Το φιλί που δεν ξεχνάς ποτέ: Γιατί κάποιοι άνθρωποι μένουν στα χείλη μας ακόμη κι όταν έχουν φύγει

Υπάρχουν φιλιά που τελειώνουν τη στιγμή που δύο χείλη απομακρύνονται και υπάρχουν κι εκείνα που, με έναν τρόπο σχεδόν ανεξήγητο, συνεχίζουν να υπάρχουν πολύ μετά.

ΕΡΧΕΣΑΙ ΣΥΧΝΑ ΕΔΩ;

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΤΗ GOOGLE

Μένουν κάπου μέσα μας, σε εκείνη την παράξενη περιοχή της μνήμης όπου ο χρόνος δεν λειτουργεί όπως στην υπόλοιπη ζωή.

Μπορεί να περάσουν χρόνια, να αλλάξουν άνθρωποι, σπίτια, πόλεις και εποχές. Μπορεί να μη θυμόμαστε πια τι φορούσαμε εκείνο το βράδυ ή τι ακριβώς είχαμε πει λίγο πριν. Κι όμως, θυμόμαστε το φιλί. Αρκεί ένα τραγούδι, μια γνώριμη μυρωδιά, ένα καλοκαιρινό βράδυ ή το αλάτι πάνω στο δέρμα και ξαφνικά μια στιγμή που θεωρούσαμε ξεχασμένη επιστρέφει ολοζώντανη.

Ίσως γιατί ένα φιλί δεν είναι ποτέ μόνο ένα φιλί. Μπορεί να είναι αρχή, επιθυμία, υπόσχεση, συγχώρεση.

Μπορεί να είναι η στιγμή που δύο άνθρωποι παραδέχονται επιτέλους κάτι που γνώριζαν από καιρό αλλά φοβούνταν να πουν.

Μπορεί να είναι επιστροφή μετά από μια μεγάλη απουσία. Και κάποιες φορές μπορεί να είναι ένα αντίο που κανείς από τους δύο δεν γνωρίζει ακόμη ότι είναι αντίο.

Οι λέξεις, όσο σημαντικές κι αν είναι, συχνά αποτυγχάνουν ακριβώς εκεί όπου το συναίσθημα γίνεται πολύ μεγάλο. Μπορείς να πεις «μου έλειψες», «σε θέλω», «σ’ αγαπώ», «φοβάμαι ότι θα σε χάσω». Υπάρχουν όμως στιγμές στις οποίες καμία φράση δεν είναι αρκετή. Και τότε μιλά το σώμα. Ένα φιλί μπορεί μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα να χωρέσει επιθυμία και φόβο, τρυφερότητα και θυμό, χαρά και εκείνη την ανεπαίσθητη θλίψη που εμφανίζεται όταν βαθιά μέσα μας γνωρίζουμε πως κάτι τόσο όμορφο ίσως να μην κρατήσει για πάντα.

Γι’ αυτό δεν θυμόμαστε όλα τα φιλιά της ζωής μας. Θυμόμαστε όμως εκείνα στα οποία υπήρχε κάτι περισσότερο από τη στιγμή.

Το πρώτο φιλί με έναν άνθρωπο που μας έκανε να αισθανθούμε διαφορετικά. Εκείνο που ήρθε ύστερα από μια μεγάλη αναμονή. Το φιλί μετά από έναν καβγά, όταν η ανάγκη να πλησιάσουμε τον άλλον αποδείχθηκε ισχυρότερη από τον εγωισμό.

Ή εκείνο της επιστροφής, όταν δύο άνθρωποι συναντιούνται ξανά ύστερα από καιρό και για λίγα δευτερόλεπτα αναρωτιούνται σιωπηλά αν υπάρχει ακόμη κάτι ανάμεσά τους.

Και βέβαια υπάρχει το τελευταίο φιλί. Ίσως το πιο δύσκολο από όλα, επειδή τις περισσότερες φορές δεν γνωρίζουμε ότι είναι τελευταίο.

Η ζωή δεν μας προειδοποιεί για τις τελευταίες φορές. Δεν ξέρουμε ποιο θα είναι το τελευταίο ανέμελο βράδυ με κάποιον, ποια θα είναι η τελευταία κοινή διαδρομή, ποια συζήτηση θα είναι η τελευταία που θα τελειώσει με ένα «θα τα πούμε αύριο». Και σχεδόν ποτέ δεν γνωρίζουμε ποιο φιλί θα είναι το τελευταίο.

Αν το ξέραμε, ίσως θα μέναμε λίγο περισσότερο. Θα κοιτούσαμε καλύτερα το πρόσωπο του άλλου. Θα τον κρατούσαμε λίγο πιο σφιχτά. Ίσως θα λέγαμε όσα αφήναμε για αύριο, επειδή θεωρούσαμε δεδομένο ότι το αύριο θα έρθει.

Μόνο που κάποιες φορές δεν έρχεται.

Και τότε μια φαινομενικά συνηθισμένη στιγμή αποκτά εκ των υστέρων τεράστια σημασία. Θυμόμαστε το βλέμμα, το άγγιγμα, τον τρόπο που απομακρύνθηκε. Και μαζί έρχεται εκείνο το ερώτημα που δύσκολα απαντιέται: «Αν ήξερα ότι ήταν η τελευταία φορά, θα έκανα κάτι διαφορετικά;».

Ίσως όμως πίσω από τη νοσταλγία ενός φιλιού να κρύβεται κάτι ακόμη βαθύτερο. Όταν θυμόμαστε έναν άνθρωπο που κάποτε αγαπήσαμε, δεν είναι βέβαιο ότι μας λείπει πάντα ο ίδιος. Μερικές φορές μας λείπει ο άνθρωπος που ήμασταν εμείς όταν βρισκόμασταν κοντά του.

Μας λείπει εκείνη η εκδοχή του εαυτού μας που γελούσε πιο εύκολα, που περίμενε ένα μήνυμα και χαμογελούσε πριν καν το ανοίξει, που έκανε σχέδια χωρίς να αναρωτιέται συνεχώς πότε θα τελειώσουν. Μας λείπει η προσμονή, η αθωότητα, το συναίσθημα ότι μια ολόκληρη ιστορία βρισκόταν ακόμη μπροστά μας και όλα ήταν πιθανά.

Γι’ αυτό κάποιες αναμνήσεις μπορούν να μας συγκινούν ακόμη κι όταν δεν θέλουμε πια τον άνθρωπο πίσω. Δεν νοσταλγούμε απαραίτητα τη σχέση. Νοσταλγούμε μια στιγμή της ζωής μας και αυτό που αισθανθήκαμε μέσα σε αυτή. Κάπως έτσι ένα φιλί γίνεται πολύ μεγαλύτερο από τη διάρκειά του. Γίνεται σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής.

Υπάρχουν βέβαια και τα φιλιά που δεν συνέβησαν ποτέ. Ένα βλέμμα που κράτησε περισσότερο απ’ όσο έπρεπε, μια απόσταση που σχεδόν μηδενίστηκε, μια στιγμή που έμεινε μετέωρη επειδή κάποιος φοβήθηκε ή επειδή η ζωή αποφάσισε διαφορετικά. Και αυτά μπορεί να μείνουν στη μνήμη για χρόνια, γιατί όσα δεν ολοκληρώθηκαν έχουν μια παράξενη δύναμη: δεν πρόλαβαν ποτέ να απογοητεύσουν. Έμειναν για πάντα στην περιοχή του «τι θα γινόταν αν».

Υπάρχουν και τα φιλιά της επιστροφής. Εκείνα ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που κάποτε υπήρξαν πολύ κοντά, απομακρύνθηκαν, πλήγωσαν ή πληγώθηκαν και κάποια στιγμή συναντήθηκαν ξανά.

Αυτά τα φιλιά δεν έχουν την αθωότητα του πρώτου. Κουβαλούν όσα μεσολάβησαν — την απουσία, τον θυμό, τη νοσταλγία, όσα ειπώθηκαν και όσα έμειναν στη σιωπή. Είναι σαν να ρωτούν δύο άνθρωποι χωρίς λέξεις: «Είμαστε ακόμη εμείς;».

Η απάντηση δεν είναι πάντα αυτή που θα θέλαμε. Γιατί η οικειότητα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μια ιστορία πρέπει να ξαναρχίσει. Μερικές φορές σημαίνει απλώς ότι κάποτε δύο άνθρωποι γνώρισαν ο ένας τον άλλον πολύ βαθιά. Και αυτό δεν διαγράφεται επειδή μια σχέση τελείωσε.

Μεγαλώνοντας καταλαβαίνουμε ίσως ότι δεν χρειάζεται κάθε μεγάλη αγάπη να κρατήσει για πάντα για να ήταν αληθινή. Κάποιοι άνθρωποι μένουν δίπλα μας για δεκαετίες και άλλοι περνούν από τη ζωή μας για μία μόνο εποχή, αφήνοντας όμως ένα αποτύπωμα που δεν μετριέται σε μήνες ή χρόνια. Η διάρκεια δεν είναι πάντοτε το μέτρο του συναισθήματος.

Και ίσως γι’ αυτό κάποια στιγμή μπορούμε να θυμηθούμε ένα φιλί χωρίς να θέλουμε να επιστρέψουμε σε εκείνον που μας το έδωσε. Να χαμογελάσουμε για έναν άνθρωπο χωρίς να επιθυμούμε ξανά τη θέση του στη ζωή μας. Γιατί η μνήμη, όταν ωριμάζει, σταματά να απαιτεί. Κρατά αυτό που άξιζε και αφήνει τα υπόλοιπα να φύγουν.

Τα πιο αξέχαστα φιλιά, άλλωστε, δεν χρειάζονται κινηματογραφικό σκηνικό.

Μπορεί να συνέβησαν μέσα σε ένα αυτοκίνητο λίγο πριν ξημερώσει, στην πόρτα ενός σπιτιού, σε μια κουζίνα στις δύο το πρωί, σε μια παραλία με αλάτι ακόμη πάνω στο δέρμα ή σε μια εντελώς συνηθισμένη μέρα που τότε δεν γνωρίζαμε ότι κάποτε θα θυμόμαστε.

Γιατί αυτό που κάνει ένα φιλί αξέχαστο δεν είναι το πού συνέβη. Είναι αυτό που αισθανθήκαμε όταν συνέβη.

Οι άνθρωποι μπορεί να φύγουν, οι δρόμοι να χωρίσουν, οι σχέσεις να τελειώσουν, τα μηνύματα να διαγραφούν και οι φωτογραφίες να χαθούν. Ο χρόνος συνεχίζει, όπως πάντα. Κι όμως, κάποιες στιγμές αρνούνται πεισματικά να φύγουν μαζί του.

Ένα βλέμμα. Ένα άγγιγμα. Ένα φιλί.

Όχι ως πρόσκληση να επιστρέψουμε στο παρελθόν, αλλά ως υπενθύμιση ότι κάποτε αισθανθήκαμε κάτι αληθινό. Γιατί τελικά, όταν θυμόμαστε το φιλί που δεν ξεχάσαμε ποτέ, ίσως δεν θυμόμαστε μόνο τον άνθρωπο που είχαμε απέναντί μας.

Θυμόμαστε ποιοι ήμασταν εμείς τότε, τι ελπίζαμε, τι φοβόμασταν και πόσα δεν γνωρίζαμε ακόμη για όσα θα ακολουθούσαν.

Υπάρχουν φιλιά που διαρκούν μια στιγμή και χάνονται. Υπάρχουν άλλα που γίνονται ιστορίες. Και υπάρχουν εκείνα τα ελάχιστα, τα σπάνια, που τελειώνουν στα χείλη αλλά συνεχίζουν κάπου βαθύτερα μέσα μας.

Ίσως, τελικά, το φιλί που δεν ξεχάσαμε ποτέ να μην ήταν το ωραιότερο. Ήταν εκείνο στο οποίο, έστω για μια στιγμή, πιστέψαμε πραγματικά ότι θα κρατούσε για πάντα.

Και ίσως τελικά εκεί να βρίσκεται όλη η αλήθεια των ανθρώπινων σχέσεων: όχι σε όσα τολμά το σώμα, αλλά σε όσα φοβάται η ψυχή. Γιατί μπορεί κανείς να πλησιάσει έναν άνθρωπο χωρίς πραγματικά να του παραδοθεί, να μοιραστεί μαζί του μια στιγμή χωρίς να του χαρίσει το πιο ευάλωτο κομμάτι του. Υπάρχουν, όμως, κάποιες χειρονομίες που δεν επιτρέπουν εύκολα αποστάσεις. Που κουβαλούν μέσα τους οικειότητα, τρυφερότητα, συναίσθημα και μια σιωπηλή παραδοχή πως, έστω για λίγο, άφησες κάποιον να φτάσει πιο κοντά απ’ όσο είχες υπολογίσει.

Ίσως γι’ αυτό παραμένουν τόσο δυνατά τα λόγια του Ντίνου Χριστιανόπουλου:

«Το φιλί ενώνει πιο πολύ απ’ το κορμί, γι’ αυτό το αποφεύγουν οι πιο πολλοί».

Γιατί τελικά δεν φοβόμαστε πάντα την επαφή. Την ένωση φοβόμαστε.