Πώς ο Yves Saint Laurent εφηύρε τη σύγχρονη γυναίκα πριν καν υπάρξει το #GirlBoss

Υπάρχουν άνθρωποι που σχεδιάζουν ρούχα και υπάρχουν άνθρωποι που αλλάζουν την κοινωνία μέσα από αυτά. Ο Yves Saint Laurent ανήκε αναμφισβήτητα στη δεύτερη κατηγορία. Δεκαετίες πριν εμφανιστούν οι όροι «γυναικεία ενδυνάμωση», «girl power» ή «girlboss», ο Γάλλος δημιουργός είχε ήδη καταλάβει κάτι που ελάχιστοι αντιλαμβάνονταν: ότι η μόδα δεν αφορά μόνο το ύφασμα, το χρώμα ή τη γραμμή ενός φορέματος. Αφορά την εξουσία, την ελευθερία, την ταυτότητα και τον τρόπο με τον οποίο μια γυναίκα καταλαμβάνει τον χώρο γύρω της.

Σήμερα, σε μια εποχή όπου οι γυναίκες διεκδικούν ηγετικές θέσεις σε επιχειρήσεις, πολιτική και πολιτισμό, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι κάποτε ακόμη και ένα παντελόνι μπορούσε να θεωρηθεί πρόκληση. Κι όμως, όταν ο Yves Saint Laurent άρχισε να επαναπροσδιορίζει τη γυναικεία γκαρνταρόμπα, η κοινωνία εξακολουθούσε να λειτουργεί με κανόνες που περιόριζαν όχι μόνο το τι μπορούσε να φορέσει μια γυναίκα, αλλά και το ποια μπορούσε να είναι.

«Η μόδα ξεθωριάζει, το στιλ είναι αιώνιο»

Αυτή η φράση του Yves Saint Laurent έχει επιβιώσει περισσότερο από αμέτρητες τάσεις που γεννήθηκαν και χάθηκαν. Και ίσως γιατί περιγράφει τέλεια τη δική του φιλοσοφία.

Γεννημένος την 1η Αυγούστου 1936 στο Οράν της Αλγερίας, τότε γαλλική αποικία, ο Yves Mathieu-Saint-Laurent μεγάλωσε μακριά από τα μεγάλα κέντρα της μόδας. Από μικρός, όμως, έδειχνε μια σχεδόν εμμονική σχέση με το σχέδιο και τη δημιουργία. Ενώ άλλα παιδιά έπαιζαν στους δρόμους, εκείνος σχεδίαζε φορέματα, φανταζόταν συλλογές και δημιουργούσε κόσμους μέσα από το χαρτί.

Όταν μετακόμισε στο Παρίσι, η μοίρα του έμελλε να αλλάξει οριστικά. Σε ηλικία μόλις 21 ετών βρέθηκε επικεφαλής του οίκου Dior μετά τον ξαφνικό θάνατο του Christian Dior. Ήταν μια θέση που θα τρόμαζε ακόμη και τους πιο έμπειρους σχεδιαστές της εποχής. Εκείνος όμως όχι μόνο ανταποκρίθηκε, αλλά άρχισε να δείχνει ότι είχε τη δύναμη να επαναπροσδιορίσει ολόκληρη τη βιομηχανία.

Η γυναίκα που δεν ήθελε πια να ζητά άδεια

Η δεκαετία του 1960 υπήρξε περίοδος κοινωνικών ανατροπών. Οι γυναίκες διεκδικούσαν περισσότερα δικαιώματα, μεγαλύτερη ανεξαρτησία και ισότιμη παρουσία στον δημόσιο χώρο.

Ο Yves Saint Laurent παρακολουθούσε αυτές τις αλλαγές με ιδιαίτερη προσοχή. Δεν ήθελε να ντύνει μια γυναίκα-διακόσμηση. Ήθελε να ντύνει μια γυναίκα που εργάζεται, ταξιδεύει, αποφασίζει και ηγείται.

Εκείνη την εποχή, τα περισσότερα γυναικεία ρούχα εξακολουθούσαν να σχεδιάζονται μέσα από το ανδρικό βλέμμα. Τα φορέματα έπρεπε να είναι κομψά, αλλά και περιοριστικά. Τα κοστούμια θεωρούνταν ανδρικό προνόμιο. Η δύναμη είχε ανδρική αισθητική.

Ο Saint Laurent ήταν ο πρώτος που τόλμησε να αμφισβητήσει αυτή τη λογική.

«Για χρόνια έμαθα ότι το πιο σημαντικό σε ένα φόρεμα είναι η γυναίκα που το φορά»

Η πιο επαναστατική ιδέα του δεν ήταν κάποιο φόρεμα. Ήταν μια φιλοσοφία.

Ο Yves Saint Laurent δεν προσπαθούσε να κάνει τις γυναίκες να προσαρμοστούν στα ρούχα. Προσπαθούσε να κάνει τα ρούχα να προσαρμοστούν στις γυναίκες.

Σε μια εποχή όπου η βιομηχανία της μόδας συχνά αντιμετώπιζε τις γυναίκες σαν κούκλες βιτρίνας, εκείνος τις αντιμετώπιζε σαν προσωπικότητες.

Γι’ αυτό και οι δημιουργίες του δεν ήταν απλώς όμορφες. Ήταν εργαλεία αυτοπεποίθησης.

Το σμόκιν που προκάλεσε σκάνδαλο

Το 1966 ο Yves Saint Laurent παρουσίασε το περίφημο «Le Smoking».

Σήμερα μοιάζει αυτονόητο. Τότε όμως ήταν μια πολιτισμική έκρηξη.

Μέχρι εκείνη τη στιγμή το σμόκιν αποτελούσε αποκλειστικά ανδρικό ένδυμα. Συμβόλιζε εξουσία, κύρος και κοινωνική επιρροή.

Ο Saint Laurent αποφάσισε να το δώσει στις γυναίκες.

Η αντίδραση υπήρξε εκρηκτική. Πολλά εστιατόρια αρνούνταν να επιτρέψουν την είσοδο σε γυναίκες που φορούσαν παντελόνι. Κριτικοί χαρακτήρισαν την ιδέα προκλητική και ακατάλληλη.

Κι όμως, ακριβώς αυτή η πρόκληση ήταν που άλλαξε τα πάντα.

Το γυναικείο σμόκιν δεν ήταν απλώς ένα νέο ρούχο. Ήταν μια δήλωση ανεξαρτησίας. Ήταν η στιγμή που η γυναικεία μόδα σταμάτησε να δανείζεται δύναμη και άρχισε να την εκφράζει.

«Πάντα πίστευα ότι το σμόκιν είναι απαραίτητο στη γυναικεία γκαρνταρόμπα»

Ο ίδιος εξηγούσε ότι το σμόκιν έδινε στις γυναίκες κάτι που μέχρι τότε τους στερούσαν: ισότητα στην εικόνα.

Δεν είναι τυχαίο ότι δεκαετίες αργότερα, από την Κάθριν Ντενέβ μέχρι τη Μπιάνκα Τζάγκερ και από τη Νικόλ Κίντμαν μέχρι τη Σαρλίζ Θερόν, αμέτρητες γυναίκες συνέχισαν να επιλέγουν το σμόκιν ως σύμβολο δύναμης.

Όταν η υψηλή ραπτική βγήκε στους δρόμους Μια ακόμη επανάσταση ήρθε όταν ο Yves Saint Laurent αμφισβήτησε το ίδιο το μοντέλο της πολυτελούς μόδας.

Μέχρι τότε, η υψηλή ραπτική απευθυνόταν σχεδόν αποκλειστικά στις πλούσιες ελίτ.

Ο Saint Laurent πίστευε ότι το στιλ δεν έπρεπε να αποτελεί προνόμιο των λίγων.

Έτσι δημιούργησε τη σειρά Rive Gauche, μια από τις πρώτες πραγματικά επιτυχημένες ready-to-wear συλλογές από κορυφαίο οίκο μόδας.

Η κίνηση θεωρήθηκε επαναστατική.

Ξαφνικά, οι ιδέες της υψηλής ραπτικής έφταναν σε ένα ευρύτερο κοινό. Η πολυτέλεια δεν ήταν πλέον κλεισμένη πίσω από βαριές πόρτες παρισινών ατελιέ.

Η γυναίκα ως προσωπικότητα και όχι ως διακόσμηση

Ίσως το μεγαλύτερο επίτευγμα του Yves Saint Laurent ήταν ότι αντιμετώπισε τις γυναίκες ως ολοκληρωμένες προσωπικότητες.

Οι δημιουργίες του δεν είχαν στόχο να εντυπωσιάσουν τους άνδρες.

Είχαν στόχο να κάνουν τις γυναίκες να νιώθουν δυνατές.

Γι’ αυτό και λάτρευαν τις δημιουργίες του γυναίκες όπως η Κάθριν Ντενέβ, η Λόρεν Μπακόλ, η Ναν Τζέμπσεν, η Παλόμα Πικάσο και αργότερα δεκάδες ακόμη προσωπικότητες που αναζητούσαν κάτι περισσότερο από ένα όμορφο φόρεμα.

Αναζητούσαν μια ταυτότητα.

«Το ωραιότερο ρούχο για μια γυναίκα είναι η αυτοπεποίθησή της»

Αν και η φράση αυτή έχει αποδοθεί με διάφορες παραλλαγές στον σχεδιαστή, συνοψίζει απόλυτα τον τρόπο που έβλεπε τη μόδα.

Για τον Saint Laurent, το ρούχο δεν ήταν ποτέ ο πρωταγωνιστής. Πρωταγωνίστρια ήταν η γυναίκα.

Και αυτή η φιλοσοφία παραμένει επίκαιρη ακόμη και σήμερα, σε μια εποχή όπου η αυθεντικότητα θεωρείται το νέο πολυτελές αγαθό.

Παρότι ο Yves Saint Laurent έφυγε από τη ζωή το 2008, το όνομά του όχι μόνο δεν ξεχάστηκε, αλλά εξελίχθηκε σε μία από τις πιο ισχυρές δυνάμεις της παγκόσμιας πολυτέλειας.

Οι τσάντες, τα παπούτσια, τα αρώματα και οι συλλογές του οίκου Saint Laurent εξακολουθούν να κατακτούν νέες γενιές καταναλωτών.

Η αξία του brand υπολογίζεται σε δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ ο οίκος παραμένει ένας από τους πιο επιδραστικούς στον κόσμο.

Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι ότι η επιρροή του δεν μετριέται μόνο σε πωλήσεις.

Μετριέται σε ιδέες.

Γιατί ο Yves Saint Laurent είναι πιο επίκαιρος από ποτέ

Σε μια εποχή όπου η γυναικεία ενδυνάμωση βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, οι ιδέες του Yves Saint Laurent μοιάζουν σχεδόν προφητικές.

Πριν υπάρξουν hashtags, καμπάνιες ενδυνάμωσης και κινήματα στα κοινωνικά δίκτυα, εκείνος είχε ήδη αντιληφθεί ότι η εικόνα μιας γυναίκας επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται από την κοινωνία.

Και γι’ αυτό της έδωσε εργαλεία για να επαναπροσδιορίσει αυτή την εικόνα.

Η σύγχρονη γυναίκα που φορά κοστούμι σε ένα διοικητικό συμβούλιο, που επιλέγει ένα σμόκιν σε μια επίσημη εκδήλωση ή που συνδυάζει θηλυκότητα και δύναμη χωρίς να ζητά την έγκριση κανενός, χρωστά ένα μικρό κομμάτι της ιστορίας της στον Yves Saint Laurent.

Ίσως γι’ αυτό, σχεδόν ενενήντα χρόνια μετά τη γέννησή του, το όνομά του εξακολουθεί να ακούγεται σύγχρονο.

Γιατί ο Yves Saint Laurent δεν σχεδίασε απλώς ρούχα. Σχεδίασε έναν νέο τρόπο να είναι γυναίκα. Και αυτό είναι κάτι που καμία τάση δεν μπορεί να ξεπεράσει.