Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου: 5 βιβλία που θα πρέπει να έχεις διαβάσει μέχρι τα 30 σου
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου προτείνουμε πέντε βιβλία, εύκολα και καθηλωτικά, για να ανακαλύψεις μια υποτιμημένη απόλαυση!
«Ποια είναι η μαγεία που μπορεί να προσφέρει ένα βιβλίο;», με είχε ρωτήσει ένας δημοσιογράφος, όταν είχε κυκλοφορήσει ο «Ανεπιθύμητος Νεκρός». Θεωρούσε πως αυτό ήταν ένα κλισέ κενού περιεχομένου, ένα σχήμα λόγου. «Μέσα από ένα βιβλίο ζεις μια ακόμη ζωή. Αυτή είναι η μαγεία. Όσα παραπάνω μυθιστορήματα διαβάσεις, τόσο περισσότερες ζωές έχεις ζήσει».
Έτσι, αν κλείσω τα μάτια και σκεφτώ την Αγία Πετρούπολη του Ντοστογιέφσκι, τη Νέα Υόρκη του Σκοτ Τζ. Φιτζέραλντ, ακόμη και την Κρήτη του Καζαντζάκη, είναι σαν να έχω βρεθεί εκεί, με τη βοήθεια των συγγραφέων και της φαντασίας μου.
Προφανώς και στην Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου, στο ΚΛΙΚ, δεν απευθυνόμαστε στους μύστες της ανάγνωσης για να τους προτείνουμε κάποια «διαμαντάκια». Αντιθέτως, πάμε σε κάποια κλασικά, για τα οποία όλοι έχουν ακούσει, και να εξηγήσουμε γιατί είναι ιδιαίτερα, γιατί έγιναν κλασικά.
Για τους βιβλιόφιλους, μπορεί να φαίνονται basic, ωστόσο είναι ένα εντυπωσιακό πρώτο βήμα για εκείνους που θέλουν να μπουν στον κόσμο της λογοτεχνίας, διαβάζοντας μυθιστορήματα που τους «εισάγουν» στον πραγματικό κόσμο.
Κόμης Μοντεχρήστος
Ο Κόμης Μοντεχρήστος είναι ένα από τα πρώτα βιβλία που διάβασα από τη δανειστική βιβλιοθήκη της γειτονιάς μας. Εκείνο το καλοκαίρι έμπαινα στα 14, είχα… εξαντλήσει τον Ιούλιο Βερν και έμπαινα συνειδητοποιημένα σε πιο ώριμα αναγνώσματα.
Η ταύτισή μου με τον ήρωα ήταν απόλυτη. Αποφάσισα, ήδη από τότε, πως αν μου συνέβαιναν τα ίδια με τον πρωταγωνιστή, τον Νταντές, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο θα είχα κινηθεί κι εγώ. Αγάπησα και με στιγμάτισε σχεδόν κάθε σελίδα του μυθιστορήματος, καθώς ο Ντουμάς εξερευνά δύσκολα θέματα όπως αυτά της δικαιοσύνης, της εκδίκησης και της συγχώρεσης.
Το μυθιστόρημα «Ο Κόμης Μοντεχρήστος» των Αλέξανδρου Δουμά και Ογκίστ Μακέ είναι ένα έργο περιπέτειας που δημοσιεύτηκε σε συνέχειες από το 1844 έως το 1846. Όταν ο ναυτικός Εντμόν Νταντές κατηγορείται άδικα και φυλακίζεται την ημέρα του γάμου του, περνά δεκατέσσερα χρόνια στην απομόνωση. Μετά από μια τολμηρή απόδραση και την ανακάλυψη ενός τεράστιου κρυμμένου θησαυρού, επανεφευρίσκει τον εαυτό του ως τον πάμπλουτο Κόμη του Μοντεχρήστου. Επιστρέφοντας στο Παρίσι, διεισδύει μεθοδικά στην υψηλή κοινωνία για να αντιμετωπίσει τους τρεις άνδρες που κατέστρεψαν τη ζωή του.
1984
Ο Όργουελ καταφέρνει να είναι… τρομακτικός μέσα στην απλότητα των λέξεων του. Το 1984 έμελλε να μπαίνει και να βγαίνει στη ζωή μου μία φορά κάθε δεκαετία από τα 20 μου. Σαν υπενθύμιση του πόσο-στραβά-μπορεί-να-πάνε-τα-πράγματα ή σαν ανακούφιση του στιλ ευτυχώς-που-δεν-πήγαν-τα-πράγματα-τόσο-στραβά.
Είναι τέτοιο το δυστοπικό σύμπαν του Όργουελ, που ο όρος «Οργουελικό» είναι συνώνυμο της δυστοπίας, πλέον. Θα περίμενε κανείς πως οι συνειδητοποιημένοι πολίτες δεν θα έπρεπε να χρειάζονται υπενθύμιση για τις υποχρεώσεις τους απέναντι στην ελεύθερη βούληση και τη δημοκρατία. Αστείο, έτσι; Άρα, αντιλαμβάνεστε γιατί το 1984 είναι τόσο επιδραστικό!
Το «1984» του Τζορτζ Όργουελ είναι ένα δυστοπικό μυθιστόρημα με πρωταγωνιστή έναν κοινό άνθρωπο, τον Ουίνστον Σμιθ, ένα χαμηλόβαθμο μέλος του κυβερνώντος Κόμματος στο Λονδίνο της… Ωκεανίας. Ο Σμιθ, όπως και οι συμπολίτες του, βιώνει μια ζωή υπό συνεχή επιτήρηση, προπαγάνδα και φόβο κάτω από την ολοκληρωτική δικτατορία του Μεγάλου Αδελφού.
Η απόλυτη πράξη επανάστασης του Ουίνστον ξεκινά με τον έρωτά του για την Τζούλια. Προσπαθώντας να ενταχθεί στην αντίσταση τελικά συλλαμβάνεται. Η συνέχεια είναι εξίσου καθηλωτική.
Έγκλημα και Τιμωρία
Την πρώτη φορά που δοκίμασα να διαβάσω το «Έγκλημα και Τιμωρία» του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι ήμουν έξαλλος. Εκείνο το καλοκαίρι, κάπου εκεί στα 18 μου, έψαχνα για έμπνευση, όχι για μια κυνική σπουδή στην ανθρώπινη φύση. Το παράτησα για να το πιάσω ξανά στα 22 μου. Από τότε συγκλονίζομαι κάθε φορά που επιστρέφω, δικαιολογώντας το ομώνυμο τραγούδι («Επιστροφές, καταστροφές»).
Το αριστούργημα του Ντοστογιέφσκι είναι ένα ανάγνωσμα που δεν θα σε αφήσει σε ησυχία όσο τα χρόνια περνούν. Θα επιστρέψεις σε αυτό, πολύ πιο σύντομα από όσο υπολογίζεις.
Ο Ροντιόν Ρασκόλνικοφ, ο εξαθλιωμένος πρώην φοιτητής νομικής στην Αγία Πετρούπολη, σχεδιάζει να δολοφονήσει μια ασυνείδητη τοκογλύφο, καθώς πείθει τον εαυτό του πως ορισμένα εγκλήματα είναι δικαιολογημένα, εφόσον διαπράττονται από «εξαιρετικούς» ανθρώπους που επιδιώκουν ανώτερους σκοπούς.
Ωστόσο, η θεωρία του καταρρίπτεται με το που προχωρά στην υλοποίηση της ιδέας του. Καταλαμβάνεται από σύγχυση, παράνοια και ενοχές. Έρχεται αντιμέτωπος με τις εσωτερικές και εξωτερικές συνέπειες των πράξεών του.
Ο Βίος και η Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά
Το Magnum Opus (μέγα έργο) του Νίκου Καζαντζάκη είναι ένας ύμνος στη ζωή. Είναι το βιβλίο που θεωρώ πως με έκανε ενήλικα, αλλά όσο περνούν τα χρόνια τόσο σκέφτομαι πως είναι το βιβλίο που μου υπενθυμίζει τη χαμένη εφηβική ορμή μου.
Στο «Ο Βίος και η Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», δύο ολόκληρες φιλοσοφίες αντιμάχονται: η Απολλωνιακή (η οποία αναζητά το νόημα της ύπαρξης μέσα από τη συγκροτημένη σκέψη) και η Διονυσιακή (της οποίας το κύριο χαρακτηριστικό είναι το ένστικτο, η επαφή με τη φύση). Είναι η ζωή που διαλέγει να ζει κανείς, μια απόφαση εντελώς υποκειμενική.
Το «Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά» (1946) του Νίκου Καζαντζάκη είναι ένα φιλοσοφικό μυθιστόρημα (με εμφανείς τις επιρροές του Νίτσε), με πρωταγωνιστές έναν διανοούμενο αφηγητή, ο οποίος εγκαταλείπει τα βιβλία του για να βιώσει τη ζωή, και τον «δάσκαλο» Αλέξη Ζορμπά —έναν μπαρουτοκαπνισμένο λαϊκό άνθρωπο του μόχθου.
Οι δυο τους επιχειρούν να λειτουργήσουν ένα ορυχείο λιγνίτη στην Κρήτη, εκεί που εκτίθενται στα ήθη και τις παραδόσεις της κλειστής κοινωνίας ενός χωριού.
Ο Γέρος και η Θάλασσα
Αν υπάρχει ένα βιβλίο που επιστρέφω κάθε φορά που απογοητεύομαι από μια νέα αγορά, αυτό είναι το «Ο Γέρος και η Θάλασσα» του Έρνεστ Χέμινγουεϊ. Μην είναι η αμεσότητα της γλώσσας, οι περιγραφές της εξωτικής Καραϊβικής ή τα αιώνια θέματα με τα οποία καταπιάνεται ο μεγάλος Αμερικανός μάστορας. Αυτή η υπενθύμιση, πότε του φθαρτού της ύπαρξης και πότε του ορισμού που της δίνει ο καθένας, χρωματίζει αυτό το σύντομο έργο.
Ίσως να ήμουν στην τρίτη φορά που το διάβαζα, όταν αναρωτιόμουν, «πώς γίνεται κάποιες σελίδες χαρτί να μπορούν να με συγκλονίζουν με τέτοιο τρόπο;».
Το «Ο Γέρος και η Θάλασσα» του Έρνεστ Χέμινγουεϊ είναι μια νουβέλα του 1952 με ήρωα τον Σαντιάγκο, έναν ηλικιωμένο, δύστυχο Κουβανό ψαρά. Ο Σαντιάγκο σπάει ένα σερί 84 ημερών χωρίς να έχει πιάσει ούτε ένα ψάρι, όταν εντοπίζει και παλεύει επί ημέρες να παγιδεύσει ένα τεράστιο ξιφία βαθιά στο Ρεύμα του Κόλπου. Ωστόσο, στο παιχνίδι μπαίνουν και οι πεινασμένοι καρχαρίες!
