Μαρσέλ Προυστ :Σε ένα χωρισμό, αυτός που δεν είναι πραγματικά ερωτευμένος είναι εκείνος που λέει τα πιο τρυφερά λόγια.
25 αποφθέγματα του σπουδαίου Γάλλου συγγραφέα που έγραψε το καλύτερο ίσως μυθιστόρημα όλων των εποχών & το αμφιλεγόμενο και πολυσυζητημένο ερωτηματολόγιο του Προυστ με τις απαντήσεις του.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Μαρσέλ Προυστ
Θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους Γάλλους συγγραφείς, δοκιμιογράφους και κριτικούς. Η οικογένεια του ήταν αρκετά εύπορη και από πολύ μικρός έδειξε προτίμηση για τη λογοτεχνία. Στα 9 του χρόνια αρρώστησε από άσθμα. Αυτό του σημάδεψε όλη του τη ζωή. Τα έργα του χαρακτηρίζονται από τη μεγάλη του αγάπη για την εβραϊκής καταγωγής μητέρα του, κάτι που τον επηρέασε σημαντικά στη συγγραφή του, αλλά και από την ομοφυλόφιλη σεξουαλική του ταυτότητα.
Το έργο της ζωής του ήταν το “Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο” και για πολλούς θεωρείται το καλύτερο μυθιστόρημα όλων των εποχών. Αποτελεί ένα είδος αυτοβιογραφίας και περιλαμβάνει επτά τμήματα με τους τίτλους: 1) «Από τη μεριά του Σουάν», 2) «Στη σκιά των κοριτσιών με τα λουλούδια», 3) «Από τη μεριά των Γκερμάν», 4) «Σόδομα και Γόμορα», 5) «Η αιχμάλωτη», 6) «Η χαμένη Αλμπερτίν», 7) «Ο χρόνος που ξαναβρέθηκε». Εδώ φαίνεται η θλιμμένη νοσταλγία του για την παιδική ηλικία, ο έρωτας, η ζήλεια και ο υπαινικτικός χαρακτήρας μερικών «στιγμών».
Παραθέτω το αμφιλεγόμενο, πολυσυζητημένο, απλοποιημένο αλλά όχι απλό ερωτηματολόγιο του Προυστ – που προκαλεί αμείωτο ενδιαφέρον-.
Μπορεί να αποδίδεται στον συγγραφέα του περίφημου “Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο”, ωστόσο, η έρευνα καταλήγει ότι ο Προυστ απλώς απάντησε σ` αυτό. Ένα τέτοιο ερωτηματολόγιο -συμπληρωμένο- από την εφηβική του ηλικία βρέθηκε ανάμεσα στα χειρόγραφά του και πουλήθηκε σε πολύ υψηλή τιμή. Ανήκε στη φίλη του Αντουανέτα, κόρη του μετέπειτα Προέδρου της Γαλλίας, Φελίξ Φορέ.
Ακολουθούν οι ερωτήσεις της Αντουανέτας Φορέ και οι θεωρούμενες ως αυθεντικές απαντήσεις του Προυστ (μεταφρασμένα από το αγγλικό κείμενο) καθώς και 25 αποφθέγματά του…
– Ποιο είναι το βασικό γνώρισμα του χαρακτήρα σας; Η ανάγκη να με αγαπούν. Πιο συγκεκριμένα, η ανάγκη να με χαϊδεύουν και να με κακομαθαίνουν, πολύ περισσότερο από την ανάγκη να με θαυμάζουν
– Ποια αρετή προτιμάτε σ` έναν άντρα; Το να είναι γοητευτικός σαν γυναίκα
– Ποια αρετή προτιμάτε σε μια γυναίκα; Το να έχει αντρικές αρετές, και να είναι ειλικρινής στις φιλίες της.
– Τι εκτιμάτε περισσότερο στους φίλους σας; Να είναι τρυφεροί μαζί μου.
– Το βασικό σας ελάττωμα;
Το ότι δεν ξέρω πώς να θέλω κάτι πολύ, δεν είμαι ικανός να το θελήσω.
– Η βασική σας απασχόληση; Η αγάπη.
– Τι είναι για σας ευτυχία; Φοβάμαι πως αυτό που σκέφτομαι δεν είναι τόσο μεγάλο, αλλά ταυτόχρονα δεν τολμώ να το ξεστομίσω, φοβάμαι πως αν το πω θα το καταστρέψω.
– Τι είναι για σας δυστυχία;
Θα ήμουν δυστυχισμένος αν δεν είχα γνωρίσει τη μητέρα και τη γιαγιά μου.
– Αν δεν ήσασταν ο εαυτός σας, ποιος θα θέλατε να ήσασταν; Θα ήθελα να ήμουν αυτό που ονειρεύονται για μένα οι άνθρωποι που θαυμάζω.
– Ποιος θα ήταν για σας ο ιδανικός τόπος για να ζήσετε; Μία χώρα όπου όσα μου αρέσουν θα υλοποιούνταν με έναν μαγικό τρόπο, και όπου η τρυφερότητα πάντα θα έβρισκε ανταπόδοση.
– Το αγαπημένο σας χρώμα; Η ομορφιά δεν βρίσκεται στα χρώματα, αλλά στην αρμονία τους.
– Το αγαπημένο σας λουλούδι; Όποιο αγαπάει ο άνθρωπος με τον οποίο είμαι ερωτευμένος, και μετά, όλα τα υπόλοιπα..
– Το αγαπημένο σας πουλί; Το χελιδόνι…
– Οι αγαπημένοι σας συγγραφείς; Αυτό τον καιρό, ο Ανατόλ Φρανς και ο Πιερ Λοτί.
– Οι αγαπημένοι σας ποιητές Ο Μποντλέρ και ο Αλφρέντ ντε Βινί.
– Οι αγαπημένοι σας ήρωες από την λογοτεχνία; Ο Άμλετ.
– Οι αγαπημένες σας ηρωίδες από την λογοτεχνία; Η Βερενίκη.
– Οι αγαπημένοι σας συνθέτες; Μπετόβεν, Βάγκνερ, Σούμαν.
– Οι αγαπημένοι σας ζωγράφοι; Λεονάρντο Ντα Βίντσι, Ρέμπραντ.
– Οι ήρωες σας από την πραγματική ζωή; Ο κύριος Νταρλού και ο κύριος Μπουτρού.
– Ποιες ιστορικές προσωπικότητες αντιπαθείτε περισσότερο; Δεν είμαι αρκετά μορφωμένος για να απαντήσω.
– Οι αγαπημένες σας ηρωίδες από την παγκόσμια ιστορία; Η Κλεοπάτρα.
– Το αγαπημένο σας όνομα; Έχω ένα κάθε φορά…
– Τι μισείτε περισσότερο; Ότι μου κάνει κακό.
– Ποιο στρατιωτικό γεγονός θαυμάζετε περισσότερο; Την στρατιωτική μου θητεία!
– Με ποιο φυσικό ταλέντο θα θέλατε να είστε προικισμένος; Δύναμη της θέλησης και γοητεία.
– Πώς θα επιθυμούσατε να πεθάνετε; Βελτιωμένος – και αγαπημένος.
– Σε ποια πνευματική κατάσταση βρίσκεστε αυτό τον καιρό; Βαρεμάρα που αναγκάστηκα να σκεφτώ τόσο πολύ γύρω από τον εαυτό μου για να απαντήσω σε όλες αυτές τις ερωτήσεις.
– Σε ποια λάθη δείχνετε τη μεγαλύτερη επιείκεια; Σε εκείνα που καταλαβαίνω.
– Το αγαπημένο σας “motto”; Αν το πω, φοβάμαι ότι θα μου φέρει ατυχία…
και κάποιες ενδιαφέρουσες απαντήσεις από γνωστές προσωπικότητες:
Aκολουθούν 25 από τις κορυφαίες ρήσεις του…
|
Σε ένα χωρισμό, αυτός που δεν είναι πραγματικά ερωτευμένος είναι εκείνος που λέει τα πιο τρυφερά λόγια. |
|
Ας αφήσουμε τις όμορφες γυναίκες για τους άντρες που δεν έχουν φαντασία. |
|
Η ευτυχία θεραπεύει το σώμα, μόνο η θλίψη αναπτύσσει τη δύναμη του νου. |
|
Το ταξίδι της ανακάλυψης δεν σημαίνει να ψάχνεις καινούργια μέρη αλλά να έχεις καινούργια μάτια. |
|
Το θράσος είναι χρήσιμο σ’ αυτούς που ξέρουν να εκμεταλλεύονται τις ευκαιρίες. |
|
Οι αληθινοί παράδεισοι είναι οι παράδεισοι που έχουν χαθεί. |
|
Στην πραγματικότητα, κάθε αναγνώστης είναι, καθώς διαβάζει, αναγνώστης του ίδιου του του εαυτού. |
|
Ο έρωτας είναι ένα χτυπητό παράδειγμα για το πόσο μικρή σημασία έχει για μας η πραγματικότητα. |
|
Όλες οι οριστικές μας αποφάσεις λαμβάνονται ενώ βρισκόμαστε σε μια ψυχολογική κατάσταση που δεν διαρκεί πολύ. |
|
Οι άνθρωποι μπορεί να έχουν πολλά διαφορετικά πάθη. Το αληθινό είναι αυτό για χάρη του οποίου είναι έτοιμοι να εγκαταλείψουν τους άλλους. |
|
Δεν μας απονέμεται η σοφία. Πρέπει να την ανακαλύψουμε μόνοι μας, μετά από ένα ταξίδι που κανένας δεν μπορεί να κάνει για λογαριασμό μας ή να μας γλιτώσει από αυτό. |
|
Είναι γλυκό, σε όλες τις ηλικίες, να αφήνεσαι να σε οδηγεί η φαντασία. |
|
Έρχεται τόσο γρήγορα η στιγμή που δεν υπάρχει πια τίποτα για να περιμένουμε. |
|
Η επιθυμία για κάτι τα κάνει όλα να ανθίζουν. Η απόκτηση αυτού του κάτι τα κάνει όλα να μαραίνονται και να ξεθωριάζουν. |
|
Οτιδήποτε μεγάλο στον κόσμο προέρχεται από τους νευρωτικούς. Αυτοί μόνο έχουν θεμελιώσει τις θρησκείες μας και έχουν δημιουργήσει τα μεγάλα αριστουργήματα. |
|
Η ασθένεια είναι ο πιο πειστικός γιατρός. Στην καλοσύνη και στη σοφία δίνουμε μόνο υποσxέσεις. Στον πόνο υπακούμε. |
|
Για χρόνια πλάγιαζα νωρίς. Μερικές φορές, μόλις έσβηνα το κερί, τα μάτια μου έκλειναν τόσο γρήγορα, ώστε δεν πρόφταινα ν’ αναλογιστώ: «Με παίρνει ο ύπνος». (οι πρώτες -μνημειώδεις-φράσεις από το «Αναζητώντας τον Χαμένο χρόνο») |
|
…και η οικογένεια εκεί που πρέπει: κάπου πέρα, αλλά όχι μακριά. |
|
Η ψυχή σου είναι ένα σκοτεινό δάσος. Τα δέντρα όμως είναι ενός συγκεκριμένου είδους: είναι γενεαλογικά δέντρα. |
|
Όπως πολλοί διανοούμενοι, ήταν ανίκανος να διατυπώσει ένα απλό πράγμα με απλό τρόπο. |
|
Δεν υπάρχουν ίσως ημέρες της παιδικής μας ηλικίας που να τις ζήσαμε τόσο απόλυτα, όσο εκείνες που πιστέψαμε ότι τις αφήσαμε να φύγουν χωρίς να τις ζήσουμε, εκείνες που τις περάσαμε με ένα βιβλίο αγαπημένο. |
|
Αν μια μικρή ονειροπόληση είναι επικίνδυνη, η θεραπεία δεν είναι να ονειρευόμαστε λιγότερο, αλλά να ονειρευόμαστε περισσότερο, να ονειρευόμαστε όλη την ώρα. |
|
Από λεπτό γούστο, αν μη τι άλλο, προσπαθώ να παραμένω ηθικά αγνός. |
|
|
|
Οι άνθρωποι θέλουν να μάθουν να κολυμπούν και ταυτόχρονα να κρατούν τα πόδια τους στη στεριά. |
|
Τα ψέματα είναι απαραίτητα στον άνθρωπο. Είναι -ίσως- εξίσου σημαντικά με την αναζήτηση της ηδονής και, επιπλέον, υπαγορεύονται από αυτήν την αναζήτηση.
|
