Η Πόλη Unplugged: Στο Μουσείο Μπενάκη η γκαρνταρόμπα της Αντζελίνα Τζολί ως Μαρία Κάλλας είναι απλώς εξωπραγματική

Μπαίνοντας στο Μουσείο Μπενάκη για την έκθεση «Maria La Callas: Η ιταλική τέχνη των κοστουμιών της ταινίας», συνειδητοποιείς ότι η γκαρνταρόμπα της Αντζελίνα Τζολί ως Μαρία Κάλλας απλώς δεν υπάρχει. Λες εντάξει, θα πάω να δω μερικά κοστούμια σελέμπριτι, μέχρι να βρεθείς απέναντι τους και να χαζέψει το μάτι σου με το πόσο αληθινά πολυτελή είναι και πόσο μεταφέρουν πάνω τους την εποχή και τη μορφή της θρυλικής ντίβας. Χαρακτήρας, ψυχολογία, σιωπές, καταρρεύσεις, θρίαμβοι, μοναξιά και ματαιοδοξία, όλα ραμμένα πάνω σε ύφασμα.

Μετά το πρώτο σοκ καταλαβαίνεις γιατί οι χολιγουντιανές ταινίες αιχμαλωτίζουν τόσο εύκολα το βλέμμα σου. Γιατί δίνουν προσοχή στη λεπτομέρεια (και έναν σκασμό λεφτά βεβαίως). Στην περίπτωση της ενδυματολογίας δηλαδή, τη χρησιμοποιούν σαν δραματουργικό εργαλείο, σαν μηχανισμό αφήγησης, σαν μια δεύτερη γλώσσα που μιλάει πριν ακόμη ανοίξει το στόμα του ήρωα. Το κοστούμι δεν συνοδεύει τον χαρακτήρα, τον συγκροτεί. Και στην περίπτωση της «Maria» του Pablo Larraín, η δουλειά αυτή φτάνει σχεδόν σε επίπεδο εμμονής.

Τα πρωτότυπα κοστούμια της ταινίας που παρουσιάζονται στο Μπενάκη είναι τόσο λεπτοδουλεμένα, τόσο σχολαστικά φτιαγμένα, που νιώθεις ότι αν πλησιάσεις αρκετά θα ακούσεις το ύφασμα να ψιθυρίζει άριες. Ματ μετάξια, ελαφριά μάλλινα υφάσματα, βαθιά βελούδα, επιβλητικά καπέλα και κοσμήματα που φαίνονται πανάκριβα, πρωινά ενδύματα που αποπνέουν μια αβίαστη αστική ευγένεια και βραδινές εμφανίσεις που μετατρέπουν την Κάλλας σε μυθολογικό πλάσμα της σκηνής. Μια κινηματογραφική αρχιτεκτονική που ράβεται πάνω στους ήρωες.

Ο αφανής ροκ σταρ του σινεμά

Ένα μόνο μπορώ να πω, ότι ο ενδυματολόγος στον κινηματογράφο κυριολεκτικά ροκάρει. Είναι ένας αφανής ήρωας που θέλεις να τον χειροκροτήσεις όρθιος. Γιατί χωρίς αυτόν, πολλές από τις εικόνες που κουβαλάμε από το σινεμά θα ήταν απλώς μισές. Και ο Ιταλός Massimo Cantini Parrini δεν είναι τυχαία περίπτωση. Θεωρείται από τους σημαντικότερους σύγχρονους costume designers της Ευρώπης, με υποψηφιότητες για Όσκαρ και συνεργασίες που απλώνονται από το σινεμά μέχρι το θέατρο και την όπερα. Έχει δουλέψει σε ταινίες όπως το «Pinocchio» του Ματέο Γκαρόνε, το «Cyrano» του Τζο Ράιτ και το «Ferrari» του Μάικλ Μαν, ενώ είναι γνωστός για την σχεδόν αρχαιολογική προσέγγιση που έχει απέναντι στο κοστούμι. Δεν είναι τυχαίο ότι τον αποκαλούν “αρχαιολόγο της μόδας”.

Στην έκθεση, που διοργανώνεται με αφορμή τις Ημέρες Ιταλικής Μόδας στον Κόσμο 2026 από το Μουσείο Μπενάκη και την Πρεσβεία της Ιταλίας, παρουσιάζονται 18 αυθεντικά κοστούμια της ταινίας «Maria», επιλεγμένα από τα περίπου 60 που δημιουργήθηκαν αποκλειστικά για την Angelina Jolie. Ο Parrini και η ομάδα του μελέτησαν εξαντλητικά φωτογραφίες, δημόσιες εμφανίσεις, ηχογραφήσεις, εξώφυλλα δίσκων και σπάνιο αρχειακό υλικό της ντίβας από τις δεκαετίες του ’50, του ’60 και του ’70 προκειμένου να χτίσουν τη δημόσια και ιδιωτική εκδοχή της μυθικής υψιφώνου.

Υπάρχουν κοστούμια σκηνής που μοιάζουν υπερφυσικά, σαν να φτιάχτηκαν για να φωτίζονται αποκλειστικά από προβολείς όπερας. Και δίπλα τους,  παλτό, ταγέρ και πιο καθημερινά looks που δείχνουν και τη γυναίκα που προσπαθούσε να επιβιώσει μέσα στη σιωπή του παρισινού διαμερίσματός της. Γιατί ο Pablo Larraín έκανε ένα biopic που ήθελε να ξεδιπλώσει τη διάλυση ενός μύθου από μέσα προς τα έξω. Και ο Parrini το υπηρέτησε αυτό με τρομακτική ακρίβεια.

Το Μπενάκη σαν κινηματογραφικό backstage

Υπάρχει κάτι πολύ έξυπνο στον τρόπο που στήθηκε αυτή η έκθεση. Δεν προσπαθεί να γίνει έκθεση μόδας με τον ψυχρό, μουσειακό τρόπο. Δεν κοιτάς τα κοστούμια σαν να είναι απολιθώματα πολυτέλειας. Τα κοιτάς σαν ενεργά αντικείμενα αφήγησης. Και ανάμεσα στα βελούδα, τα γάντια, τις σιλουέτες και τα πολυτελή υφάσματα, πιάνεις τον εαυτό σου να σκέφτεται πόσο υποτιμημένη είναι η ενδυματολογία στο σινεμά. Στην Ελλάδα ακόμη συζητάμε συνήθως για ερμηνείες, σκηνοθεσία, φωτογραφία αλλά σπανίως μιλάμε για κοστούμια, λες και ο χαρακτήρας ντύθηκε μόνος του πριν βγει στο πλάνο.

Ενώ εδώ αντιλαμβάνεσαι ότι το κοστούμι είναι ψυχολογία. Είναι βιογραφία. Είναι εσωτερικός μονόλογος. Και ναι, φεύγοντας από την έκθεση, μπορεί να μη θυμάσαι όλες τις λεπτομέρειες των φορεμάτων. Θα θυμάσαι όμως την αίσθηση ότι είδες τη Μαρία Κάλλας να περνά για λίγο μπροστά σου χωρίς ποτέ να εμφανιστεί πραγματικά. Και την Αντζελίνα Τζολί, βεβαίως. Και αυτή περνάει μέσα από τα φορέματα και σου κλείνει το μάτι.

ΥΓ. Δεν είδα πουθενά τα υπερμεγέθη γυαλιά που φορούσε η Τζολί στην ταινία υποδυόμενη την Κάλλας. Θυμάμαι ότι εδώ είχαν κάνει πολύ μεγάλο hype. Περίμενα να έχουν δικό τους δωμάτιο, με δραματικό φωτισμό και soundtrack.

Maria La Callas: Η ιταλική τέχνη των κοστουμιών της ταινίας

Μουσείο Μπενάκη: από 27/05/2026 έως 13/09/2026