Η «Μεγάλη Χίμαιρα» και το μεγάλο βάρος των κλασικών διασκευών
Το φινάλε της αισθητικά άρτιας σειράς δικαιώνει τη δουλειά των συντελεστών αλλά αφήνει ένα πικρό απωθημένο.
Μπορεί το φινάλε της «Μεγάλης Χίμαιρας» να ήταν πένθιμο, ωστόσο, η ολοκλήρωση του συναισθηματικά φορτισμένου κύκλου σηματοδοτεί την επίτευξη ενός μεγαλεπήβολου στοιχήματος. Διότι μαζί με τους τίτλους τέλους προστέθηκε ένα νέο πολλά υποσχόμενο κεφάλαιο στην υπόθεση «ελληνική μυθοπλασία» που απασχολεί την ολοένα και πιο ορεξάτη δραστηριότητα στην εγχώρια τηλεοπτική παραγωγή.
Η από κάθε άποψη απαιτητική προς υλοποίηση σειρά, όχι μόνο γιατί βασίζεται στο ομώνυμο εμβληματικό έργο του Μ. Καραγάτση, απέδωσε τα δέοντα ποιοτικά κριτήρια και για αυτό δεν υπάρχει καμία αμφιβολία. Η οποιαδήποτε αναπαράσταση εποχής προϋποθέτει κοπιώδη μελέτη και φροντίδα ώστε να επιτευχθεί, όμως εν προκειμένω δεν παρακολουθήσαμε κάτι απλώς πειστικό, αλλά ενίοτε έως και εντυπωσιακό. Η μεταμόρφωση της Πανεπιστημίου, για παράδειγμα, ή η σεκάνς στο πλοίο που βυθίζεται, δεν είχαν να ζηλέψουν τίποτα από οποιαδήποτε διεθνή δουλειά. Εξάλλου, το είχαμε πει εξαρχής, το επίπεδο των συντελεστών μπροστά και πίσω από την κάμερα είναι κορυφαίο.
Ταυτόχρονα, βέβαια, ορισμένα στοιχεία της προσέγγισης που υιοθετήθηκε για τη διασκευή και προβλημάτισαν στα πρώτα επεισόδια, συνέχισαν να δίνουν τον τόνο στη σειρά αδικώντας τη χειροπιαστή δυναμική της. Από τη μία, όπως αναφέραμε και σε προηγούμενο κείμενο, ενώ η αισθητική είναι εξαιρετικά επιμελημένη, η πλοκή εγκλωβίζεται μεταξύ επεξηγήσεων και επαναληψιμότητας. Από τη μία, η διαρκής αφήγηση off ως εσωτερικός διάλογος της της Μαρίνας (άψογη η Φωτεινή Πελούζο) και από την άλλη, η συχνή χρήση όμοιων πλάνων όπως τα κάδρα κόντρα στον ήλιο, παρότι αρχικά δίνουν στιλ στην πορεία οδηγούν σε μονοτονία.
Το μείζον ζήτημα της τηλεοπτικής «Μεγάλης Χίμαιρας», ωστόσο, είναι η αντιφατική συνύπαρξη τολμηρών σκηνών και άτολμων σεναριακών επιλογών. Παρόλο που, πολύ σωστά, η σειρά χαρακτηρίζεται από γενναιόδωρες πλην καλλιεπείς ερωτικές σκηνές, δεν υπάρχει η ίδια πληθωρικότητα στην ανάπτυξη των επιμέρους διακυβευμάτων που κατευθύνουν τους ήρωες στο έρεβος. Ο κάθε ένας τυραννιέται από ένα βαθύ προσωπικό άλγος το οποίο τους έλκει προς την αυτοκαταστροφή, μια πραγματικά γοητευτικά μυστηριώδης ροπή προς το μοιραίο, που όμως δεν συνδέεται με καλοσχηματισμένους χαρακτήρες.
Πουθενά δεν είναι περισσότερο πρόδηλο αυτό από το ρόλο της Μαρίνας, ο οποίος εύλογα σηκώνει και το μεγαλύτερο δραματουργικό βάρος. Μια γυναίκα που φέρει το στίγμα πως η μητέρα της για να επιβιώσει έκανε σεξ επί πληρωμή και δίχως να έχει συμφιλιωθεί με εκείνη, αυτοτιμωρείται βιώνοντας τις ερωτικές επιθυμίες ως ένα ατιμωτικό αμάρτημα. Σχεδόν κάθε σεξουαλική πράξη της έχει ως άμεση συνέπεια μια βάναυση εξέλιξη και την ίδια στιγμή, καθορίζεται αποκλειστικά από τις λιβιδινικές ορμές της. Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, αυτή είναι και η πτυχή του έργου το Καραγάτση που δεν έχει γεράσει καθόλου καλά, αφού ευτυχώς σήμερα το… body count μιας θηλυκότητας οφείλει να μην είναι και μετρητής ηθικότητας.
Εικάζουμε, σαφώς, ότι οι συντελεστές της «Μεγάλης Χίμαιρας» δεν ενστερνίζονται μέσω της σειράς την παραπάνω ματιά. Στον αντίποδα, βέβαια, είναι υπερβολικά διακριτικό οποιοδήποτε δεικτικό σχόλιο πάνω στην αρτηριοσκληρωτική κοινωνική συγκυρία που τροφοδοτεί την τραγική κατάληξη των πρωταγωνιστών. Με λίγα λόγια, η κατακλείδα της σειράς δίνει περισσότερο την εντύπωση πως οι ήρωες είναι θύματα του εαυτού τους, παρά ενός βίαια καταπιεστικού συνόλου. Ως προς αυτό είναι ενδεικτικό το γεγονός πως στον επίλογο του έκτου επεισοδίου που κορυφώνεται δίνοντας έμφαση σε δύο μοναχικές απώλειες, το πλαίσιο απουσιάζει εκκωφαντικά. Πρόκειται για πτυχές του μυθιστορήματος οι οποίες θα είχε πολύτιμο ενδιαφέρον να μεταβληθούν, ενδεχομένως, ώστε να εξερευνηθεί υπό φρέσκο πρίσμα. Μοιάζει, άρα, να επικράτησε η λογική της ασφαλέστερης ή πιο ακαδημαϊκής μεταφοράς, παρά μιας δραστικότερης παρέμβασης στο πρωτότυπο. Έτσι, η «Μεγάλη Χίμαιρα» κρίνεται αποστομωτική ποιοτικά, αλλά αφήνει ως επίγευση ένα πικρό απωθημένο. Το οποίο, ευχόμαστε, να εκπληρωθεί σε επόμενη αντίστοιχη παραγωγή της ΕΡΤ που ευχόμαστε να μην αργήσει. Η αρχή, αν μη τι άλλο, δείχνει πως αξίζει τον κόπο.
Η «Μεγάλη Χίμαιρα» είναι διαθέσιμη μέσω Ertflix.
