Bookmarkers: Μπορεί ένα βιβλίο να κερδίσει ξανά την προσοχή μιας γενιάς που μεγαλώνει στις οθόνες;
Η νέα δωρεά βιβλίων στο 2ο Γυμνάσιο Αγίας Βαρβάρας από την πρωτοβουλία Bookmarkers του Γρηγόρη Δημητριάδη ανοίγει μια συζήτηση που ξεπερνά τα όρια μιας σχολικής βιβλιοθήκης: πώς φέρνεις ξανά τους νέους κοντά στην ανάγνωση;
Υπάρχει κάτι σχεδόν παράδοξο στο να μιλάμε σήμερα σε ένα παιδί για την αξία ενός βιβλίου. Όχι επειδή τα παιδιά σταμάτησαν να ενδιαφέρονται για τις ιστορίες. Ίσως το αντίθετο. Ποτέ άλλοτε δεν είχαν μπροστά τους τόσες πολλές ιστορίες, εικόνες, πληροφορίες και ερεθίσματα. Μόνο που όλα φτάνουν πλέον σε εκείνα με ταχύτητα: ένα βίντεο διαδέχεται το επόμενο, μια ειδοποίηση διακόπτει την προηγούμενη και η προσοχή γίνεται ίσως ένα από τα πιο πολύτιμα αγαθά της εποχής.
Και κάπου μέσα σε αυτόν τον θόρυβο εξακολουθεί να υπάρχει το βιβλίο. Ήσυχο, απαιτητικό και σχεδόν πεισματικά αναλογικό. Δεν αναβοσβήνει για να τραβήξει το βλέμμα, δεν στέλνει notification και δεν υπόσχεται να σε κερδίσει μέσα στα πρώτα τρία δευτερόλεπτα. Ζητά κάτι πολύ πιο δύσκολο: χρόνο.
Ακριβώς γι’ αυτό, μια δωρεά βιβλίων σε ένα σχολείο μπορεί να μοιάζει με μια απλή κίνηση, στην πραγματικότητα όμως αγγίζει ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα.
Η πρωτοβουλία Bookmarkers, που συνδέεται με τον Γρηγόρη Δημητριάδη, συνέχισε αυτές τις ημέρες τη δράση της με μια νέα δωρεά βιβλίων στο 2ο Γυμνάσιο Αγίας Βαρβάρας. Η παράδοση πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου, ανταποκρινόμενη σε αίτημα του ίδιου του σχολείου.
Τη δωρεά παρέδωσε ο πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής των Bookmarkers, Νικόλαος Α. Κούκης, παρουσία της διευθύντριας του σχολείου, Αλεξάνδρας Φέγγη, και εκπαιδευτικών. Η φιλοσοφία της πρωτοβουλίας, όπως παρουσιάστηκε κατά την επίσκεψη, δεν περιορίζεται στην προσφορά βιβλίων, αλλά επικεντρώνεται στη δημιουργία μιας πιο σταθερής σχέσης των νέων με την ανάγνωση και στη στήριξη σχολείων και δομών με βάση συγκεκριμένες ανάγκες τους.
Και ίσως εδώ βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον σημείο.
Γιατί η φιλαναγνωσία δεν δημιουργείται απλώς επειδή τοποθετήσαμε περισσότερα βιβλία σε ένα ράφι. Ένα παιδί πρέπει πρώτα να συναντήσει το δικό του βιβλίο. Εκείνο που θα το κάνει να ξεχάσει για λίγο ότι διαβάζει.
Μπορεί να είναι ένα μυθιστόρημα, μια βιογραφία, μια περιπέτεια, ένα βιβλίο επιστήμης ή μια ιστορία που μιλά για κάτι που το ίδιο δεν έχει ακόμη καταφέρει να εκφράσει.
Κάπως έτσι γεννιούνται οι αναγνώστες. Όχι από υποχρέωση αλλά από περιέργεια.
Η Αλεξάνδρα Φέγγη ευχαρίστησε τον Γρηγόρη Δημητριάδη και τους Bookmarkers για την προσφορά, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην άμεση ανταπόκριση της πρωτοβουλίας στο αίτημα του σχολείου και στη χρησιμότητα αντίστοιχων ενεργειών για τους μαθητές και την εκπαιδευτική διαδικασία.
Οι Bookmarkers έχουν θέσει ως ευρύτερο στόχο τη δημιουργία μιας κοινότητας αναγνωστών και την επαναφορά του βιβλίου πιο ενεργά στην καθημερινότητα, ιδιαίτερα των νεότερων ηλικιών.
Και αυτό είναι ίσως το πραγματικό στοίχημα.
Όχι να πείσουμε τα παιδιά ότι οι οθόνες είναι ο εχθρός. Δεν είναι. Είναι ο κόσμος μέσα στον οποίο μεγαλώνουν και θα ήταν μάλλον μάταιο να προσποιηθούμε ότι μπορούμε να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω.
Το ζητούμενο είναι να υπάρχει δίπλα στην ταχύτητα και κάτι που απαιτεί βραδύτητα. Δίπλα στο scroll, κάτι που ζητά συγκέντρωση. Δίπλα στην πληροφορία, κάτι που αφήνει χώρο στη φαντασία.
Γιατί ένα βιβλίο δεν προσφέρει μόνο γνώση. Σε υποχρεώνει για λίγο να δημιουργήσεις μόνος σου τις εικόνες. Να φανταστείς το πρόσωπο ενός ήρωα που κανείς δεν σου έδειξε. Να ακούσεις μέσα στο μυαλό σου μια φωνή που δεν βγήκε από κανένα ηχείο. Να σταματήσεις σε μια φράση και, αν θέλεις, να επιστρέψεις σε αυτή.
Ίσως λοιπόν η σημαντικότερη πλευρά μιας τέτοιας πρωτοβουλίας να μην είναι ο αριθμός των βιβλίων που παραδίδονται.
Είναι η πιθανότητα ένα από αυτά να βρεθεί κάποια στιγμή στα χέρια του σωστού παιδιού και να γίνει εκείνο το βιβλίο που θα θυμάται χρόνια αργότερα ως το πρώτο που το έκανε να αγαπήσει πραγματικά το διάβασμα.
