Ένστολη τηλεόραση: Kύρ’ αστυνόμε, όχι μη βαράς, αλλά μη μιλάς!
Ανάρπαστοί τηλεστάρ αναδεικνύονται οι πρώην αξιωματικοί, οι απόστρατοι, οι νυν συνδικαλιστές, γνωστοί ως καλεσμένοι εκπομπών και η ένστολη «κυρία εκπρόσωπος» που όλοι μαζί ευαγγελίζονται το αξέχαστο Τάξις και Ασφάλεια
Μια φορά και έναν καιρό, καλά μου παιδιά, εμείς μαθαίναμε -και ο Κώδικας Δεοντολογίας της ΕΣΗΕΑ, τα γράφει ακόμα- πως η δημοσιογραφία υπάρχει για να ελέγχει την εξουσία και όχι για να της κρατά το μικρόφωνο. Ή να κάθεται δίπλα της στα τηλεοπτικά πάνελ. Ή να της απευθύνεται με τον βαθμό της υψηλής της ιεραρχίας πάντα και το «μου» κολλητά, τύπου «στρατηγέ μου», «ταξίαρχε μου», «στρατάρχη μου» και «υπολοχαγέ Νατάσα μου». Ή να ακούει αναλύσεις για ένα έγκλημα, που η αστυνομία επιτέλεσε τον ρόλο της με αποτελεσματικότητα και ευφυΐα Σέρλοκ Χολμς, Ηρακλή Πουαρώ, Μις Μαρπλ και Φίλιπ Μάρλοου μαζί. Οι σερίφηδες έχουν μπει στο τηλεοπτικό σαλούν, με αυστηρό βλέμμα, σηκωμένα μανίκια, φρύδια, διδακτικά δάχτυλα να κουνιούνται μπροστά στα μούτρα τηλεθεατών και δημοσιογράφων. Στην ουσία μέλη του φθίνοντος Κολοσσαίου προχειροφτιαγμένης και ασθενικής συνταγής τηλεθέασης παίζουν τον ρόλο εκείνου που ξέρει σε ποιες σκοτεινές κώχες κρύβεται το έγκλημα, που καραδοκεί ο κίνδυνος και πως την ασφάλεια την προασπίζει μόνο η αστυνόμευση, οι περιπολίες, οι κάμερες παντού και ας μην υπάρχει προσωπικό να τις ελέγξει και δικαιώματα πολιτών για προσωπικά δεδομένα και που τα θυμηθήκαμε και αυτά τώρα!
Κάποτε ήταν στα πάνελ των life style – gossip εκπομπών ηθοποιοί σαν τη Λουκία Παπαδάκη, στιχουργοί σαν την Έφη Δρούτσα, ή περσόνες cult εκπομπών σαν την Ελεάννα Παγουρά από τα Παιδιά της Νύχτας. Το φανταχτερό αυτό και καρουζέλ ζάλιζε μιλώντας απενοχοποιήμενα για χωρισμούς celebrities και τσακωμούς μεταξύ ντιβών των μπουζουκιών, με τον καφέ στο χέρι. Περάσαμε στους δημοσιογράφους που είχαν εκτός από την όποια άποψη και κάνα ρεπορτάζ επί του καλλιτεχνικού να καταθέσουν. Και ύστερα ήρθαν οι δικηγόροι και αστυνομικοί και οι εκπομπές γίναν infotainment και καλά. Είναι διακαναλικοί, βρίσκονται παντού όλες τις ώρες, σε όλες τις ζώνες και τις εκπομπές, από νωρίς το πρωί, μέχρι τα ξημερώματα. Έχουν άποψη όχι μόνο για τα εγκλήματα, φόνους, βρεφοκτονίες, εξαφανίσεις, ληστείες, αλλά όχι γυναικοκτονίες, γιατί τους αγριεύει η λέξη. Αν το φέρει -που θα το φέρει- θα πουν άποψη και για το τηλεοπτικό ρεπορτάζ, που πουλάει, τις τηλεθεάσεις, την Τούνη στο Ντουμπάι και το αίσθημα της Βανδή με τον Μπισμπίκη, αν και ο τελευταίος μαζί με τον Μαζωνάκη παίζουν και στο πεδίο της ειδικής τους αυθεντίας.
Μέσα σ όλο αυτό, ανάμεσα σε φωτεινά, πολύχρωμα σκηνικά, ανέγγιχτους καναπέδες και φαγώσιμα – ντεκόρ, τρέσες, ψεύτικες βλεφαρίδες, πούδρες, σκούφιες και μπερέδες, η υπόθεση φεύγει από τον Αλμοδοβάρ και περνάει στις μπονιουλικές απόπειρες σουρελιαστικής φιλμογραφίας. Η εκπρόσωπος της αστυνομίας, πάντα σοβαρή και μετρημένη, ντυμένη με την αυστηρή στολή της, τα διακριτικά και τα εθνόσημα λέει την επίσημη θέση του σώματος, με παρουσιαστές, πάνελ, δημοσιογράφους, εκπομπάρχες, newscasters ή broadcasters να την αντιμετωπίζουν όπως μια φορά και έναν καιρό, τα μέλη του PLO τον Γιάσερ Αραφάτ, ή Βορειοκορεάτες τον Κιμ Γιογκ Ουν σε διάγγελμα. Το κύρος της εξουσίας είναι ψαρωτικό και οι -λιγοστοί πια- τηλεθεατές υποβάλλονται, δεν κρίνουν, δεν αμφισβητούν, πιστεύουν και υπακούνε.
Φυσικά και η αστυνομία, αφού έχει χώρο να προβάλει τις θέσεις της, παρουσιάζει την φιλική της πλευρά, κατά την οποία όλα τα κακώς κείμενα που της καταλογίζονται από άλλα ΜΜΕ και όχι, ποτέ, την τηλεόραση είναι μεμονωμένα περιστατικά. Και οι δημοσιογράφοι; Στη τηλεόραση ξεχνιούνται συλλήψεις, ξυλοδαρμοί ή και χρήση κατασταλτικών μέσων κατά δημοσιογράφων εν ώρα εργασίας, ειδικά κατά την κάλυψη διαδηλώσεων. Ω! Οι δημοσιογράφοι! Αυτοί που στην ακαδημαϊκή εκδοχή του πράγματος ορίζουν τη στάση τους ως watchdogs, δηλαδή ως φύλακες της λογοδοσίας και όχι ως ταξιθέτες των θέσεων της εξουσίας, απλά ακούνε! Εξυπακούεται πως watchdog, δηλαδή σκύλος-φύλακας της εξουσίας, από την φύση της ίδιας της δουλειάς τους, οφείλουν να είναι οι δημοσιογράφοι.
Θυμίζουμε δε, πως ο όρος αρχίζει να χρησιμοποιείται συστηματικά για δημοσιογράφους από τις αρχές του 20ού αιώνα, κυρίως στις ΗΠΑ, μαζί με την άνοδο της investigative journalism. Τότε εμφανίζεται η ιδέα ότι ο Τύπος δεν είναι απλώς αγγελιοφόρος, αλλά θεσμικός ελεγκτής. Στα δικά μας τώρα και ενώ φυσικά υπάρχουν εξαιρέσεις, επειδή δομικά τα ΜΜΕ δεν είναι σύστημα αναμετάδοσης δελτίων Τύπου αλλά μηχανισμός ελέγχου της ισχύος, τα watchdogs κάποιες φορές μοιάζουν με χαδιάρικα κατοικίδια. Αντί για ερωτήσεις, απόσταση, έλεγχο προσφέρουν ψηλά σκαμπό πάνελ, εγκαρδιότητα, συνενοχή. Έτσι η αστυνομική οπτική βαφτίζεται ενημέρωση, η μονοφωνία αντικειμενικότητα και η τάξη με την ασφάλεια κυκλοφορούν σαν αυτονόητες αρετές, ενώ στην πράξη πρόκειται για τηλεοπτικό προϊόν. Και κάπως έτσι γεννιέται η ένστολη τηλεόραση, όχι από κατάχρηση εξουσίας, αλλά από πρόθυμη παραχώρησή της!
Επειδή το παραβαρύναμε το πράγμα, που όπως όλα, έχει και μια φαιδρή σκοπιά, βάζουμε τελεία αφού σας χαιρετίσουμε στρατιωτικά, όπως οι αστυνομικοί με το δεξί χέρι στο μέτωπο, πολύ κοντά στο κλασικό στρατιωτικό salute προς ανώτερους και επίσημες στιγμές. Ζήτω το έθνος και ζήτω η ελληνική τηλεόραση!
Διαβάστε επίσης
