε δεκαπέντε λεπτά ουσιαστικής συζήτησης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε σχέση που αλλάζει πρέπει να τελειώνει ούτε ότι η απόσταση ακυρώνει όσα προηγήθηκαν. Ίσως σημαίνει απλώς ότι η ενηλικίωση περιλαμβάνει και μια δύσκολη παραδοχή: μπορούμε να είμαστε ευγνώμονες για τον ρόλο που έπαιξε κάποιος στη ζωή μας χωρίς να είμαστε υποχρεωμένοι να του δώσουμε τον ίδιο ρόλο για πάντα.
Η ζωή που χτίστηκε ενώ εμείς ήμασταν απασχολημένοι
Υπάρχει όμως κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον από το να επανεξετάζουμε τους ανθρώπους γύρω μας, και αυτό είναι να κοιτάζουμε τη ζωή που έχουμε χτίσει χωρίς να θυμόμαστε πάντοτε πότε ακριβώς αποφασίσαμε να τη χτίσουμε έτσι. Γιατί οι περισσότερες ζωές δεν αλλάζουν μέσα από μία τεράστια απόφαση αλλά σχηματίζονται αργά, μέσα από δεκάδες μικρές επιλογές που την ώρα που τις κάνουμε μοιάζουν ασήμαντες.
Μια δουλειά που δεχτήκαμε επειδή «θα μείνω για λίγο», μια υποχρέωση που προσθέσαμε στο πρόγραμμα επειδή δεν θέλαμε να πούμε όχι, μια σχέση που προχώρησε χωρίς ποτέ να σταματήσουμε να αναρωτηθούμε προς τα πού ακριβώς πηγαίνει, ένα όνειρο που μεταφέραμε για αργότερα επειδή υπήρχαν πιο επείγοντα πράγματα, μέχρι που όλα αυτά τα προσωρινά «αργότερα» και «για λίγο» ενώθηκαν μεταξύ τους και έγιναν αυτό που ονομάζουμε καθημερινότητά μας.
Ίσως γι’ αυτό η επιστροφή του Σεπτεμβρίου μπορεί να λειτουργήσει σαν καθρέφτης, επειδή για λίγες ημέρες μάς επιτρέπει να δούμε αυτή την καθημερινότητα σαν κάτι που δεν είναι αυτονόητο. Να αναρωτηθούμε όχι μόνο αν είμαστε ευτυχισμένοι, μια ερώτηση τόσο μεγάλη ώστε συχνά δεν ξέρουμε καν πώς να την απαντήσουμε, αλλά αν μας αρέσει ο τρόπος με τον οποίο περνούν οι ημέρες μας, αν υπάρχουν αρκετές στιγμές μέσα στην εβδομάδα που περιμένουμε με χαρά, αν οι άνθρωποι στους οποίους δίνουμε τον περισσότερο χρόνο είναι και εκείνοι στους οποίους πραγματικά θέλουμε να τον δώσουμε.
Γιατί, τελικά, η ζωή δεν είναι κυρίως οι μεγάλες στιγμές που φωτογραφίζουμε, αλλά οι συνηθισμένες Τρίτες που σχεδόν ποτέ δεν θυμόμαστε
