Κλικ (Part 2): Η επιστροφή ενός μικρού Φοίνικα
Είκοσι χρόνια πριν το Κλικ, το πιο «παράδοξο» έντυπο που είχε εμφανιστεί ποτέ στον περιοδικό Τύπο, έβγαζε το τελευταίο τεύχος του. Σήμερα επιστρέφει. Mε άλλη μορφή. Ηλεκτρονική. Αλλά με το ίδιο πνεύμα.
Είχα κανονίσει από μέρες ένα ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη, αλλά λίγο πριν ξεκινήσουμε, είχα λάβει εκείνο το μήνυμα, που μαρτυρούσε σε μένα μόνο ότι δεν γινόταν να συνεχίσει την έκδοση του.
Το ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη έγινε και ήταν καλό. Όπως μερικές μέρες πριν από τον τυφώνα, όταν ο καιρός είναι ωραίος, έχει λιακάδα και τα πουλιά κελαηδούν. Αλλά εσύ ξέρεις ότι αυτή η εικόνα; Θα χαθεί σε λίγο..
Ο τυφώνας ήρθε και ήταν ακόμη πιο βίαιος από όσο περίμενα. Και πήρε στο διάβα του ότι αποτελούσε τον κόσμο μου.
Έτσι είναι αυτή η ζωή. Έχει πάνω και κάτω. Μερικές φορές πολύ πάνω και πολύ κάτω.
Μια φίλη πριν κάποια χρόνια, που πήγαινε τα παιδιά της στο σχολείο το πρωί, ενώ η ίδια περνούσε μια περίοδο μεγάλων προβλημάτων, μου είχε πει; «Μα βλέπω κάθε πρωί αυτές που φέρνουν τα παιδιά στο σχολείο και η ζωή τους είναι ήρεμη και σταθερή. Δεν μπορούσε να είναι έτσι και η δική μου;» «Αυτό που βλέπεις είναι συνήθως μια ψευδής εικόνα» της είπαν «οι περισσότεροι έχουν προβλήματα διαφόρων ειδών, που δεν φαίνονται και ακόμη χειρότερα, δεν τα αναγνωρίζουν οι ίδιοι».
Το να ξέρεις πιο είναι το πρόβλημα σου, είναι είναι βήμα για τη λύση του ή τουλάχιστον να μη γίνει “μοιραίο”. Όσοι δεν μπορούν να αναγνωρίσουν τον πρόβλημα, ή προσπαθούν να το θάψουν από το συνειδητό τους, ανοίγουν έναν λάκκο για τον εαυτό τους.
Έτσι έπεσα και εγώ σε μια δίνη, αναμενόμενη από καιρό και συνειδητή. Και μαζί μου έπεσε και το Κλικ.
Η ιστορία του Κλικ που ξεκίνησε τον Απρίλιο του 1987, είναι γνωστή σε όσους έζησαν εκείνη την εποχή. Το Κλικ ήταν πριν ακόμη γεννηθεί, ένα «παράδοξο» έντυπο και αυτός ήταν ο σκοπός του. Η εποχή που ερχόταν είχε καινούργιο γνωρίσματα που οι περισσότεροι δεν τα αναγνώριζαν ακόμη. Όταν πηγαίναμε στα διαφημιστικά γραφεία , πριν ακόμη κυκλοφορήσει το Κλικ και εξηγούσαμε στους διαφημιστές την ταυτότητά του οι περισσότεροι έλεγαν «Δεν καταλαβαίνουμε τι είναι αυτό που πάτε να κάνετε». Το Κλικ ξεκίνησε εκείνο τον Απρίλιο του 87 και μέχρι τότε ήταν ακόμη ένα περιοδικό ακόμη ένας τίτλος.
Ήταν μόνο ανάμεσα στο τρίτο και το τέταρτο τεύχος που το Κλικ «επικοινώνησε» μαζί μου. Ήταν ένα πολύ συγκεκριμένο απόγευμα, που έπρεπε να πάρω την απόφαση για το αν το Κλικ θα μπορούσε, να συνεχίσει την πορεία του, μια και τα στοιχεία του τρίτου τεύχους ήταν μάλλον απογοητευτικά. Ήταν τότε που το Κλικ για πρώτη φορά, μου «μίλησε». Δεν άκουσα καμιά φωνή, ούτε είδα κανένα όραμα. Εκεί που ήμουν μισοκοιμισμένος μέσα σε εκείνο το καλοκαιρινό απόγευμα και σκεφτόμουν με κλειστά τα μάτια αν θα έπρεπε να κλείσω το Κλικ, ήρθε στο μυαλό μια εικόνα. Η εικόνα ενός θηρίου. Ξέρετε οι εικόνες που σχηματίζει το μυαλό ή στην φαντασία ή στον ύπνο μας δεν είναι πολύ σταθερές, μεταβάλλονται. Η εικόνα που έφτιαξε η δική μου φαντασία ήταν η εικόνα ενός θηρίου. Κάτι ανάμεσα σε βίσωνα και λεοντάρι. Φαντασία είναι, ότι θέλει κάνει.
Όμως ήξερα ότι κάτι περίεργο είχε επικοινωνήσει μαζί μου.
Θεωρούμε «όντα» κυρίως τους ανθρώπους. Και τα ζώα, αλλά δευτερεύουσας «κατηγορίας». Τα φυτά τα θεωρούμε φυτά. Ελαφρώς «όντα», αν και πολλοί μιλούν στα λουλούδια τους, σαν να μπορούν τα λουλούδια να ακούσουν. Ή μήπως μπορούν. Τα βουνά και τις θάλασσες ή το φεγγάρι φερ’ ειπείν δεν τα θεωρούμε όντα, αλλά χιλιάδες ποιητές και συγγραφείς έχουν αναφερθεί σε αυτά σαν να πρόκειται για «οντότητες» και καμιά φορά το ίδιο νομίζουμε κι εμείς.
Η άποψη μας για το τι θεωρούμε “ον” είναι πολύ λογική, αλλά όπως όλα τα λογικά πράγματα είναι επίσης και περιορισμένη. Και βασίζεται κυρίως στον τρόπο που λειτουργούν οι πέντε αισθήσεις μας.
Αν τα μάτια μας λειτουργούσαν σε διαφορετικό μήκος κύματος, θα βλέπαμε, ανάλογα με το μήκος κύματος έναν διαφορετικό κόσμο. Από ένα συγκεκριμένο μήκος κύματος, ότι βλέπουν τα μάτια μας και συχνά, ότι δεν βλέπουν, δεν είναι τίποτε άλλο παρά συγκεντρώσεις ενέργειας . Και εμείς και η καρέκλα μπροστά μας και ο τοίχος και τα τζάμια είναι συγκεντρώσεις ενέργειας, η οποία δεν χάνεται ποτέ σαν σύνολο. Απλώς μετατρέπεται. Από αυτήν την ενεργειακή άποψη, όλα είναι «όντα», γιατί απλώς είναι εκεί.
Για τους οπαδούς των ομάδων, οι ομάδες τους δεν είναι απλώς ανώνυμες εταιρείες, που έχουν μερικούς θαυμαστούς και ακριβοπληρωμένους υπαλλήλους -τους παίκτες τους -είναι κάτι άλλο. Είναι «οντότητες» με δύναμη και επιρροή, μερικές φορές τόσο πολλή, που δημιουργούν και θύματα.
Ακόμη περισσότερο «οντότητες» είναι οι θρησκευτικές ή πολιτικές ιδεολογίες στο όνομα των οποίων έχουν υπάρξει άπειρα ανθρώπινα θύματα.
To πιο δυναμικό στοιχείο της ζωής είναι αυτό που συμβαίνει στην καθημερινότητα όλων μας.Οι λέξεις.
Θεωρούμε τις λέξεις απλώς ως …λέξεις. Αλλά δεν είναι. Οι λέξεις είναι οι μικροί μάγοι που περιφέρονται ανάμεσα μας. Οι λέξεις που λέμε, οι λέξεις που ακούμε, οι λέξεις που διαβάζουμε, οι λέξεις που γράφουμε. Αυτές οι μικρές οντότητες, που άλλες φορές θεραπεύουν, άλλες φορές αλλάζουν τη ζωή μας και άλλες φορές καταστρέφουν.
Κάποιες φορές μια καλημέρα αρκεί για να φτιάξει τη μέρα μας και άλλες φορές η έλλειψή της, αρκεί για να μας βυθίσει στο σκοτάδι. Οι λέξεις σε μια φιλική κουβέντα είναι πολλές φορές πιο αποτελεσματικές, από ότι πολλές συνεδρίες με έναν ψυχοθεραπευτή. Οι λέξεις σε ένα βιβλίο και οι λέξεις στους στίχους ενός τραγουδιού, μπορούν να ρίξουν βάλσαμο στην ψυχή μας.
Στην πρώτη περίοδο της ζωής του το Κλικ, είπε με λέξεις και εικόνες αυτά που είχε να πει και περιέγραψε, με ακρίβεια την εποχή που ερχόταν. Γι’ αυτό και το σλόγκαν σ’ αυτήν την πρώτη περίοδό του ήταν «Το περιοδικό μιας νέας εποχής».
Όταν η εποχή ολοκληρώθηκε, το Κλικ δεν είχε λόγο ύπαρξης.
Για τότε…
Έπρεπε να σταματήσει να παράγει λέξεις και εικόνες,
Το Κλικ δεν ήταν ποτέ μόνο ένας τίτλος. Ήταν κάτι που υπήρχε και σκεφτόταν από μόνο του. Το Κλικ έπεσε και παρέσυρε και μένα και καλά έκανε, γιατί γνώριζε πως από χρόνια αναζητούσα την πτώση μου. Όλοι μας πέφτουμε κάποια στιγμή. Άλλοι πέφτουν πολλές φορές και σηκώνονται άλλες τόσες. Η ζωή μας κινείται σε κύκλους. Και η ζωή του κάθε ανθρώπου, μα του κάθε ανθρώπου, αν απομονώσεις έναν συγκεκριμένο κύκλο της, θα μπορούσε να γίνει μια συγκινητική ταινία ή ένα υπέροχο καλογραμμένο βιβλίο.
Το Κλικ έπεσε, αλλά δεν πέθανε… Κοιμήθηκε όσο χρειαζόταν… Και μετά άρχισε να ξυπνάει.
Οι δυο προσωρινές κάποιες υβριδικές ηλεκτρονικές αναγεννήσεις του, μία το 2008 και μια άλλη το 2015 που διήρκεσε για σχεδόν δέκα χρόνια, ήταν τα απαραίτητα βήματα, σαν το ζέσταμα που κάνει ένας χορευτής, πριν ανέβει στην σκηνή για την παράσταση.
Αν θέλουμε να εξηγήσουμε το παρόν ή να προβλέψουμε το μέλλον, αρκεί να ψάξουμε προσεκτικά το παρελθόν. Τα βήματα που κάναμε μια συγκεκριμένη μέρα της ζωής μας, πήγαμε εδώ ή πήγαμε εκεί, στρίψαμε αριστερά ή στρίψαμε δεξιά, ένα μικρό ατύχημα, που άλλαξε τα; σχέδια εκείνης της ημέρας, έφερε την συνάντηση που καθόρισε τη ζωή μας. Η Νομοτέλεια έχει κι αυτή τους κανόνες της. Για να συμβεί το σήμερα έπρεπε να συμβεί το χθες.
Για χρόνια δεν υπήρχε κάτι να ειπωθεί. Ήταν ένα μπέρδεμα που δεν ήταν σαφές το τι ερχόταν και τι έφευγε.
Τώρα όμως βρισκόμαστε και πάλι στο ξεκίνημα μιας άλλης νέας εποχής. Μιας εποχής που θα καθορίσει ένα αλλιώτικο μέλλον. Με «Οντότητες» διαφορετικές που σε λίγο, σε χρόνο όχι μακρινό θα μας υπερβούν. Μιας νέας εποχής που μπορεί να γίνει υπέροχη, αλλά επίσης και τρομακτική. Με ευκαιρίες αλλά και κινδύνους.
Αυτήν την καινούργια, τωρινή θα επιχειρήσει να περιγράψει το Κλικ και συγχρόνως να δημιουργήσει και πάλι ένα φυτώριο. Δεν χρειάζεται να πω περισσότερα, γιατί μπορείτε να τα δείτε μόνοι σας.
Έχει όμως αυτό το ξεκίνημα τον δικό του συμβολισμό, για εκείνους που βρίσκονται στο δικό τους σκοτάδι. Για εκείνους που βρίσκονται στο πέλαγος και η ακτή δεν φαίνεται πουθενά.
Η ζωή δεν είναι μόνο αυτό που νομίζεις. Είναι πιο πολυδιάστατη από αυτό που σου αποκαλύπτουν οι πέντε αισθήσεις. Και είναι γεμάτη “όντα”, αόρατα και περίεργα. Άλλα είναι φύλακες άγγελοι και άλλα φύλακες διάβολοι. Εξαρτάται από το τι είδους άνθρωπος είσαι.
Αλλά η ζωή κυρίως και πιο πολύ απ’ όλα είναι απρόβλεπτη. Εκεί που νομίζεις ότι τα έχεις όλα, ξαφνικά γίνονται καπνός. Και εκεί που νομίζεις ότι δεν υπάρχει σωτηρία, ξαφνικά βρίσκεσαι με το «πρώτο λαχείο» στα χέρια σου.
Αυτό που σταμάτησε πριν είκοσι μπορεί να ξαναξεκινήσει. Κι αυτός που έπεσε στα εξήντα, μπορεί να ξανασηκωθεί στα ογδόντα…