Δημήτρης Μυταράς: Με διέγραψαν από την Ακαδημία λες και ήμουν ένας εγκληματίας
Το παράπονο του καταξιωμένου Έλληνα ζωγράφου Δημήτρη Μυταρά, που πέθανε σήμερα, για τη διαγραφή του από την Ακαδημία Αθηνών μετά την απώλεια της όρασής του-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Ο αγαπημένος Έλληνας ζωγράφος, σήμερα έκλεισε για πάντα τα μάτια του που τα τελευταία χρόνια δεν μπορούσαν πια να δουν.
Η Ελλάδα πενθεί για την απώλεια ενός διεθνώς καταξιωμένου Έλληνα ζωγράφου και καθηγητή της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. Το Δημήτρη Μυταρά, ο οποίος έκλεισε για πάντα τα μάτια του, στα 82 του χρόνια. Τα τελευταία χρόνια ο αγαπημένος καλλιτέχνης δεν μπορούσε να δει παρα μόνο με τα μάτια της καρδιάς του. Αυτό, κατά τα λεγόμενες του, ήταν και η αιτία της διαγραφής του το 2008, από μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Σύμφωνα με συνέντευξη που είχε παραχωρήσει τότε στην Ελευθεροτυπία, τις ημέρες της εκλογής του, επιδεινώθηκε το πρόβλημα όρασης που είχε με αποτέλεσμα να χρειαστεί να ταξιδέψει στη Σουηδία. Εκεί του διαγνώστηκε οπτική νευροπάθεια. Πρόκειται για μια ασθένεια που χρειάζεται περίπου 3-4 χρόνια για να ιαθεί.
Ο ίδιος υποστήριζε ότι η Ακαδημία αντί να του παρασταθεί, τον διέγραψε από μέλος της και του ζήτησε πίσω την αποζημίωση που του είχε δώσει.
“Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι πως ενώ τους είπα ότι έχω πρόβλημα υγείας, ενώ τους έστειλα και τα αποδεικτικά στοιχεία, τις ιατρικές γνωματεύσεις από τη Σουηδία, με διέγραψαν λες και ήμουν ένας εγκληματίας. Έχω πρόβλημα, δε βλέπω , δε μπορώ να βγω έξω, και αν βγω με συνοδεύει ο γιος μου. Αντί απάντησης μου ζήτησαν πίσω την αποζημίωση που μου είχαν δώσει 2.304,17 ευρώ, πράγμα που έκανα φυσικά” εξομολογήθηκε ο ζωγράφος, σε μια παλαιότερη συνέντευξη του στην Ελευθεροτυπία.
Ο Δημήτρη Μυταράς παραδέχτηκε ότι απουσίαζε ένα έτος, αλλά έστειλε τέσσερις φορές στοιχεία της κατάστασής του. “Δυστυχώς , ταυτόχρονα με την εκλογή μου διαπιστώθηκε μείωση της όρασής μου κατά 90%. Το φριχτό αυτό γεγονός μου δημιούργησε τρομακτικό άγχος και κατάθλιψη.” Επίσης τόνισε ότι δεν έλαβε στις επιστολές του καμία απάντηση, “έστω συμπαράστασης για την κατάστασή μου… Το θέμα αυτό με εξουθένωσε ηθικά. Η απορία μου είναι, όταν κάποιος αρρωσταίνει, τον πετάνε έξω; Τόσους ακαδημαϊκούς μεγάλης ηλικίας που δεν ήταν σε θέση να παραστούν στις συνεδριάσεις της Ακαδημίας λόγω ασθενείας, τους συμπεριφέρθηκαν όπως σε εμένα.
Από την πλευρά της η Ακαδημία Αθηνών υποστήριξε ότι ακολουθήθηκε η διαδικασία που επιβάλλεται στις περιπτώσεις που κάποιο μέλος δεν συμμετέχει στις συνεδριάσεις. Αν απουσιάζει για περισσότερο από έναν χρόνο τότε χαρακτηρίζεται “ανενεργό μέλος” (ανεπίσημα ο πραγματικός όρος είναι “διαγραφή”). Η απόφαση λαμβάνεται ανεξάρτητα από το αν η απουσία σχετίζεται με θέματα υγείας, επαγγελματικά. Ο Δημήτρης Μυταράς, που έγινε μέλος της Ακαδημίας το 2008 δεν διεγράφη αμέσως. Του δόθηκε ένας επιπλέον χρόνος και του έστελναν τακτικά την ημερήσια διάταξη των συνεδριάσεων.
Η ζωή και το έργο του Δημήτρη Μυταρά…
Ο Δημήτρης Μυταράς γεννήθηκε το 1934 στη Χαλκίδα. Σπούδασε ζωγραφική στην ΑΣΚΤ της Αθήνας (1953-1957) με τον Γιάννη Μόραλη και τον Σπύρο Παπαλουκά. Συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι, με υποτροφία του Ι.Κ.Υ. (1961-1964, σκηνογραφία και εσωτερική διακόσμηση, École Nationale des Arts Decoratifs και École des Arts et Métiers).
Η πρώτη του ατομική έκθεση έγινε στην Αθήνα (1961, Ζυγός). Η στροφή του προς τον κριτικό ρεαλισμό με χρήση φωτογραφικών ντοκουμέντων, περιορισμένη χρωματικότητα και πολιτικό περιεχόμενο, ήταν μια χαρακτηριστική φάση πρώιμης ζωγραφικής του, στα χρόνια της δικτατορίας. Ωστόσο στη συνέχεια της πορείας του κυριάρχησαν τα εξπρεσιονιστικά στοιχεία και το έντονο χρώμα. Στο μεγαλύτερο μέρος του έργου του τα θέματα είναι ανθρωποκεντρικά και συχνά προσωπογραφικά. Η αφαιρετική διάθεση, η ελευθερία της γραμμής και οι χρωματικές εντάσεις συνυπάρχουν με την οξύτητα της παρατήρησης, είτε πρόκειται για απεικονίσεις προσώπων είτε άλλων θεμάτων. Σε όλο του το έργο, η έμφαση στις εικαστικές ποιότητες φανερώνει τη βαθύτερη σχέση του με τις παραδοσιακές αξίες της ζωγραφικής.
Ως σκηνογράφος και ενδυματολόγος επιμελήθηκε δεκάδες θεατρικές παραστάσεις, συνεργαζόμενος με σημαντικά ελληνικά θέατρα (Εθνικό, ΚΘΒΕ, Θέατρο Τέχνης, Ελληνικό Χορόδραμα, κ.ά.). Επίσης ασχολήθηκε με την εικονογράφηση και με διάφορες εικαστικές εφαρμογές. Έχει διακοσμήσει με τοιχογραφίες πολλά δημόσια και ιδιωτικά κτίρια (ξενοδοχεία, τράπεζες, κλπ). Το έργο του Δεξίλεως τοποθετήθηκε πρόσφατα στο σταθμό «Δάφνη» του αθηναϊκού μετρό. Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει θεωρητικά κείμενα και μελέτες για την τέχνη που έχουν εκδοθεί και σε βιβλία, αρθρογραφία στον Τύπο για διάφορα θέματα, καθώς και ποίηση.
Δίδαξε εσωτερική διακόσμηση στο Αθηναϊκό Τεχνολογικό Ινστιτούτο (1964-72) και από το 1969 άρχισε να διδάσκει στην ΑΣΚΤ της Αθήνας, όπου εξελέγη καθηγητής το 1977 και διετέλεσε Πρύτανης από το 1982 έως το 1985. Το 1978, με την αρωγή του Δήμου Χαλκιδέων, ίδρυσε στη γενέτειρά του το Εργαστήρι Τέχνης Χαλκίδας, το οποίο, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της συζύγου του Χαρίκλειας Μυταρά, αναπτύσσει σημαντική διδακτική και πολιτιστική δραστηριότητα έως σήμερα.
Το έργο του παρουσιάστηκε σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Βραβεύτηκε για τη συμμετοχή του στην Έκθεση Νέων Ζωγράφων (Ζυγός, 1958) και στην Πανελλαδική Έκθεση Νέων (1961). Συμμετείχε στις Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας (1958, 1966), Μπιενάλε Νέων (Παρίσι, 1960), Μπιενάλε Sao Paulo (1966) και Μπιενάλε Βενετίας (1972). Αρκετές είναι και οι αναδρομικές του εκθέσεις: 1989 (Πινακοθήκη Πιερίδη και Βελλίδειο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης), 1992 (Château de Chenonceau, Loire, Γαλλία), 1993 (Expo 93, Τόκυο, Ιαπωνία), 1995 (Εθνική Πινακοθήκη, Αθήνα), 1998 (Millesgarden Museum, Στοκχόλμη), 2001 (Palazzo Vecchio, Φλωρεντία,) και 2006 (Δημοτική Πινακοθήκη, Θεσσαλονίκη).
Το 2008 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και τιμήθηκε με τον Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικα. Την ίδια χρονιά, ο Δήμος Χαλκιδέων του απένειμε το χρυσό μετάλλιο της πόλης.
(με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)
