10 φορές που η αρχαία Ελλάδα ενέπνευσε το Χόλιγουντ
Πριν την «Οδύσσεια», η αρχαιότητα πρωταγωνίστησε ουκ ολίγες φορές στη μεγάλη οθόνη, τροφοδοτώντας μερικές επικές αλλά και φριχτές ταινίες.
Περιεχόμενα
Μπορεί πλέον να σπανίζουν τα αμερικανικά μπλοκμπάστερ που σχετίζονται με την αρχαία Ελλάδα, όμως, τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 σπαθιά, σανδάλια και θεοί του Ολύμπου απεικονίζονταν συχνά στη μεγάλη οθόνη. Ομολογουμένως, οι πιο πωρωμένοι με την εν λόγω ιστορική εποχή ήταν οι Ιταλοί, οι οποίοι είχαν γυρίσει δεκάδες σχετικές παραγωγές μεταπολεμικά. Είναι ενδεικτικό πως ακόμα και ο θρυλικός σκηνοθέτης Σέρτζιο Λεόνε πραγματοποίησε το ντεμπούτο του με τον δικαίως ξεχασμένο «Κολοσσό της Ρόδου» (1961). Από κάπου πρέπει να ξεκινήσει ο καθένας… Ωστόσο, εδώ μας απασχολεί το Χόλιγουντ και συγκεκριμένα το πώς έχει μεταφέρει στον κινηματογράφο μερικούς από τους πιο δημοφιλείς μύθους της αρχαιότητας, την οποία «επισκέπτεται» κινηματογραφικά ο Κρίστοφερ Νόλαν με την «Οδύσσεια».
Επειδή, λοιπόν, η παρακάτω λίστα φτιάχτηκε με γνώμονα τη μυθολογία, μην απορήσετε που δεν θα δείτε σειρά γνωστών τίτλων, όπως ο «Αλέξανδρος» (Όλιβερ Στόουν, 2004) και οι «300» (Ζακ Σνάιντερ, 2007) που εμπνέονται λιγότερο ή περισσότερο από ιστορικά γεγονότα, αλλά και διασκευές τραγωδιών από σπουδαίους δημιουργούς σαν τον Πιέρ Πάολο Παζολίνι («Οιδίποδας», «Μήδεια») και τον Μιχάλη Κακογιάννη («Ηλέκτρα», «Τρωάδες», «Ιφιγένεια»). Φυσικά, προτού περάσουμε στην ουσία, είναι υποχρεωτικό να αναφέρουμε το ξεκαρδιστικό σκετς των Monty Python στο οποίο παίζουν αγώνα ποδοσφαίρου Έλληνες εναντίων Γερμανών φιλοσόφων, το οποίο παραμένει μια από τις πιο ευφυείς ιδέες της κωμικής ομάδας.
Ulysses (1955)
Κατά τη διάρκεια της αποκαλούμενης «χρυσής εποχής» του Χόλιγουντ, τα στούντιο επένδυσαν αδρά στα πρώιμα ιστορικά έπη μεγάλης κλίμακας. Εν προκειμένω, σαφώς, ο Όμηρος αποτελεί το σημείο αναφοράς, με τον «πολύ» Κερκ Ντάγκλας να ενσαρκώνει τον Οδυσσέα και ο Άντονι Κουίν το μνηστήρα Αντίνοο, τον οποί στην κατά Νόλαν «Οδύσσεια» υποδύεται με αξιώσεις ο Ρόμπερτ Πάτινσον. Εύχομαι, βέβαια, να έχουν κάνει καλύτερη δουλειά στην απεικόνιση του κύκλωπα…
Jason and the Argonauts (1963)
Οι millennials έχουν να θυμούνται την ομώνυμη μίνι σειρά του 2000 που προβαλλόταν κατά κόρον στην τηλεόραση, αλλά οι παλαιότεροι μεγάλωσαν με το άνισο πλην φιλόδοξο φιλμ του Ντον Τσάφι. Σημείο κατατεθέν της παραγωγής είναι η δουλειά του επιδραστικού χειριστή ειδικών εφέ Ρέι Χαριχάουσεν, ο οποίος έστησε πρωτοποριακές για την περίοδο σκηνές δράσης που λόγω της χειροποίητης φύσης τους επιδεικνύουν προφανές μεράκι. Όπως, ενδεικτικά, η μάχη του πρωταγωνιστή Τοντ Άρμστρονγκ με νεκροζώντανους σκελετούς(!) που θα μπορούσε άνετα να συμπεριλαμβάνεται στο τρίτο «Evil Dead».
The Illiac Passion (1967)
Σε τελείως διαφορετικό μήκος κύματος, ο ελληνικής καταγωγής και ρηξικέλευθος πειραματιστής Γκρέγκορι Τζ. Μαρκόπουλος δανείζεται στοιχεία από το σινεμά του φανταστικού, την ποίηση και τη νεοϋορκέζικη αντεργκράουντ σκηνή για να φτιάξει έναν ολόδικό του μύθο όπου στο επίκεντρο βρίσκεται ο Προμηθέας. Ένα avant-garde έργο που παραμένει μεταξύ των σημαντικότερων της δεκαετίας του ’70 και όχι μόνο.
Clash of the Titans (1981)
Ο αγαπητός Χαριχάουσεν εδώ κάνει ξανά τα μαγικά του και η καλτίλα χτυπάει κόκκινο. Από την ενότητα – κομψοτέχνημα που ο Περσέας μάχεται μια stop motion Μέδουσα, μέχρι τη μηχανική κουκουβάγια Μπούμπο(!) που κατασκευάζει ο Ήφαιστος για λογαριασμό της θεάς Αθηνάς, από όπου κι αν πιάσεις αυτήν την ταινία θα βρεις και κάτι για να μείνεις άναυδος. Σε πλήρη αντίθεση με το ριμέικ της του 2010.
Ηρακλής (1997)
Θα μπορούσα να γράψω απλά τη λέξη «αριστούργημα» και να σταματήσω. Διότι το αψεγάδιαστο animation των Ρον Κλέμεντς και Τζον Μάσκερ εκτός από ευρηματικό, συνιστά μια διασκεδαστική εμβάθυνση στις θεματικές που απασχολούσαν την αρχαία μυθολογία, όπως το κόστος των πράξεων, τι σημαίνει να είσαι ήρωας και εν τέλει, ποιος είσαι βαθιά μέσα σου. Σπουδαίο, από κάθε άποψη.
Ω Αδελφέ, Πού Είσαι; (2000)
Πολύ πριν ο Όμηρος προστεθεί ως συν-σεναριογράφος του Νόλαν, οι Τζόελ και Ίθαν Κοέν σκαρφίστηκαν μια «φευγάτη» μεταφορά της «Οδύσσειας» με τον Τζορτζ Κλούνεϊ να υποδύεται τον… Έβερετ Οδυσσέα και μαζί με δύο συγκρατούμενούς του να αποδρά από φυλακή του Μισσισσιππή της δεκαετίας του ’30. Και αυτό δεν είναι το μόνο που κουλό που συμβάινει σε αυτήν την απολαυστική μαύρη κωμωδία.
Τροία (2004)
Ήμουν δέκα όταν βγήκε αυτή η ταινία, οπότε το μόνο που θυμάμαι είναι ο Μπραντ Πιτ, την (πλασματική) ευφορία των Ολυμπιακών Αγώνων, το Euro και μια σχετική παρωδία στο πρώιμο YouTube. Και θα ήθελα πολύ να μείνει έτσι, ευχαριστώ.
Ο Πέρσι Τζάκσον και οι Ολύμπιοι: Η Κλοπή της Αστραπής (2010)
Φαντάσου τώρα να είσαι ένας κλασικός 17χρονος και ξαφνικά να ανακαλύπτεις πως είσαι ο γιος του Ποσειδώνα. Το ίδιο ενθουσιώδες με το να είσαι ένας κλασικός 11χρονος και σου λένε πως έγινες δεκτός σε σχολή μαγείας. Ο παραλληλισμός του Πέρσι Τζάκσον με τον Χάρι Πότερ δεν είναι τυχαίος, αφού τις μεταφορές των επιτυχημένων λογοτεχνικών ηρώων σκηνοθέτησε αμφότερες ο Κρις Κολόμπους. Και ας μην τα κατάφερε το ίδιο καλά στον Ολύμπο με το Χόγκουαρτς.
Αθάνατοι (2011)
Ο υποστηρικτής των Τιτάνων βασιλιάς Υπερίων θέλει να τους απελεθερώσει από τα Τάρταρα, όμως, στο διάβα του ορθώνεται ο μάγκας Θησέας. Κάπου εκεί τελειώνει και το ενδιαφέρον της επικής περιπέτειας που το μόνο για το οποίο μπορεί να υπερηφανεύεται είναι πως έχει το καλλιτεχνικό στίγμα του πάλαι ποτέ εικονοκλάστη Ταρσέμ Σινγκ («The Fall»).
Η Επιστροφή (2024)
Να και κάτι που γυρίστηκε στην Ελλάδα. Ένας συγκινητικά αφοσιωμένος Ρέιφ Φάινς κρατά το ρόλο του Οδυσσέα από τη στιγμή που γυρνά στην Ιθάκη ως ένας παρείσακτος στον τόπο του. Μια ακατέργαστη εκδοχή της «Οδύσσειας» δια χειρός Ουμπέρτο Παζολίνι που χρήζει προσοχής για την ερμηνεία του απολύτως ταγμένου στην ερμηνεία του πρωταγωνιστή.
Βρείτε περισσότερες κινηματογραφικές λίστες εδώ.
Διαβάστε επίσης
