Οδηγός επιβίωσης και πώς μπορείτε να δείτε τις μικρού μήκους του 49ου Φεστιβάλ Δράμας

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά.

ΕΡΧΕΣΑΙ ΣΥΧΝΑ ΕΔΩ;

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΤΗ GOOGLE

Για 49η φορά στην ιστορία του, το Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας (6-12/9) υποδέχεται τους καλύτερους νέους δημιουργούς από την Ελλάδα και τον κόσμο, στο πλαίσιο μιας διοργάνωσης που αναδεικνύει διαχρονικά τους σκηνοθέτες  οι οποίοι πρόκειται να μας απασχολήσουν στο μέλλον. Επιπλέον και ίσως σημαντικότερο, για μία εβδομάδα γίνεται η αφορμή ώστε εκατοντάδες σινεφίλ όχι μόνο να ταξιδέψουν στη μακεδονική πόλη, αλλά πλέον μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του θεσμού να παρακολουθήσουν δωρεάν τις μικρού μήκους που κάνουν πρεμιέρα και να γίνουν κομμάτι της εμπειρίας. Τυχαίνει να γνωρίζουμε πως καθώς γράφονται αυτές οι γραμμές έχουν ήδη φτιαχτεί group chats ειδικά για το συγκεκριμενο σκοπό, επομένως ας περάσουμε στην ουσία της φετινής διοργάνωσης ώστε να προετοιμαστούμε κατάλληλα.

Ιχνηλάτηση του εθνικού διαγωνιστικού

Ο θεσμός μοιράζει βραβεία σε πέντε διαφορετικά διαγωνιστικά τμήματα: εθνικό, διεθνές, εθνικό σπουδαστικό, διεθνές σπουδαστικό και για πρώτη φορά διεθνές ντοκιμαντέρ. Παραδοσιακά, αιχμή του δόρατος είναι το εθνικό διαγωνιστικό, καθώς από εκεί προκύπτουν, συνήθως, οι μικρού μήκους που συζητιούνται περισσότερο, όπως επίσης εκείνη που αποσπά το μεγάλο βραβείο του φεστιβάλ, το Χρυσό Διόνυσο. Φέτος, μάλιστα, έχει προκύψει το εξής πρωτοφανές στατιστικό που επισήμανε ο καλλιτεχνικός διευθυντής Γιώργος Αγγελόπουλος: «Τρεις από τους σκηνοθέτες που διαγωνίστηκαν πέρσι επιστρέφουν μόλις ένα χρόνο αργότερα με νέα ταινία στη Δράμα». Και αυτό είναι ενδεικτικό του υψηλού ανταγωνισμού που αναμένεται μεταξύ των τριάντα διαγωνιζομένων στο εν λόγω τμήμα.

Επομένως, μοιάζει ταιριαστό να ξεκινήσουμε με τα ονόματα των σκηνοθετών που μας έχουν απασχολήσει ήδη στο παρελθόν. Πρόσφατα, η Αλεξάνδρα Ματθαίου διαγωνίστηκε στο Φεστιβάλ των Καννών με το «Free Eliza (Notes on an Anatomical Imperfection)», ενώ πέρυσι η μικρού μήκους «ηΈρημος» της Ιωάννας Διγενάκη ταξίδεψε στο Σαράγεβο. Με τη μεγάλου μήκους της, τη δημοφιλή «Αρκουδότρυπα» (συν-σκηνοθεσία Στέργιου Ντινόπουλου), η Χρυσιάννα Παπαδάκη βραβεύτηκε στη Βενετία και η νέα δουλειά της που τιτλοφορείται «Το Κερί» τη βρίσκει να επανενώνεται με τις πρωταγωνίστριες του «βουκολικού» δράματος Πάμελα Οικονομάκη και Χαρά Κυριαζή. Με τη σειρά της, η καταξιωμένη Μαρία Χατζάκου συμμετείχε στο αμερικάνικο Φεστιβάλ του Παλμ Σπρινγκς με την τρίτη μικρού μήκους της «Starflyer».

Έπειτα, πριν από τέσσερα χρόνια ο εξαιρετικός και ως δημιουργός Θάνος Τοκάκης έκλεψε τις εντυπώσεις με το υπέροχα γλυκόπικρο «tokakis ή What’s My Name» που απέσπασε, κιόλας, τα βραβεία σεναρίου και ενδυματολογίας. Τώρα, ο ηθοποιός και σκηνοθέτης παρουσιάζει το «Κατά του Αλέκτορος», το οποίο εξελίσσεται κατά τη διάρκεια ενός δραματικού Πάσχα το 1994. Συμπτωματικά, για τα κουστούμια βραβεύτηκε επίσης, πέρσι, ο ταλαντούχος Γιάννης Καρπούζης χάρη στο ιδιοσυγκρασιακό πολιτικό ντοκιμαντέρ «Μαγκνταλένα Χάουζεν: Παγωμένος Χρόνος» (βραβείο μοντάζ και ειδική μνεία, ακόμη), προτού πάρει τελείως διαφορετική πορεία με το «Αρκάνσας». Το φιλμ έχει ως φόντο ένα νυχτερινό κέντρο και φαίνεται να εμβαθύνει στις αφανείς δυναμικές και τις προσωπικές ιστορίες των ανθρώπων που τυχαίνει ή όχι να βρίσκονται στο χώρο του. Αξίζει να σημειωθεί το εξαιρετικό cast ηθοποιών που περιλαμβάνει τους Ελεάνα Καυκαλά, Δημήτρη Καπουράνη, Βασίλη Μπισμπίκη και Αργύρη Μπακιρτζή, μεταξύ άλλων.

Ακολούθως, όταν η σκηνοθέτρια Ανθή Δαουτάκη «ανέβηκε» με το ποιητικό ντεμπούτο της στη Δράμα, το έξοχο «Όπως θα Συνέβαιναν Μέσα στο Νερό», ίσχυαν υγειονομικά μέτρα κατά του κορονοϊού και το Φίκα, το μπαρ – σημείο αναφοράς του φεστιβάλ, έκλεινε πριν τα μεσάνυχτα. Τότε, επίσης, η δημιουργός απέσπασε τρεις δάφνες: καλύτερης ταινίας νοτιοανατολικής Ευρώπης, βραβείο κοινού διεθνούς διαγωνιστικού τμήματος και εύφημο μνεία για την ερμηνεία της Στέλλας Βογιατζάκη. Όχι κι άσχημα για πρωτοεμφανιζόμενη σκηνοθέτρια, η οποία με τη δεύτερη δουλειά της «Αμάραντη» φιλοδοξεί να επαναλάβει την παραπάνω επιτυχία. Το κεντρικό ρόλο κρατά η ανερχόμενη Υψιπύλη Σοφιά, η οποία υποδύεται μια νεαρή γυναίκα που εξαφανίζεται, σταγόνα-σταγόνα, τόσο από τον κόσμο όσο και από τις αναμνήσεις της μητέρας της (Όλια Λαζαρίδου).

Συνεχίζουμε με μία τριάδα εξίσου διακεκριμένων σκηνοθετών. Το 2025, η Μαρίλια Σβάρνα απέδειξε πως μπορεί να υπάρξει μοντέρνο rom com αλά ελληνικά με το σπιρτόζικο «Δώσε μου 5 Λέπτα». Το σαφώς πιο… χύμα «Ούτε Που Καυλώσαμε» συστήνεται ως «υπαρξιακή περιπλάνηση» μιας γυναίκας που αναζητά τη θέση της στον κόσμο, μετά από ένα διανοουμενίστικο ερωτικό παιχνίδι με το σύντροφο της. Από την άλλη, γύρω από μια αναγκαία ενηλικίωση περιστρέφεται η πειραματική επιστροφή του Ζακ Σιμχά στη Δράμα, ύστερα από έξι χρονια, με το «Multi Family Garage Sale», ενώ η γνωστή για τη δουλειά της στα κόμιξ Λουκία Τζωρτζοπούλου με τη «Μεγάλη Παρασκευή» φαίνεται πως έχει ετοιμάσει ένα anime ελληνικής κοπής!

Τα αφιερώματα

Κατά την ταπεινή άποψή μου, όλα τα κινηματογραφικά φεστιβάλ παγκοσμίως δείχνουν την κλάση τους κυρίως μέσα από τα αφιερώματα που επιλέγουν να κάνουν. Και οι ιθύνοντες της μακεδονικής διοργάνωσης σε αυτό το μέτωπο παίρνουν ήδη άριστα. Αρχικά, διότι αναδεικνύεται το έργο της Αλίντας Δημητρίου, μιας εμβληματικής προσωπικότητας του ελληνικού ντοκιμαντέρ που σκηνοθέτησε περισσότερες από πενήντα(!) ταινίες τεκμηρίωσης. Αντίστοιχα, εκτιμάται από την αρχή η παρακαταθήκη του Χρήστου Δήμα ο οποίος, όπως σημειώνεται στο πρόγραμμα, γύρισε «τέσσερις ξεχωριστές, απόλυτα προσωπικές μικρού μήκους δημιουργίες, σε μια εποχή που το Queer cinema στην Ελλάδα ήταν σχεδόν ανύπαρκτο».

Σημειώνουμε ακόμα το αφιέρωμα «Βαλκανικές Ιστορίες», το οποίο αποτελείται από επιλεγμένα φιλμ που απέσπασαν το βραβείο καλύτερης ταινίας μικρού μήκους από την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου τα τελευταία είκοσι χρόνια. Όπως αναφέρεται ενδεικτικά: «Οι ταινίες αυτές συνθέτουν ένα πολύχρωμο μωσαϊκό ιστοριών που αναδεικνύει τόσο τις κοινές εμπειρίες και τις πολιτισμικές συγγένειες της περιοχής όσο και τον πλούτο της διαφορετικότητάς της». Η εν λόγω δράση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της αθηναϊκής φιλοξενίας των Ευρωπαϊκών Βραβείων Κινηματογράφου τον Ιανουάριο.

Το σποτ

Συνήθως περνούν απαρατήρητα σε όσους δεν έχουν την ευκαιρία να τα δουν κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ και δικαιολογημένα ως ένα βαθμό. Ωστόσο, αυτήν τη φορά πρέπει να γίνει ειδική αναφορά στη δουλειά της Ισαβέλλας Μαργάρα. Ακολουθεί το σκεπτικό της:

«Πριν από το σινεμά, υπήρχε ο Διόνυσος. Πριν από την αίθουσα, υπήρχε η πλατεία, η νύχτα, η κλαγγή των κουδουνιών που ξύπναγε τη φύση, έδιωχνε το κακό και καλούσε τους ανθρώπους να μαζευτούν. Ο κωδωνοφόρος- αυτή η βαλκανική διονυσιακή φιγούρα που δονείται σε κάθε της βήμα- είναι ένας παλιός συγγενής του σινεμά. Και οι δύο γεννήθηκαν από την ίδια ανθρώπινη ανάγκη: να χαθούμε για λίγο μέσα στην έκσταση του συνόλου, να σβήσει ο εαυτός μέσα στη συλλογική μέθη. Να συναντηθούμε στο σκοτάδι, να χαθούμε σε κάτι που είναι μεγαλύτερο από τον καθένα μας. Το Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας είναι αυτή η συνάντηση- εδώ και πέντε δεκαετίες, σε μια πόλη που τα θυμάται όλα».

Αυτά για την ώρα, ραντεβού πολύ σύντομα στη Δράμα!