Η Πόλη Unplugged: Στο Athens Irish Festival κατάλαβα πόσο μοιάζουμε με τους Ιρλανδούς

Αν έπρεπε να διαλέξει κανείς ένα μέρος στην Αθήνα που να ταιριάζει με τη μυστηριακή, καταπράσινη και γεμάτη θρύλους ψυχή της Ιρλανδίας, δύσκολα θα έβρισκε καλύτερο από το ανοιχτό Θέατρο Φοίνικα στο Αιγάλεω. Χωμένο μέσα στο πράσινο, με θέα που σε κάνει να ξεχνάς ότι βρίσκεσαι στη δυτική πλευρά της πόλης, το φετινό Athens Irish Festival βρήκε το ιδανικό του σκηνικό. Για τρεις ημέρες, από τις 12 έως τις 14 Ιουνίου, ο χώρος γέμισε μουσικές, γέλια, ιστορίες, μπύρες και ανθρώπους που ήρθαν να ζήσουν για λίγο σε έναν κόσμο όπου οι δρυίδες, οι παραδόσεις και τα τραγούδια της Ιρλανδίας μοιάζουν ακόμη ζωντανά.

Με το που μπήκα στο θέατρο Φοίνικα ένιωσα ότι βρίσκομαι σε μια παμπ του Δουβλίνου με θέα την Αθήνα. Σουρεάλ.

Ένα φεστιβάλ που μεγαλώνει μαζί με την κοινότητά του

Το φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε φέτος για πέμπτη φορά, κάτι που από μόνο του λέει πολλά. Πίσω από αυτή τη διοργάνωση βρίσκεται ο σύλλογος Inis – μια λέξη που στα ιρλανδικά σημαίνει «νησί». Πρόκειται για μια εξ ολοκλήρου εθελοντική ομάδα ανθρώπων, Ιρλανδών και Ελλήνων, που τους ενώνει η αγάπη για την Ιρλανδία. Άλλοι έχουν ζήσει εκεί, άλλοι έχουν οικογένεια ή φίλους, άλλοι απλώς γοητεύτηκαν από τον πολιτισμό της.

Όπως μου εξηγούσαν οι διοργανωτές, κάθε χρόνο το φεστιβάλ μεγαλώνει. Και αυτό δεν οφείλεται μόνο στην περιέργεια του κόσμου για κάτι διαφορετικό, αλλά και στο γεγονός ότι η Ιρλανδία έχει γίνει για πολλούς Έλληνες ένας γνώριμος τόπος. Το Δουβλίνο αποτελεί εδώ και χρόνια έναν από τους πιο συνηθισμένους προορισμούς μετανάστευσης, ενώ η κοινότητα των Ιρλανδών στην Ελλάδα, μέσα από το Greek Irish Society, είναι ιδιαίτερα δραστήρια.

Επιπλέον. οι δύο χώρες μοιάζουν περισσότερο απ’ όσο φανταζόμαστε. Και οι δύο κουβαλούν έντονα το νησιώτικο στοιχείο. Και οι δύο γνωρίζουν τι σημαίνει να αφήνεις την πατρίδα σου για να αναζητήσεις μια νέα. Αυτή η νοσταλγία υπάρχει βαθιά μέσα τόσο στα ελληνικά όσο και στα ιρλανδικά τραγούδια. Τραγούδια για τόπους που άφησες πίσω, για αγαπημένους ανθρώπους και για επιστροφές που αργούν.

Και βέβαια υπάρχει και η κοινή ιδιοσυγκρασία. Οι Ιρλανδοί αγαπούν το γλέντι, το χιούμορ και την παρέα όσο και οι Έλληνες. Η διαφορά, όπως μου είπε χαμογελώντας ένας από τους εθελοντές, είναι ότι μάλλον εμείς θυμώνουμε λίγο πιο εύκολα. Ας το παραδεχτούμε ότι έτσι είναι.

Τρεις ημέρες γεμάτες μουσική, χορό και ιστορίες

Το πρόγραμμα του φεστιβάλ ήταν ιδιαίτερα πλούσιο, με μουσικούς, αφηγητές, χορευτές και καλλιτέχνες από την Ιρλανδία και την Ελλάδα. Συναυλίες παραδοσιακής ιρλανδικής μουσικής διαδέχονταν η μία την άλλη, ενώ δεν έλειψαν τα εργαστήρια χορού, οι αφηγήσεις λαϊκών μύθων, η ποίηση και τα μαθήματα ιρλανδικής γλώσσας. Παρότι οι περισσότεροι Ιρλανδοί μιλούν αγγλικά, τα τελευταία χρόνια γίνεται μια σημαντική προσπάθεια αναβίωσης της παραδοσιακής γλώσσας τους και αυτό ήταν κάτι που οι διοργανωτές ήθελαν να μοιραστούν με το κοινό.

Το ωραίο ήταν ότι δεν υπήρχε απόσταση μεταξύ καλλιτεχνών και κοινού. Σε κάποιες στιγμές το θέατρο έμοιαζε περισσότερο με αυλή πανηγυριού παρά με συναυλιακό χώρο και όλη η φάση μετατρεπόταν σ’ ένα γλέντι. Παρακολούθησα μια συζήτηση με την αφηγήτρια και δρυίδη Ίμερ Μπερκ. Η Μπερκ, επικεφαλής τάγματος δρυίδων στην Ιρλανδία, αφηγείται ιστορίες της χώρας της μέσα από μια γυναικεία οπτική που συχνά απουσίαζε από τις παραδοσιακές αφηγήσεις. Να κάτι ακόμα στο οποίο μοιάζουν οι παραδόσεις μας. Και στα ελληνικά παραμύθια, η γυναικεία οπτική περνάει μέσα από στερεότυπα και μια πατριαρχική αφήγηση.

Μικροί θησαυροί στους πάγκους των δημιουργών

Γύρω από το θέατρο είχαν στηθεί δεκάδες πάγκοι καλλιτεχνών και δημιουργών εμπνευσμένων από την ιρλανδική παράδοση. Στον πάγκο της Ye Olde Pumking βρήκα χειροποίητα υφάσματα με αναφορές στη φύση, τη μυθολογία και τα σύμβολα της Ιρλανδίας. Όλα φτιαγμένα με οικολογική φιλοσοφία. Εκεί έμαθα ξανά την ιστορία του Halloween, που ξεκίνησε από την Ιρλανδία και έφτασε στην Αμερική μέσω των μεταναστών. Η κολοκύθα, που σήμερα θεωρούμε αυτονόητο σύμβολο της γιορτής, μπήκε στην ιστορία αργότερα, όταν οι Ιρλανδοί ανακάλυψαν ότι ήταν πολύ πιο εύκολο να τη σκαλίσουν από τα παραδοσιακά λαχανικά που χρησιμοποιούσαν στην πατρίδα τους.

Λίγο παραδίπλα, ο εικονογράφος και κεραμίστας Θεμιστοκλής Λυονέτης παρουσίαζε έργα εμπνευσμένα από θρύλους, ταξίδια και νομαδικές κουλτούρες.

Και πιο πέρα, η Φαίδρα είχε δημιουργήσει έναν μικρό κόσμο fantasy με ζωγραφιές, χειροποίητα κοσμήματα, ιδιαίτερα κοστούμια και αντικείμενα που έμοιαζαν να έχουν ξεπηδήσει από κάποιο παραμύθι.

Όταν δύο κουλτούρες γιορτάζουν μαζί

Φεύγοντας από το Θέατρο Φοίνικα το βράδυ της Κυριακής, η πιο έντονη εικόνα δεν ήταν ούτε οι μπύρες ούτε οι συναυλίες. Ήταν οι παρέες που είχαν δημιουργηθεί ανάμεσα σε ανθρώπους που πριν από λίγες ώρες ήταν άγνωστοι μεταξύ τους. Έλληνες και Ιρλανδοί να τραγουδούν μαζί, να συζητούν, να γελούν και να ανταλλάσσουν ιστορίες.

Μάλλον αυτό είναι το μυστικό της επιτυχίας του Athens Irish Festival αλλά και κάθε φεστιβάλ που προσπαθεί να φέρει μια ξένη κουλτούρα εδώ. Γιατί πάντα το θέμα δεν είναι να παρουσιάσεις έναν πολιτισμό, αλλά να δημιουργήσεις έναν χώρο όπου διαφορετικοί άνθρωποι ανακαλύπτουν πόσα κοινά έχουν. Εγώ, ας πούμε, δεν είχα ξαναδεί Δρυίδες στη ζωή μου.

Ελλάδα-Ιρλανδία= συμμαχία, θα πω και έτσι θα κλείσω. Με μια παγωμένη μπύρα στο χέρι.