Ποια ήταν η Άννα Καφέτση, η πρώτη διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης

Η σύγχρονη τέχνη είναι από σήμερα φτωχότερη καθώς έφυγε από τη ζωή η σημαντική ιστορικός τέχνης και επιμελήτρια Άννα Καφέτση, η οποία όχι απλά υπήρξε η πρώτη διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης αλλά και εκείνη που το οραματίστηκε, το έστησε από το μηδέν και διαμόρφωσε την ταυτότητά του και την επίδρασή του.

Δεν ασχολήθηκε απλώς με την επιμέλεια εκθέσεων αλλά επέμεινε στη διαμόρφωση μιας πολιτιστικής πολιτικής και έφερε στο προσκήνιο νέους δημιουργούς, βοηθώντας τους να βγουν και εκτός των ελληνικών συνόρων.

Ποια ήταν η Άννα Καφέτση

Γεννημένη στην Αθήνα το 1955, σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές στην αισθητική και την ιστορία της τέχνης στο Παρίσι, στη Σορβόνη. Εργάστηκε για δεκαεπτά χρόνια ως επιμελήτρια στην Εθνική Πινακοθήκη, όπου διοργάνωσε ιστορικές εκθέσεις, οι οποίες άφησαν έντονο αποτύπωμα, από τις αναδρομικές του Στάμου και του Κανιάρη έως την παρουσίαση της συλλογής Κωστάκη και τις Μεταμορφώσεις του Μοντέρνου.

Από το 2000 αφοσιώθηκε στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, σχεδίασε το όραμά του και έδωσε πολυετή μάχη για τη μετατροπή του παλαιού εργοστασίου ΦΙΞ στη μόνιμη στέγη του. Υπήρξε η πρώτη και μακροβιότερη διευθύντρια του, μέχρι την απομάκρυνσή της στα τέλη του 2014. Αυτή ακριβώς η σύνδεσή της με το μουσείο ήταν και μεταξύ των λόγων της αποχώρησής της. Η ίδια απάντησε σε σχετική ερώτηση που της είχαν κάνει Τα Νέα και η Μαρία Αδαμοπούλου το 2022: «Όλα τα μουσεία είναι προσωποκεντρικά και μόνο ως καλό το βλέπω. Ειδικά το ΕΜΣΤ χρειάστηκε έναν άνθρωπο να του αφοσιωθεί για αρκετά χρόνια. Επρεπε να δείξει συστηματικά τι συνέβαινε και μέσα και έξω από την Ελλάδα και μόνο ένας άνθρωπος που έχει γνώση της Ιστορίας της Τέχνης μπορεί να στήσει μια πολιτική πάνω σε αυτό. Από εκεί και πέρα χρειαζόταν κι ένα όραμα, ποια μορφή θα είχε. Οι σκοποί και οι στόχοι περιγράφονταν στο καταστατικό του, αλλά ο διευθυντής βάζει τη σφραγίδα του. Πόσω δε μάλλον όταν ξεκινάει από το μηδέν. Ήμουν άνθρωπος – ορχήστρα. Εκανα τα πάντα, διότι μετά από ενάμιση χρόνο έγιναν οι πρώτες προσλήψεις κι εκείνες όχι επιμελητών. Πώς να μην είναι προσωποκεντρικό; Η βασική σφραγίδα που έβαλα είναι “κάνουμε με ό,τι έχουμε” και μπορούμε να κάνουμε θαύματα με ό,τι δεν έχουμε».

Το 2018 ανέλαβε τη διεύθυνση του εικαστικού κέντρου annexM του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών.

Η ανακοίνωση του ΕΜΣΤ:

«Με βαθιά θλίψη το ΕΜΣΤ αποχαιρετά την Άννα Καφέτση, ιστορικό τέχνης και επιμελήτρια, ιδρυτική και πρώτη διευθύντρια του μουσείου.

Η Άννα Καφέτση υπήρξε η καθοριστική προσωπικότητα πίσω από τη δημιουργία του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Ανέλαβε τη διεύθυνσή του το 2000 και το οργάνωσε από το μηδέν, χτίζοντας βήμα-βήμα τη συλλογή, τη φυσιογνωμία και τη θεσμική του ταυτότητα. Σε μια περίοδο που δεν υπήρχε ακόμη εθνικός θεσμός σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα, αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στη συγκρότησή του, με αδιάκοπη πίστη στην ανάγκη ύπαρξης ενός τέτοιου μουσείου.

Με το έργο και την επιμονή της, έθεσε τις βάσεις για έναν θεσμό που άλλαξε το τοπίο της σύγχρονης τέχνης στη χώρα. Στήριξε καλλιτέχνες, ανέδειξε νέες κατευθύνσεις και διαμόρφωσε έναν χώρο ανοιχτό στον πειραματισμό και τη διεθνή συνάντηση.

Το 2014 αποχώρησε από τη διεύθυνση του ΕΜΣΤ.

Η συμβολή της στη σύγχρονη ελληνική τέχνη, στην ανάπτυξη των θεσμών της σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα υπήρξε θεμελιώδες και διαρκές σημείο αναφοράς. Το ΕΜΣΤ εκφράζει τα ειλικρινή του συλλυπητήρια στους οικείους της και σε όλους όσοι συνεργάστηκαν μαζί της».