Ο Βάγκνερ Μούρα δεν είναι απλά ο τύπος απ’ το «Narcos»

Δεν είναι απαραίτητο να είσαι χρόνιος χρήστης του διαδικτύου για να έχεις πετύχει κάπου αυτό το meme:

Εικονιζόμενος είναι ο Βάγκνερ Μούρα, ένας από τους καλύτερους ηθοποιούς της Βραζιλίας, την εποχή που ενσάρκωνε τον περιβόητο Κολομβιανό νονό των ναρκωτικών Πάμπλο Εσκομπάρ, για τις ανάγκες της σειράς «Narcos» (Netflix). Μέχρι σήμερα, αυτή παραμένει η πιο δημοφιλής δουλειά του, δικαίως. Ωστόσο, ο 50χρονος διαθέτει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα φιλμογραφία, όπως επίσης μια ευρεία υποκριτική γκάμα, για την οποία δικαιώνεται τον τελευταίο χρόνο διεθνώς.

Πτυχιούχος δημοσιογραφίας, ο Μούρα θα μπορούσε κάλλιστα να συνεχίσει να εργάζεται στην πατρίδα του ως ρεπόρτερ, αλλά το όνειρό του να γίνει ηθοποιός δεν τον άφηνε σε ησυχία. Όσο εργαζόταν σε τηλεοπτικό κανάλι πραγματοποιούσε πολλαπλά δοκιμαστικά, μέχρις ότου βρήκε διέξοδο στο θέατρο. Ύστερα από μερικούς ρόλους που γνώρισαν θερμή υποδοχή, ο Βραζιλιάνος έκανε στροφή στον κινηματογράφο. Η ουσιαστική αφετηρία του έγινε στο «Καραντιρού» (2003), όπου απεικονίζονται οι φρικτές συνθήκες διαβίωσης στη μεγαλύτερη φυλακή της Νοτίου Αμερικής όπως καταγράφονται στο βιβλίο «Σταθμός Καραντιρού» (Ντραούτσιο Βαρέλα, εκδ. Φανταστικός Κόσμος) και μεταφέρθηκαν στο σινεμά από τον βετεράνο Έκτορ Μπαμπένκο («Pixote»). Ακολούθησε το πρώτο σουξέ του χάρη στο κοινωνικό θρίλερ «Οι Επίλεκτοι» («Elite Squad», 2007, Χοσέ Παντίλα), όπου ενσάρκωσε ένα σκληροτράχηλο αστυνομικό που ηγείται μαχητικών επιδρομών στις φαβέλες. Η ταινία σημείωσε καλλιτεχνική και εμπορική επιτυχία, μεταξύ άλλων απέσπασε τη Χρυσή Άρκτο και απέκτησε σίκουελ («Elite Squad 2: The Enemy Within», 2010), όμως, επικρίθηκε έντονα για τον αμοραλιστικό τρόπο απεικόνισης της βίας.

Το σούσουρο γύρω απ’ τους «Επίλεκτους», βέβαια, του άνοιξε την πόρτα των ΗΠΑ. Κάπως έτσι, εμφανίστηκε στο sci-fi μπλοκμπάστερ «Elysium» (Νιλ Μπλόμκαμπ) και από και έπειτα η καθιέρωσή του ήταν δεδομένη. Καρίμ Αϊνούζ («Futuro Beach», 2013), Ολιβιέ Ασαγιάς («Wasp Network», 2019), τα αδέρφια Ρούσο («The Gray Man», 2022) και ο Άλεξ Γκάρλαντ («Εμφύλιος Πόλεμος», 2024) είναι μονάχα μερικοί από τους σκηνοθέτες με τους οποίους συνεργάστηκε ο Μούρα, κατασκευάζοντας μια εικόνα υποκριτικής αξιοπιστίας και ειδικού βάρους. Το ενδιαφέρον είναι πως δεν περιορίστηκε εκεί, αλλά δεν άργησε να δοκιμάσει τις δυνάμεις του και πίσω από την κάμερα. Το 2019 παρουσίασε το «Marighella», ένα ιδεολογικά φορτισμένο φιλμ το οποίο εμβαθύνει στην προσωπικότητα του μαρξιστή πολιτικού και συγγραφέα Κάρλος Μαριγκέλα, ο οποίος κατηγορήθηκε από το δικτατορικό καθεστώς της Βραζιλίας (1964–1985) για τρομοκρατία. Οι φιλελεύθερες ευαισθησίες και το αντιφασιστικό πνεύμα του Μούρα αποδείχθηκαν καίριες σε μια περίοδο που στον προεδρικό θώκο της πατρίδας του βρισκόταν ο ακροδεξιός λαϊκιστής Ζαΐρ Μπολσονάρο. Μάλιστα, αξίζει να σημειωθεί πως ο δημιουργός «πλήρωσε» για τη στάση του, διότι το «Marighella» λογοκρίθηκε έντονα προτού κυκλοφορήσει στους βραζιλιανικούς κινηματογράφους.

Εικάζουμε πως αυτές οι ποιότητές του έπαιξαν καθοριστικό ρόλο για τη συνεργασία του με τον ριζοσπαστικό σκηνοθέτη Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλιο, ο οποίος είναι ταγμένος σε ένα σινεμά αμετανόητα πολιτικό και ταυτόχρονα ρηξικέλευθο – συστήνουμε να δείτε το συντομότερα τα «Aquarius» (2016) και «Bacurau» (2019). Οι δυο τους γνωρίστηκαν, αρχικά, το 2005 στο Φεστιβάλ των Καννών, όταν ο μεν έπαιζε στο «Lower City» (Σέρχιο Μασάδο) και ο δε εργαζόταν ακόμη ως κριτικός κινηματογράφου. Σύμφωνα με τον Μούρα, τα βρήκαν αμέσως και έγιναν φίλοι, ενώ ύστερα από λίγο έπαθε πλάκα με την ποιότητα των μικρού μήκους του Φίλιο. Η μοίρα το ήθελε δύο δεκαετίες αργότερα να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να γράψουν ιστορία με τον «Μυστικό Πράκτορα». Η υπόθεση τοποθετείται τη δεκαετία του ’70, κατά τη διάρκεια της δικτατορίας φυσικά, όπου ένας καθηγητής πανεπιστημίου απειλείται από σκιώδεις δυνάμεις του καθεστώτος, εξαιτίας της αντιπαράθεσής του με ένα διεφθαρμένο κρατικό υπάλληλο.

Η ταινία, η οποία κυκλοφορεί 12 Φεβρουαρίου στους ελληνικούς κινηματογράφους, έχει τρομερή φόρα η οποία επιβραβεύτηκε με τέσσερις υποψηφιότητες στα προσεχή 98α βραβεία Όσκαρ. Και προσωπικά ο Μούρα, γράφει λαμπρή ιστορία για τον κινηματογράφο της πατρίδας του. Αφενός, έγινε ο πρώτος Βραζιλιάνος που αποσπά το βραβείο καλύτερης ανδρικής ερμηνείας στις Κάννες και ο πρώτος που διεκδικεί Όσκαρ α’ ανδρικού ρόλου, ενώ πρόσφατα στις Χρυσές Σφαίρες κέρδισε στην αντίστοιχη κατηγορία κάνοντας μίνι ανατροπή. Με αυτόν τον τρόπο, το βραζιλιάνικο σινεμά είδε δύο διαδοχικούς εκπροσώπους του να τιμώνται από την Ένωση Ξένων Ανταποκριτών του Χόλιγουντ, ένα χρόνο μετά την υπέροχη Φερνάντα Τόρες του «Είμαι Ακόμη Εδώ» (Βάλτερ Σάλες). Βέβαια, η Ακαδημία είναι δύσκολο να στραφεί προς τον Μούρα, δεδομένο πως ο ανταγωνισμός είναι υψηλότατος και περιλαμβάνει ονόματα όπως ο Τίμοθι Σαλαμέ («Marty Supreme»), ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο («Μια Μάχη Μετά την Άλλη») και ο Μάικλ Μπ. Τζόρνταν («Αμαρτωλοί»). Η παρουσία του «Μυστικού Πράκτορα» στην κουβέντα των βραβείων, όμως, είναι μια καλή υπενθύμιση προς το κοινό πως το καλό σινεμά υπάρχει και εκτός των (αμερικανικών) στούντιο.