Χίθκλιφ: Ο σκοτεινός άντρας από τα Ανεμοδαρμένα Ύψη που έγινε φαντασίωση
Πώς ο Χίθκλιφ των «Ανεμοδαρμένων Υψών» μεταμορφώθηκε από επικίνδυνος παρίας σε κινηματογραφικό αντικείμενο πόθου — και γιατί το Χόλιγουντ δεν αντέχει πια τους άντρες που δεν μπορεί να ερωτευτεί
Υπάρχουν άντρες που τους ερωτεύεσαι επειδή σε κάνουν να νιώθεις ασφαλής. Και υπάρχουν άντρες που τους ερωτεύεσαι παρά το γεγονός ότι ξέρεις πως δεν θα είσαι ποτέ ασφαλής μαζί τους.
Ο Χίθκλιφ δεν ανήκε στην πρώτη κατηγορία. Δεν ήταν ποτέ φτιαγμένος για την ασφάλεια. Δεν ήταν ο άντρας που θα σου πρόσφερε ένα σπίτι. Ήταν ο άντρας που θα γινόταν το σπίτι σου — και ταυτόχρονα η καταστροφή του.
Όταν η Έμιλι Μπροντέ τον σύστησε στον κόσμο το 1847, δεν δημιούργησε έναν ήρωα. Δημιούργησε ένα συναίσθημα. Ένα σκοτεινό, ανεξέλεγκτο, σχεδόν επικίνδυνο συναίσθημα που δεν ζητούσε έγκριση. Δεν ζητούσε συγχώρεση. Δεν ζητούσε αγάπη — την απαιτούσε.
Σχεδόν δύο αιώνες μετά, το Χόλιγουντ επιστρέφει σε αυτόν τον άντρα. Αλλά αυτή τη φορά δεν τον παρουσιάζει ως απειλή.
Τον παρουσιάζει ως φαντασίωση. Και αυτή η διαφορά αλλάζει τα πάντα.
Ο παρείσακτος που δεν ανήκε πουθενά
Ο Χίθκλιφ εμφανίζεται στην ιστορία ως παιδί χωρίς όνομα, χωρίς καταγωγή, χωρίς παρελθόν. Ένα ορφανό που υιοθετείται από την οικογένεια Έρνσο και μεγαλώνει ως ξένος μέσα στο ίδιο του το σπίτι.
Από την πρώτη στιγμή, είναι σαφές ότι δεν ανήκει. Δεν έχει τρόπους. Δεν έχει κοινωνική θέση. Δεν έχει τίποτα να χάσει. Και οι άνθρωποι που δεν έχουν τίποτα να χάσουν είναι πάντα οι πιο επικίνδυνοι. Η αγάπη του για την Κάθριν δεν γεννήθηκε μέσα από τρυφερότητα. Γεννήθηκε μέσα από ανάγκη. Εκείνη ήταν το μόνο πρόσωπο που τον είδε όχι ως παρείσακτο, αλλά ως ίσο. Όταν εκείνη τον πρόδωσε επιλέγοντας έναν άντρα που μπορούσε να της προσφέρει ασφάλεια, ο Χίθκλιφ δεν έσπασε. Σκλήρυνε. Και αυτή η σκλήρυνση έγινε η ταυτότητά του.
Από τη λογοτεχνική ασχήμια στην κινηματογραφική ομορφιά
Η αρχική περιγραφή του Χίθκλιφ στο μυθιστόρημα δεν ήταν κολακευτική. Ήταν σκοτεινός, άγριος, σχεδόν απωθητικός. Η γοητεία του δεν βρισκόταν στην εμφάνιση, αλλά στην ένταση. Στην παρουσία του. Στο βλέμμα του που υποσχόταν περισσότερα από όσα μπορούσε να δώσει.
Και όμως, κάθε φορά που το Χόλιγουντ αποφάσιζε να αφηγηθεί ξανά την ιστορία του, κάτι άλλαζε. Οι ηθοποιοί που τον ενσάρκωναν γίνονταν όλο και πιο όμορφοι. Όλο και πιο επιθυμητοί. Όλο και πιο εύκολο να αγαπηθούν. Αυτή η μεταμόρφωση κορυφώνεται σήμερα, με τον Τζέικομπ Έλορντι — έναν άντρα που η ίδια η βιομηχανία έχει αναδείξει σε σύμβολο σύγχρονου πόθου — να αναλαμβάνει τον ρόλο. Δίπλα του, η Μάργκοτ Ρόμπι. Δύο πρόσωπα που δεν κουβαλούν μόνο ταλέντο, αλλά και μια σχεδόν μυθολογική ομορφιά. Το μήνυμα είναι σαφές: αυτός ο Χίθκλιφ δεν είναι εδώ για να σε τρομάξει. Είναι εδώ για να τον θέλεις.
Ο άντρας που δεν ξεχνιέται
Η σύγχρονη αφήγηση δεν αντέχει την απλότητα της σκληρότητας. Δεν αντέχει έναν χαρακτήρα που είναι απλώς δύσκολος, απλώς άδικος, απλώς επικίνδυνος. Πρέπει να υπάρχει μια εξήγηση.Ένα τραύμα, ένας λόγος. Κάτι που θα τον κάνει, τελικά, ανθρώπινο. Αλλά η δύναμη του Χίθκλιφ βρισκόταν ακριβώς στην άρνησή του να εξηγηθεί. Δεν ζητούσε κατανόηση. ούτε συμπάθεια. Υπήρχε. Και αυτό ήταν αρκετό. Υπάρχει ένας λόγος που ο Χίθκλιφ εξακολουθεί να μας απασχολεί. Δεν είναι επειδή ήταν καλός. Είναι επειδή ήταν αξέχαστος. Σε έναν κόσμο όπου οι περισσότεροι άνθρωποι προσπαθούν να είναι αρεστοί, εκείνος δεν προσπάθησε ποτέ. Δεν ήθελε να τον αγαπήσουν όλοι. Ήθελε να τον αγαπήσει μόνο εκείνη. Και όταν αυτό δεν συνέβη, δεν προχώρησε.Έμεινε στοιχειωμένος κι έγινε ο ίδιος ένα φάντασμα.
Το Χόλιγουντ και ο φόβος της αλήθειας
Το Χόλιγουντ δεν φοβάται το σκοτάδι. Φοβάται το σκοτάδι που δεν μπορεί να ελέγξει. Γι’ αυτό το μεταμορφώνει. Το κάνει όμορφο. Το κάνει ερωτεύσιμο. Το κάνει ασφαλές. Γιατί μόνο τότε μπορεί να καταναλωθεί. Μόνο τότε μπορεί να πουληθεί. Μόνο τότε μπορεί να αγαπηθεί χωρίς φόβο. Αλλά ο πραγματικός Χίθκλιφ δεν ήταν ποτέ ασφαλής. Και ίσως αυτή είναι η μεγαλύτερη αλήθεια που η σύγχρονη αφήγηση προσπαθεί να ξεχάσει.
Τελικά, η μεταμόρφωση του Χίθκλιφ δεν αφορά μόνο εκείνον. Αφορά εμάς.
Αφορά την ανάγκη μας να πιστεύουμε ότι ακόμη και οι πιο επικίνδυνοι άνθρωποι μπορούν να γίνουν όμορφοι.
Ότι μπορούν να σωθούν, ν’ αγαπηθούν. Γιατί αν αυτό είναι αλήθεια για εκείνον, ίσως είναι αλήθεια για όλους.
Αλλά κάπου, μέσα στις σελίδες της Έμιλι Μπροντέ, υπάρχει ακόμη ένας άντρας που δεν σώθηκε ποτέ. Και ίσως αυτός είναι ο μόνος που άξιζε πραγματικά να θυμόμαστε.
Διαβάστε επίσης: