Ποιος είναι ο Πάπας;

Η Ολυμπιακή ομάδα της Ιταλίας που παίρνει μέρος στους χειμερινούς μεγάλους αγώνες που γίνονται στο Μιλάνο και σε τρείς γύρω περιοχές εμφανίστηκε στην τελετή έναρξης φορώντας στολές σχεδιασμένες από τον Τζιόρτζιο Αρμάνι – με δεδομένο ότι ο Ιταλός μόδιστρος έχει φύγει από την ζωή το πράγμα μοιάζει έως και ιστορικό. Μια γαλλική εφημερίδα έγραψε ότι οι εμφανίσεις ήταν τόσο ωραίες ώστε θα ζήλευε και ο Βαλεντίνο. Ο οποίος επίσης είναι ένας Ιταλός μόδιστρος που έχει φύγει από την ζωή. Πρόκειται για λάθος: σιγά μην σχεδίαζε ποτέ ο Βαλεντίνο εμφανίσεις για ομάδα – έστω και για την Εθνική Ιταλίας.

Τον θυμάμαι τον Βαλεντίνο από τις εμφανίσεις του στην ιταλική τηλεόραση τα χρόνια που έζησα στη Ρώμη. Δεν έμοιαζε τόσο με μόδιστρο όσο με Ιταλό βουλευτή ή λυκειάρχη – ανάλογα το περιεχόμενο που δίνει κανείς στην αυστηρότητα. Χειρονομούσε, μιλούσε χαμηλόφωνα. Τα είχε σχεδόν πάντα με τους Ιταλούς που δεν τον αναγνώριζαν και τον υποχρέωσαν να ζει στο Παρίσι όπου όπως έλεγε υπήρχε κόσμος που αναγνώριζε τις αξίες.

Μου φαινόταν πάντα παράξενο πως κάποιος που αποτελούσε παράδειγμα του «Made in Italy» είχε αυτό το παράπονο. Αλλά κάποια στιγμή, όταν άρχισα να κατανοώ τους Ιταλούς καλύτερα, κατάλαβα πως αυτά του τα παράπονα ήταν κομμάτι θεατρικά: ένας τρόπος άμυνας απέναντι στην κατηγορία ότι άφησε την Ρώμη για το Παρίσι. Ήταν πολύ μεγάλος τότε ο Βαλεντίνο, όχι μόνο γιατί η δημιουργική του διάθεση έμοιαζε αστείρευτη αλλά και γιατί οι εταιρικές στρατηγικές του αποφάσεις και οι καινοτομίες του είχαν φέρει τον οίκο του στην πρώτη θέση στον κόσμο της μόδας. Από τα πρώτα του χρόνια ως φοιτητής, ο Βαλεντίνο χαρακτηριζόταν από ένα πολλά υποσχόμενο καλλιτεχνικό ένστικτο αλλά και από μια βαθιά ευαισθησία απέναντι στην ομορφιά την οποία και υπηρέτησε. Δεν ήταν ωστόσο αυτοδίδακτος. Σε πολύ νεαρή ηλικία έφυγε για το Παρίσι για να παρακολουθήσει μαθήματα σχεδίου. Η μαθητεία του κοντά στον Ζαν Ντεσές και τον Γκάι Λαρός διαμόρφωσε το γούστο του και, πάνω απ’ όλα, το στυλ του.

Επιστρέφοντας στη Ρώμη, στις αρχές της δεκαετίας του 1960, άνοιξε το πρώτο του ατελιέ, το οποίο σημείωσε μεγάλη επιτυχία χωρίς μάλιστα διαφήμιση. Το 1962, στην επίδειξη μόδας στο Παλάτσο Πίτι στη Φλωρεντία, ο Βαλεντίνο πέτυχε την πρώτη του διεθνή αναγνώριση: η επίδειξη μόδας που έκανε εκεί, μια σπουδή στο κόκκινο, είχε ευρεία κάλυψη από τον διεθνή Τύπο. Μέχρι το 1965, ήταν ο αδιαμφισβήτητος σημαιοφόρος της ιταλικής μόδας και το 1967, έλαβε το βραβείο Neiman Marcus (ένα είδος Όσκαρ μόδας) στο Ντάλας. Το 1968, με την διάσημη «λευκή συλλογή» του, ​​στην οποία το «V», μια αυθεντική σφραγίδα φινέτσας, τυπώθηκε για πρώτη φορά, ο Βαλεντίνο έδειξε ότι η Ιταλία ήταν μικρή για το μέγεθός του. Ο Βαλεντίνο ήταν ο πρώτος Ιταλός μόδιστρος που υπέγραψε συμφωνία αδειοδότησης και διεθνούς εμπορίας προϊόντων για τη μάρκα του: έγινε η πρώτη ιταλική εξαγώγιμη φίρμα σε μια χώρα που ζούσε για την μόδα.

Όπως όλοι βέβαια στην πορεία σταμάτησε να είναι πρωτοπορία. Παρέμεινε ο εκλεκτός των σταρς του Χόλλιγουντ, καμάρωνε να υπενθυμίζει πόσες πρωταγωνίστριες φόρεσαν δημιουργίες του στις βραδιές των Οσκαρ, άκουγε πάντα τις υποδείξεις του συντρόφου του και μάνατζερ των επιχειρήσεών του Τζανκάρλο Τζαμέτι, αλλά οι δημιουργίες του γινόταν λιγάκι προβλέψιμες – για αυτό και αποσύρθηκε νωρίς. Μια βραδιά στην Πιάτσα Ντι Σπάνια αποχώρησε από τον κόσμο της μόδας οργανώνοντας ένα τελευταίο γκαλά με δημιουργίες του: δεν υπήρχε τίποτα λευκό και τίποτα κόκκινο αλλά όλα ήταν ροζ. Σημειολογικά.

Αφήνοντας τα ατελιέ του επέστεψε στην Ρώμη μόνιμα. Ο δήμαρχός της είχε πει το 2006 ότι σε αυτή την πόλη υπάρχει μόνο ο Βαλεντίνο κι ο Πάπας. Είμαι βέβαιος ότι ο Βαλεντίνο θα ρώτησε ποιος είναι ο Πάπας.