H Mπέλα, η Μίνι, ο Ρες, ο Τέρκα και ο Τζάμπο δεν μένουν πια εδώ…

«Τι κάνεις σήμερα, Αφ;» ρώτησα την μεγάλη κόρη μου, την Αφροδίτη.

ΕΡΧΕΣΑΙ ΣΥΧΝΑ ΕΔΩ;

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΤΗ GOOGLE

Στους κοντινούς μας ανθρώπους, δίνουμε υποκοριστικά. Η Αφροδίτη έχει γίνει Αφ, η Δέσποινα έχει γίνει Δες. Παλιότερα τα ονόματά τους ήταν Ντίτι και Ντότι. Όταν μεγάλωσαν κάπως, άλλαξε και το υποκοριστικό τους. Το «Ντίτι-Ντότι» ήταν για μικρότερα άτομα ηλικιακά. Έτσι προβιβάστηκαν σε “Αφ” και “Δες”. Ίσως αργότερα γίνουν κάτι άλλο.

Η ερωτική σύντροφος κάποια στιγμή γίνεται  “μωρό μου”, “αγάπη μου”, “χρυσό μου” “καρδιά μου” ή κάτι σχετικό ανάλογα με το τι ταιριάζει στον καθένα και στην καθεμία. Οι φίλοι μας γίνονται συχνά κάτι άλλο, συνήθως πιο αστείο. “Τι κάνεις ανόητε;”. “Καλά είμαι μπουμπούνα”, “Πώς είσαι μεγάλε;”.

Ο καθένας έχει τον δικό του τρόπο να ονοματοποιεί την προσέγγιση. Αυτοί που εξακολουθούν να είναι “μακρινοί”, γιατί δεν έτυχε να υπάρξει προσέγγιση, συνήθως διατηρούν το όνομά τους, χωρίς αυτό να είναι κακό. Είναι δείγμα του πόσο κοντά ή μακριά είμαστε. Εκτός από σπάνιες εξαιρέσεις, όταν το πραγματικό όνομα έχει μέσα του, αυτήν την οικειότητα.

Ο ενικός ή ο πληθυντικός, είναι κι αυτός δείγμα προσέγγισης ή απόστασης. Με τους συνεργάτες μου στα περιοδικά, ήταν δική μου προτίμηση να μου μιλάνε στον ενικό. Ποτέ δεν κατάλαβα τους ανθρώπους που δούλευαν για μένα ως “υπαλλήλους”. Ήθελα “συνεργάτες”. Ήθελα να μου μιλάνε με την εγγύτητα του «εξίσου» γιατί μόνο έτσι μπορείς να προχωρήσεις σε μια δημιουργική δουλειά. Πρέπει ο άλλος να μπορεί να εκφράσει την άποψή του. Ποτέ δεν είχα την εντύπωση ότι ήξερα τα πάντα.

**

Στο σπίτι της οικογένειάς μου έχει πέσει στεναχώρια αυτές τις μέρες. Την Τρίτη το απόγευμα με πήρε τηλέφωνο η Ευγενία, η μάνα των κοριτσιών. «Το έμαθες, ε;» μου είπε. «Ναι, μου το είπαν τα κορίτσια» της απάντησα. «Δεν ξέρεις πώς στεναχωρέθηκα» μου είπε η Ευγενία «Δεν μπορώ να χωνέψω πως δεν είναι εδώ. Πάω εκεί που καθόταν και δεν είναι πια… και μετά μου έρχονται στο μυαλό εκείνα τα ματάκια της… αχ βρε παιδί μου, δεν ξέρεις πώς στεναχωρέθηκα, λες και ήταν άνθρωπος».

Η Ευγενία όπως και η Αφροδίτη και η Δέσποινα, αντιμετωπίζουν για πρώτη φορά την απώλεια, ενός κατοικίδιου. Είχαν την Μπέλα, (ένα όμορφο, γλυκό κανίς) δεκαπέντε χρόνια. Ήταν η πρώτη φορά που είχαν ένα δικό τους ζωάκι και η Μπέλα ήταν από αυτά τα πολύ γλυκά ζωάκια, που δεν σου αφήνουν περιθώρια να μην τα αγαπήσεις. Για τις κόρες μου είχε γίνει προφανώς κάτι σαν παρέα τους, ή σαν μικρότερη αδελφή, διαφορετικού τύπου. Την έπαιρναν μαζί στις εκδρομές, στις διακοπές, στα εστιατόρια, όπου μπορούσαν τέλος πάντων. Μόνο clubbing δεν έκανε η Μπέλα.

Είναι καλό τα παιδιά να εξοικειώνονται από νωρίς με τα κατοικίδια, αν το επιτρέπουν οι συνθήκες. Έχει μια κοινωνική σημασία αυτό. Μαθαίνουν στα παιδιά να φέρονται με φροντίδα και αγάπη, σε ένα πιο αδύναμο ον.

Όλοι οι κοινωνιοπαθείς, αυτοί που για κάποιο λόγο – πάντα υπάρχει κάποιος λόγος – μισούν το κοινωνικό σύνολο, αυτοί που κάποια στιγμή θα φερθούν βίαια σε κάποιον πιο αδύναμο, αυτοί που θα γίνουν κακοποιητές και κάτω από κάποιες συνθήκες ίσως φτάσουν και σε φόνο, μισούν τους αδύναμους. Και ο λόγος είναι απλός. Οι αδύναμοι είναι εύκολη λεία. Και οι κακοποιητές είναι συνήθως θρασύδειλοι.

Υπάρχουν δυο τρόποι για να καταλάβουμε τους ανθρώπους που κάποια στιγμή θα κάνουν κακό: ο πρώτος είναι να τους δώσεις κάποια μορφή εξουσίας. Όποια μορφή εξουσίας και να είναι. Διευθυντής σε κάποιο υποκατάστημα. Προϊστάμενος κάπου. Ο τρόπος που φέρονται στους κατώτερούς τους, δείχνει και την αλήθεια τους.

Οι σωστοί άνθρωποι φέρονται ευγενικά στους αδύναμους. Οι λάθος άνθρωποι, πληγώνουν τους αδύναμους.

Ο δεύτερος τρόπος για να κρίνουμε τους ανθρώπους είναι από τον τρόπο που φέρονται στα ζώα. Αυτοί που κάποια στιγμή ίσως γίνουν δολοφόνοι, αρχίζουν τις “πρόβες” τους από τα ζώα.

**

Τον τελευταίο χρόνο, η Μπέλα στα δεκαπέντε της πια, όπως ήταν φυσικό είχε αρχίσει να εξασθενεί. Στα περισσότερα ζώα η κατάρρευση έρχεται μάλλον γρήγορα. Αν, όπως υπολογίζουν οι κτηνίατροι, κάθε χρόνος ενός σκύλου ή μιας γάτας, αντιστοιχεί σε περίπου εφτά ανθρώπινα χρόνια, η Μπέλα είχε ξεπεράσει τα 100.

Η ακοή της είχε χαθεί σχεδόν ταυτόχρονα με την όρασή της και τους τελευταίους μήνες, είχε αναλάβει ο Αλέξανδρος όποτε βγαίναμε για φαγητό, να παραγγέλνει κάτι για την Μπέλα, να της το κόβει μικρά μικρά κομματάκια, ώστε να μπορεί να τα φάει.

Ήταν φανερό ότι το τέλος πλησίαζε. Τα κορίτσια έμοιαζαν πολύ ψύχραιμα, σαν να το είχαν πάρει απόφαση. Αλλά ήξερα ότι δεν γινόταν να είναι αληθής αυτή η εικόνα. Αφού επέζησε από κάποιες κρίσεις που πάθαινε η Μπέλα τους τελευταίους μήνες, ήταν φανερό ότι δεν θα άντεχε πολύ.

Το Σάββατο μού είχε στείλει μήνυμα η Δέσποινα. «Έπαθε μια κρίση η Μπέλα και την πήγα στον κτηνίατρο. Τι να κάνουμε; Να της κάνουμε ευθανασία;». «Θα σου πει ο κτηνίατρος» της είπα. Δεν χρειαζόταν ακόμη να πάρει μόνη της μια τέτοια απόφαση.

Τη Δευτέρα το πρωί, η Μπέλα πέρασε στην άλλη μεριά…

**

«Καλύτερα είμαι, Αρ» (έτσι με λέει η Αφροδίτη, «Αρ»), απάντησε η Αφροδίτη. «Είναι στενάχωρο αλλά δυστυχώς έτσι είναι. Χθες το βράδυ ήμουν πολύ στεναχωρημένη. Όλη μέρα έκλαιγα. Μου φαίνεται περίεργο που δεν θα την ξαναδώ…».

«Ναι, ξέρω πώς είναι» της απάντησα «Εγώ, που έχω χάσει πολλά ζωάκια, φαίνεται πως έχω μάθει, να αποστασιοποιούμαι… Όμως… Η Μπέλα η καημενούλα δεν καταλάβαινε τίποτα εδώ και μήνες. Δεν είχε νόημα αυτή η ζωή της. Ήταν καλύτερα και για την ίδια να ξεκουραστεί… Η ζωή είναι μια σειρά από απώλειες Αφ. Και είναι ένα μάθημα αυτή η οριστική απώλεια…».

Τα κορίτσια είχαν την εμπειρία μιας άλλης απώλειας πριν κάποιο καιρό. Όταν έφυγε η Δέσποινα, η γιαγιά τους, η μητέρα της Ευγενίας. Για αρκετά χρόνια, όταν τα κορίτσια ήταν ακόμη μικρά και η Δέσποινα πιο νέα πηγαίναμε οι τέσσερίς μας, τα καλοκαίρια στη Νάξο. Μετά μεγάλωσαν τα κορίτσια και δεν χρειάζονταν φροντίδα, αλλά συγχρόνως είχε μεγαλώσει και η Δέσποινα και πια χρειαζόταν εκείνη φροντίδα. Η καλοκαιρινή παρέα περιορίστηκε, τα ταξίδια στη Νάξο της έγιναν κουραστικά. Και μετά η αργή πτώση για κάποια χρόνια… Και το τέλος… Η τελευταία εικόνα… Οι ρυτίδες είχαν φύγει, το πρόσωπο σαν να ήταν δέκα χρόνια μικρότερη… Η απόκοσμη τελευταία εικόνα…

**

Η Δες ήρθε και με βρήκε αργότερα το μεσημέρι, εκεί που συνήθως πίνω τον καφέ μου και γράφω αυτά που γράφω.

Συζητήσαμε για ώρα με τη Δέσποινα. Οι ιστορίες που διηγούμαστε, αν είναι ενδιαφέρουσες, έχουν την θαυματουργή ιδιότητα να αποσπούν κάποιον από τις σκέψεις του. Η πραγματικότητα είναι αυτή που είναι και ακόμη δεν έχουμε μάθει να ταξιδεύουμε στο παρελθόν, ούτε και πρόκειται να το μάθουμε ποτέ. Όταν η πραγματικότητα είναι οριστική, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε, είναι να προσαρμόσουμε το μυαλό μας στην καινούργια. Όλα αυτά τα οριστικά που συμβαίνουν στη ζωή μας, αλλά και οι μικρότερες απώλειες, οι χωρισμοί ας πούμε, που τις αντιλαμβανόμαστε ως δράματα, είναι από άλλη άποψη, μόνο τεχνικά θέματα… Αν μάθεις να κάνεις delete και να σβήνεις κάποιες συνάψεις… Δύσκολο, αλλά κάποιες φορές εφικτό…

Το πένθος από μια μεριά είναι καλό να βιώνεται, μέχρι ο χρόνος να το κάνει υποφερτό, ή μέχρι οι καινούργιοι νευρώνες που δημιουργεί η ζωή έτσι κι αλλιώς, το εξισορροπήσουν. Η ζωή γενικά συνεχίζεται… Από την άλλη μεριά η προσκόλλησή μας στο πένθος είναι κατανοητή και ανθρώπινη, μεν. Τελείως άχρηστη δε, όπως και πολλά άλλα που παίρνουμε σοβαρά στη ζωή μας, επειδή νομίζουμε πως η πραγματικότητα είναι αυτό που καταλαβαίνουμε. Στην πραγματικότητα, η πραγματικότητα είναι αυτό που δεν καταλαβαίνουμε, ούτε βλέπουμε, ούτε αντιλαμβανόμαστε με τον τεχνολογικά περιορισμένο μηχανισμό μας. Θαυμαστός αυτός ο μηχανισμός μόνο από βιοτεχνολογική άποψη, ελλιπής όμως οντολογικά…

**

Οι ιστορίες λοιπόν…

Πριν από τρία χρόνια τέτοιες μέρες, στο άλλο μέρος που πίνω τον καφέ μου, ένα θαυμάσιο ηλιόλουστο πρωινό, μου τηλεφώνησε η Ντόλυ, η πρώην σύζυγος του Νίκου, ο οποίος εξακολουθεί να είναι αδελφός της Ευγενίας. Τα γράφω αυτά γιατί δεν ξέρω πώς λέγεται αυτή η σχέση…

«Ρες, τετέλεσται…» μου είπε η Ντόλυ.

Ο Ρες ήταν ένα υπέροχο, ολόλευκο Siberian Husky με καταγάλανα μάτια, τελείως απόκοσμα. “Πρέπει να έρθεις να τα δεις” μου είπε ένας άλλος φίλος, που επίσης λέγεται Αλέξανδρος. “Δεν είμαι για σκυλιά Αλέξανδρε” του είπα “μένω σε διαμέρισμα και δεν θα είναι εύκολο. Μου αρέσουν τα σκυλιά, ιδίως τα μεγάλα σκυλιά, αλλά μεγάλα σκυλιά και διαμέρισμα, είναι δύσκολη συνθήκη. “Έλα να τα δεις και αν δεν θέλεις δεν τα παίρνεις” συνέχισε ο Αλέξανδρος.

Έτσι το ίδιο εκείνο βράδυ το καλοκαίρι του 2008, βρεθήκαμε στις εγκαταστάσεις της Αρχιεπισκοπής στην Πεντέλη. Εκεί γνώρισα τον Ρες. Τότε λεγόταν Ορέστης και ήταν μαζί με την αδελφή του την Ηλέκτρα, δυο πανέμορφα, ολόλευκα Χάσκυ από την Σιβηρία. Δεν ήθελα σκυλί εκείνη την εποχή, αλλά ο Ορέστης ήταν ακαταμάχητος. Έτσι βρέθηκε μαζί μου στο διαμέρισμα που έμενα τότε, στην Κάτω Κηφισιά.

Ο Ρες – έτσι έγινε το όνομά του όταν τον υιοθέτησα – μεγάλωσε και έγινε ένα πολύ όμορφο και καλότροπο σκυλί. Όμως μαζί του μεγάλωσαν και οι μακριές άσπρες τρίχες του. Σε λίγο ακόμη και μέσα στα συρτάρια, θα έβρισκα τρίχες του. Μετά από πέντε περίπου χρόνια, η συμβίωσή μας αντιμετώπιζε προβλήματα. Αλλά δεν μπορούσα να τον δώσω όπου να ’ναι.

Η λύση λεγόταν Ντόλυ που εκείνη την εποχή είχε μετακομίσει στο σπίτι της στο Καστρί, που διέθετε έναν μεγάλο δικό του κήπο. Η Ντόλυ αγαπάει τα ζώα ίσως περισσότερο κι από μένα και έτσι ο Ρες μετακόμισε κι εκείνος στο σπίτι της, όπου μπορούσε να έχει μια καλύτερη ζωή, αφού μπορούσε να χαίρεται τον κήπο του σπιτιού.

Τον Νοέμβριο του 2023, ο Ρες που είχε γίνει 15, είχε φτάσει πια στα όρια του. Δεν με αναγνώριζε πια και μάλλον δεν καλοέβλεπε. ούτε να φάει δεν μπορούσε και δεν μπορούσε καν να σηκωθεί μόνος του. Αν το σήκωνες θα έμενε ακίνητος στην θέση του, μια και δεν μπορούσε να κουνήσει τα πόδια του. Πολύ λυπηρό. Συμφωνήσαμε ότι δεν είχε νόημα πια…

Έτσι το πρωί εκείνης της μέρας του Νοέμβρη, η Ντόλυ με πήρε τηλέφωνο και μου είπε το «Ρες τετέλεσται».

«Μίνι τετέλεσται επίσης» της είπα. Η Ντόλυ προφανώς δεν κατάλαβε τι της είπα και συνέχισε να μου λέει για τον Ρες. «Δεν κατάλαβες, Ντόλυ» της είπα «Ο Ρες τετέλεσται αλλά και η Μίνι τετέλεσται». Η Ντόλυ έμεινε για λίγο άφωνη… «Και η Μίνι; Πώς;» μου είπε. «Τη βρήκα πριν από λίγο στο πεζοδρόμιο μπροστά στο σπίτι μου. Την χτύπησε αυτοκίνητο φαίνεται». Φαινόταν αυτό και από το αίμα στη μουσούδα της.

Περίεργο. Μέσα στην ίδια μέρα και πάνω κάτω την ίδια ώρα, να φύγουν δυο αγαπημένα ζώα. Ίσως χρειάζονταν παρέα εκεί που πήγαν…

Η Μίνι ήταν από εκείνα τα ζώα, που καταλαβαίνουν κάτι παραπάνω. Που η οξύτητα της αντίληψής τους δημιουργεί πιο κοντινές σχέσεις μαζί τους. Η Μίνι ήταν “ανθρωπόγατα”.

Η ζωή της Μίνι ξεκίνησε περίεργα. Το 2014 ένα χρόνο από τότε που ο Ρες είχε φύγει από το σπίτι μου, η Ντόλυ είχε βρει στο πεζοδρόμιο, έξω από το σπίτι της ένα νεογέννητο γατάκι, που έμοιαζε νεκρό. Το πήρε για να το βάλει κάπου, να μην είναι στο πεζοδρόμιο, αλλά καθώς το έπιασε στα χέρια της, το γατάκι κουνήθηκε λίγο. Ήταν ακόμη ζωντανό. Η Ντόλυ που υπεραγαπά τα ζώα, έχει αλλεργία μόνο στις γάτες. Παρά την αλλεργία το πήρε σπίτι της και το έβαλε στο στήθος της όλο το βράδυ και τις επόμενες τρεις μέρες. Καταλαβαίνεις τώρα πως είναι να έχεις αλλεργία στις γάτες και να κοιμάσαι με μια γάτα στο στήθος σου. Η Μίνι, ζεστάθηκε και σιγά σιγά ζωντάνεψε. Είχε μάλιστα αρχίσει να τρώει.

Το μεσημέρι της τρίτης μέρας, η Ντόλυ με πήρε τηλέφωνο. «Σου βρήκα ένα γατάκι που θα σου αρέσει πολύ, τη Μίνι, μόλις μερικών ημερών, θα τρελαθείς». «Έλα ρε Ντόλυ» της είπα «Έχω κι άλλο ένα αρσενικό στο σπίτι, τον Τζάακ. Τι να το κάνω και δεύτερο;». «Α-α, ο Ρες;…» μου θύμισε η Ντόλυ. Σωστά. Όταν κάποιος μας έχει εξυπηρετήσει, όπως η Ντόλυ όταν πήρε τον Ρες σπίτι της, χρωστάς μια σχετική χάρη. Είναι καλό να μην ξεχνάμε αυτά που οφείλουμε. «Καλά, φέρ’ το» είπα στη Ντόλυ.

Η Μίνι ήταν μαγικό γατάκι. Παρόλο που ήταν μωρό ακόμη, βγήκε καλή παρέα με τον Τζάακ, ο οποίος ήταν ένας υπέροχος κεραμιδόγατος, με χαρακτήρα και άποψη. Το πώς βρέθηκε σπίτι μου είναι μια άλλη ιστορία. Είχα μια φίλη που έμενε μαζί με την αδελφή της. Είχαν και οι δυο μεγάλη αγάπη για τις γάτες, τόσο μεγάλη ώστε να έχουν τρεις τέσσερις μέσα στο διαμέρισμα τους και καμιά εικοσαριά στην πιλοτή της πολυκατοικίας τους. Μια από αυτές τις είκοσι, επίσης αγαπημένη τους είχε γεννήσει και δεν μπορούσαν να την πάρουν σπίτι γιατί θα αγρίευαν αυτές που είχαν ήδη. Οπότε μου πρότεινε να πάρω τη μαμά με το νεογέννητό της. Αφού δεν υπήρχε ο Ρες πια στο σπίτι, που είχε και βεράντα, τις πήρα. Τις έφερε μαζί με κάποια φαγητάκια κλπ και τις αφήσαμε κάπου στο σαλόνι, να εγκλιματιστούν. Έφυγα κι εγώ για να βρουν με την ησυχία τους τα κατατόπια. Η κάθε γάτα έχει τις δικές της συνήθειες. Άλλες είναι άνετες όπου κι αν πάνε και άλλες φρικάρουν. Αυτές οι δυο ανήκαν στην δεύτερη κατηγορία. Το βράδυ που γύρισα, πουθενά οι γάτες. Κοίταξα κάτω από τους καναπέδες, πίσω από τους καναπέδες πάνω στη βιβλιοθήκη, πίσω από τη βιβλιοθήκη, ανάμεσα στα βιβλία, πουθενά οι γάτες. Μυστήριο. Η πόρτα του σαλονιού ήταν κλειστή το ίδιο και οι μπαλκονόπορτες. Είχαν εξαερωθεί;

Το άλλο πρωί που ξύπνησα, πάλι πουθενά οι γάτες. Εκεί που καθόμουν στο σαλόνι και έπινα τον καφέ ακούστηκε ένα ασθενικό “νιάου” που έμοιαζε να έρχεται από το ταβάνι. Περίεργο. Πώς βρέθηκαν στο ταβάνι; Δεν ήταν στο ταβάνι βέβαια. Είχαν σκαρφαλώσει μέσα στο τζάκι που υπήρχε στο σαλόνι και είχαν κρυφτεί σε μια εσοχή της καμινάδας. Όταν νιαούριζαν η φωνή έμοιαζε να έρχεται από το ταβάνι. Τους άφησα φαγητό και νερό και έφυγα πάλι, μήπως ξεθαρέψουν σιγά σιγά. Το απόγευμα που γύρισα, κατάλαβα ότι η μια τουλάχιστον γάτα είχε κατέβει, γιατί ένα μέρος του φαγητού είχε φαγωθεί. Ένα μικρό κεφαλάκι φάνηκε πίσω από τη βιβλιοθήκη. Ήταν ο γιος. Δεν τον πλησίασα. Τον άφησα να ξεθαρρέψει μόνος του και έφυγα. Όταν γύρισα το απόγευμα τον βρήκα να κάθεται στο σαλόνι ενώ η μαμά του που είχε κατέβει κι αυτή από το τζάκι κρυβόταν πίσω από την ντουλάπα. Κάθισα στο σαλόνι και σκέφτηκα να ανοίξω την μπαλκονόπορτα, μήπως τις βοηθήσει να εξοικειωθούν. Εν τω μεταξύ αποφάσισα να τα βαφτίσω και επειδή είχαν κρυφτεί στο τζάκι, η μαμά ονομάστηκε Τζάκι και ο μικρός Τζάακ (με δύο άλφα). Ο Τζάακ πήγε διστακτικά προς το μπαλκόνι, αλλά η μαμά του μόλις είδε την μπαλκονόπορτα ανοιχτή έτρεξε και με ένα πήδημα βρέθηκε από το μπαλκόνι στον κήπο και εξαφανίστηκε. Το μπαλκόνι ήταν στον πρώτο όροφο. οπότε για μια γάτα που ως γνωστόν είναι άσοι στο παρκούρ, το να πηδήξει από το μπαλκόνι στον δρόμο δεν ήταν τίποτα. Ο Τζάακ ήταν πολύ μικρός για να επιχειρήσει κάτι τέτοιο.

Η φίλη που μου είχε δώσει τις γάτες που όπως είπαμε τις υπεραγαπούσε, επί δεκαπέντε μέρες ερχόταν και έψαχνε μήπως βρει κάπου τριγύρω την Τζάκι. Στο τέλος την βρήκε να κάθεται έξω από την κουζίνα ενός εστιατορίου κάπου τριακόσια μέτρα από το σπίτι μου. Γι’ αυτό λένε ότι οι γάτες είναι εφτάψυχες. Ήταν μάταιο να αφήσει την Τζάκι σπίτι μου. Θα ξαναέφευγε. Οπότε την πήρε και έτσι έμεινα με τον Τζάακ, ο οποίος μεγαλώνοντας έγινε ένας πολύ όμορφος γάτος. Αρχοντικός και με κύρος παρά την ταπεινή καταγωγή του από τα κεραμίδια.

Η Μίνι μεγαλώνοντας έγινε κι αυτή μια πολύ όμορφη γατούλα, από αυτές τις γνωστές και συνηθισμένες στην Ελλάδα, της ράτσας Calico. Οι γάτες Calico έχουν αυτό το ξεχωριστό patchwork η κάθε μία με διάφορους συνδυασμούς του άσπρου, του πορτοκαλί (έως κοκκινωπού) και του μαύρου. Η Μίνι είχε και ένα χαρακτηριστικό μαύρο στην άκρη της μύτης της, που την έκανε να ξεχωρίζει, αλλά της έδινε και ιδιαίτερο χαρακτήρα.

Το ειδύλιο ανάμεσα στον Τζάακ και την Μίνι που μεγάλωνε ήταν ξεχωριστό. Μαζί μ’ αυτό μεγάλωνε και μια άλλη ιδιότητά τους. Γίνονταν “ανθρωπόγατες”. Όσοι είχαν αρκετά κατοικίδια στη ζωή τους, ξέρουν ότι δεν είναι όλα ίδια. Μερικά καταλαβαίνουν περισσότερο από άλλα την ανθρώπινη συνθήκη. Και αποκτούν συμπεριφορές, όπου αυτή η κατανόηση είναι εμφανής. Στα σκυλιά αυτό φαίνεται και από τα πόσα παραγγέλματα μπορούν να καταλάβουν. Τα λυκόσκυλα φερ’ ειπείν μπορούν να μάθουν μέχρι και 150 παραγγέλματα, περισσότερο από κάθε άλλο είδος σκύλου. Γι’ αυτό είναι και το είδος των σκύλων που χρησιμοποιούν βασικά η αστυνομία, ο στρατός και οι μονάδες διάσωσης. Οι γάτες δεν υπακούουν σε παραγγέλματα γενικά. Μπορεί ίσως να καταλαβαίνουν το “μη”, ή να “μαζεύονται” από τον τόνο της φωνής. Και η Μίνι και ο Τζάακ ήταν “ανθρωπόγατες”. Η Μίου, η κόρη τους, η μόνη που μου έμεινε τελικά δεν είναι “ανθρωπόγατα”. Μόνο από τότε που μείναμε οι δυο μας έχει αρχίσει να έρχεται πιο κοντά μου. Έτσι και μπει κάποιος άνθρωπος στο σπίτι εξαφανίζεται και συνήθως πάει και κρύβεται κάτω από το κρεβάτι μου. Η Μίνι δεν φοβόταν τους ανθρώπους που έμπαιναν στο σπίτι, ούτε κρυβόταν.

Η Μίνι είχε μια ιεροτελεστία. Οι γάτες δεν ξέρουν ότι είμαστε άνθρωποι. Νομίζουν ότι είμαστε μεγάλες περίεργες γάτες, που κάνουν περίεργα πράγματα και βγάζουν περίεργους ήχους. Τα “αφεντικά” τους, εμείς δηλαδή, νομίζουν, ότι είναι η μαμά τους μια και τους παρέχουμε τροφή. Η Μίνι κάθε βράδυ ή όποτε τέλος πάντων ξάπλωνα, σκαρφάλωνε στο στήθος μου και άρχιζε εκείνο που κάνουν με τα ποδαράκια τους ζουλώντας και βγάζοντας λίγο τα νύχια τους. Μάλλον κατάλοιπο από τότε που βύζαιναν.

Τέλος πάντων, όταν μετακόμισα στο καινούργιο σπίτι, που μένω εδώ και έξι χρόνια, είχαν μείνει μόνο δυο γάτες. Η Μίνι η μαμά και η Μίου η κόρη. Το διαμέρισμα που μένω είναι υπερυψωμένο ισόγειο. Το μπροστινό μπαλκόνι απέχει περίπου δυο μέτρα από το έδαφος, αλλά η πλαϊνή μεριά στο πίσω της μέρος πολύ λιγότερο, καθώς το έδαφος είναι ανηφορικό. Είναι εύκολο για τις γάτες και να κατέβουν και να ανέβουν. Η μικρή μου κόρη, η Δες, που πιθανόν να είναι και κάπως γάτα, μερικές φορές αντί να έρθει από την πόρτα κάποιες φορές σκαρφαλώνει από το μπαλκόνι. Εκεί που κάθομαι ξαφνικά την βλέπω στην βεράντα.

Η Μίνι ως πιο ελεύθερο πνεύμα προφανώς, βρήκε τη χαρά της σ’ αυτό το σπίτι. Κάθε μέρα μπαλκόνι, άλμα στον κήπο, πήγαινε και μέχρι απέναντι, που είναι μια παιδική χαρά και γύριζε κάποια στιγμή αργότερα ή και το βράδυ. Η κόρη, η Μίου, δεν έχει φύγει ποτέ από το σπίτι. Μόνο όταν λείπω πολλές ώρες και έχω αφήσει ανοιχτή την μπαλκονόπορτα, πηδάει από το μπαλκόνι για να μπει μαζί μου στο σπίτι. Χαζό, αλλά έτσι είναι οι έρωτες.

Τα καλοκαίρια, όταν έλειπα για διακοπές μιας ή δυο εβδομάδων, παλιότερα είχα μια καλή φίλη, που ερχόταν κάθε δυο τρεις μέρες και κοίταζε αν είναι εντάξει οι γάτες. Η Μίνι και η Μίου. Ο Τζαακ είχε μετακομίσει σε άλλο σπίτι πριν χρόνια. Όταν κάθε τόσο μπαίνει κάποιος στο σπίτι, οι γάτες δεν αισθάνονται ότι έχουν εγκαταλειφθεί. Τα τελευταία χρόνια όμως αυτή η καλή φίλη έλειπε επίσης τα καλοκαίρια. Οι γάτες δεν έχουν μηχανισμό κατανόησης του χρόνου. Έτσι όταν περνούν μέρες και κανείς δεν έρχεται σπίτι, δεν μπορούν να υπολογίσουν πόσο χρόνο είναι μόνες. Όσο δεν ανοίγει η πόρτα, νομίζουν ότι αυτό είναι η καινούργια κατάσταση τους. Όταν επιτέλους επέστρεφα μετά τις δύο εβδομάδες, έδειχναν χαρά που γύριζα, αλλά χρειαζόταν και κάποιο χρόνο για να συνηθίσουν, ότι η κατάσταση ξαναγύρισε στο νορμάλ.

Το καλοκαίρι του ’23 όμως έλειψα για τρεις εβδομάδες. Η Μίου έκανε χαρές που με είδε, αλλά η Μίνι προφανώς δεν μου συγχώρεσε την μεγάλη χρονικά απουσία. Κατά πάσα πιθανότητα είχε περάσει τις περισσότερες μέρες της απουσίας μου έξω από το σπίτι. Από τότε δεν ξαναμπήκε στο σπίτι. Όπως και ο Τζάακ, η Μίνι ήταν κι αυτή πολύ περήφανη. Τρεις εβδομάδες ήταν πολλές. Ερχόταν μόνο ως έξω από το σπίτι, περίμενε μέχρι να της φέρω το φαγητό της και μετά ξαναέφευγε. Όσες φορές προσπάθησα να την ξαναφέρω μέσα στο σπίτι αγρίευε, κυρίως βλέποντας την κόρη της την Μίου. Δεν ξέρω πώς μια γάτα είχε συνδυάσει όλα αυτά στο μυαλό της. Πιθανόν να νόμιζε ότι όχι μόνο είχα λείψει τόσες μέρες αλλά ζούσε και μια άλλη γάτα στο σπίτι μου. Τέλος πάντων, η Μίνι δεν ξαναμπήκε στο σπίτι. Οι συναντήσεις μας γίνονταν έξω από το σπίτι και είχαν θέμα μόνο το φαγητό. Έμοιαζε σαν να είχαμε χωρίσει και να της έδινα διατροφή. Στην κυριολεξία.

Για μένα δεν έπαψε όμως να είναι η αγαπημένη μου γάτα.

Εκείνο το πρωινό του Νοέμβρη μου τηλεφώνησε η γειτόνισσα μου η Εύη. «Άρη νομίζω ότι είναι η γάτα σου έξω από το σπίτι και δεν μου φαίνεται να είναι πολύ καλά». Όταν οι γάτες ζουν έξω και για να φύγουν και να ξαναέρθουν στο σπίτι, χρειάζεται να διασχίσουν δρόμο που περνάνε αυτοκίνητα, η πιθανότητα να επιβιώσουν για πολλά χρόνια, είναι πολύ μικρή.

«Ωχ!» σκέφτηκα μόλις που τηλεφώνησε η Εύη και ντύθηκα για να βγω έξω. Η Μίνι ήταν πράγματι και δεν έδειχνε καθόλου καλά. Για την ακρίβεια ήταν νεκρή. «Γαμώτο!» κοίταξα την αγαπημένη φατσούλα, που ήταν πια νεκρικά ακίνητη, με τη μουσούδα λίγο λερωμένη από το αίμα της.** «Γαμώτο ρε Μίνι!»** σκέφτηκα. Η Μίνι τετέλεσται.

Το αυτοκίνητο την είχε προφανώς χτυπήσει στη μέση του δρόμου και είχε καταφέρει να συρθεί, μέχρι το πεζοδρόμιο μπροστά από το σπίτι.

Ο θάνατος της Μίνι με άγγιξε. Εδώ και τρία χρόνια δεν ήθελα να γράψω για τον θάνατό της.

Είχα πια συνηθίσει με τόσα ζώα που είχαν περάσει από τη ζωή μου. Ο Τέρκα, η Φί και η Ψι. οι δύο σιαμαίες που είχα με τη Λάουρα, ο Τζάμπο που δεν λύσαμε ποτέ ποιος από τους δυο ήταν αρχηγός και άλλες γάτες και σκύλοι. Είχα γεννηθεί έχοντας στο σπίτι ένα λυκόσκυλο τη Μπέλα και μια μαύρη γάτα την Αραπίτσα.

Είναι καλό για τα παιδιά να μεγαλώνουν κοντά σε ζώα. Μαθαίνουν να φροντίζουν τους αδύναμους. Και αυτή είναι η μεγαλύτερη κατάκτηση που έχει κάνει ο άνθρωπος. Παραμένουμε άνθρωποι, μόνο όταν νοιαζόμαστε για τους αδύναμους. Αλλιώς δεν διαφέρουμε από τα κτήνη.

«Γαμώτο ρε Μίνι!»

Βρήκα ένα κατάλληλο μέρος να αποθέσω το γήινο σώμα της Μίνι. Ζουν μετά τον θάνατό τους τα ζώα; Είναι κάπου η Μπέλα και η Μίνι; Μπορούν να καταλάβουν τα πράγματα και τις απώλειες όπως τις καταλαβαίνουμε εμείς;

**

Ο θάνατος, η πιο οριστική από όλες τις απώλειες με την οποία κάποια στιγμή θα έρθουμε όλοι σε επαφή, έχει αυτήν την ιδιότητα, που τον κάνει τόσο δυσβάσταχτο. Αυτό το τόσο βέβαιο** “για πάντα”.** Μόνο στον ύπνο μας πια, θα βλέπουμε αυτούς που έφυγαν…

Άνθρωποι και ζώα. Η ζωή μας είναι μια σειρά από απώλειες…

Είναι άδικη ρύθμιση να ερχόμαστε σε επαφή μαζί τους μόνο στον ύπνο μας…

Θα ήταν καλό να γυρίζουν έστω και για λίγο. Για μια μέρα, για μια εβδομάδα…

Να τους αγκαλιάσουμε, να πάμε μαζί τους μια βόλτα, να μας πουν πώς περνάνε, να τους πούμε πόσο μας έλειψαν…