Η Πόλη Unplugged: Ένα Φεστιβάλ Περιόδου δεν θα φέρει την άνοιξη
Αλλά σίγουρα θα ανοίξει το δρόμο για να μιλήσουμε επιτέλους ανοιχτά για κάτι απολύτως φυσικό, που είναι ακόμη ταμπού.
Υπήρξαν κάποιοι που γέλασαν ειρωνικά όταν τους είπα ότι θα πάω σ’ ένα Φεστιβάλ Περιόδου. Αλλά έτσι γίνεται συνήθως με την περίοδο. Από μικρή, θυμάμαι αυτή τη λέξη, και κυρίως την συνθήκη, να είναι φορτωμένη με ειρωνικά σχόλια, κρύα αστεία και ένα σκασμό στερεότυπα.
Στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης, πάντως, ανάμεσα σε πάγκους με χειροποίητα κοσμήματα, μυρωδιές καφέ και την πόλη που παλλόταν σε σαββατιάτικους ρυθμούς, το πρώτο Φεστιβάλ Περιόδου άνοιξε έναν δημόσιο διάλογο για κάτι που όλες γνωρίζουμε, αλλά σπάνια συζητάμε χωρίς ψιθύρους.
Η ιδέα ανήκει στη Lolectiva, μια συλλογικότητα γυναικών που ασχολείται συστηματικά με ζητήματα γύρω από το γυναικείο σώμα, την ισότητα και την ορατότητα. Στον πυρήνα των δράσεών τους βρίσκεται και η διεκδίκηση μείωσης, ή ιδανικά κατάργησης,του ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου. Γιατί όταν κάτι είναι βιολογική ανάγκη, δεν μπορεί να φορολογείται σαν είδος πολυτελείας.
«Η περίοδος δεν είναι ντροπή. Είναι μέσα στη φύση μας, δεν είμαστε άρρωστες», λέει η Ελευθερία Γιαννακούλα από τη Lolectiva. Και κάπως έτσι συνοψίζεται όλη η φιλοσοφία του φεστιβάλ: λιγότερη σιωπή, περισσότερη γνώση.
Διαβάστε επίσης
Τι συνέβη μέσα στην Αγορά
Το πρόγραμμα της ημέρας ήταν πολυεπίπεδο, ενημερωτικό αλλά και βιωματικό. Η γυναικολόγος Λίνα Μπιτζή μίλησε για τον κύκλο, τις ορμονικές αλλαγές και τη σημασία της σωστής ενημέρωσης από νεαρή ηλικία. Εκπρόσωποι της Ελληνικής Εταιρείας Εμμηνόπαυσης άνοιξαν τη συζήτηση για τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση, μια φάση ζωής που επίσης παραμένει γεμάτη μύθους. Η Δήμητρα Κουτουμάνου παρουσίασε το βιβλίο «Η Λιν και το μυστικό του κύκλου», ένα τρυφερό και εκπαιδευτικό εργαλείο που θα έπρεπε, κατά τη γνώμη μου, να βρίσκεται σε κάθε σπίτι με παιδιά στην προεφηβεία. Υπήρξαν εργαστήρια σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης για γονείς, γιατί η σωστή ενημέρωση δεν ξεκινά από το σχολείο αλλά από το τραπέζι της κουζίνας.
Εγώ έφτασα την ώρα που η Madame Ginger μιλούσε για διατροφή στις μέρες της περιόδου. Το «τελετουργικό» της; Ένα ζεστό ρόφημα με τζίντζερ, κουρκουμά και κανέλα, συν μια κουταλιά μελάσα το πρωί. Μίλησε επίσης για τη σόγια, εξηγώντας ότι στην Ευρώπη δεν επιτρέπεται να είναι γενετικά τροποποιημένη επομένως άδικα τη φοβόμαστε. Και τόνισε πόσο μπορούν να βοηθήσουν τον οργανισμό τα φυτοοιστρογόνα που περιέχει.
Για τη Madame Ginger, είδη προς απογυφή κατά την περίοδο είναι το πολύ αλάτι και η ζάχαρη, ο υπερβολικός καφές, τα κορεσμένα λιπαρά και το αλκοόλ. Όταν οι λιγούρες χτυπούν κόκκινο, η ίδια συμβουλεύει να επιλέγουμε μια πιο «καθαρή» εκδοχή γλυκού.
Φτώχεια περιόδου: ένα αόρατο βάρος
Πίσω από τη συζήτηση για το ταμπού, υπάρχει ένα ακόμη πιο σκληρό ζήτημα: η φτώχεια περιόδου. Σε παγκόσμιο επίπεδο, εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες δεν έχουν σταθερή πρόσβαση σε προϊόντα υγιεινής. Αυτό μεταφράζεται σε απουσίες από το σχολείο, από την εργασία, από την ίδια την κοινωνική ζωή. Δεν είναι απλώς οικονομικό θέμα, είναι θέμα αξιοπρέπειας και ισότητας.
Στην Ελλάδα, το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό. Υπάρχουν έφηβες που χάνουν μέρες μαθημάτων. Υπάρχουν γυναίκες που αναγκάζονται να χρησιμοποιούν ακατάλληλα υλικά, δηλαδή σακούλες και πανιά, επειδή δεν έχουν άλλη επιλογή.
Η HERS, που ιδρύθηκε το 2017 στη Θεσσαλονίκη , δίνει μάχη ακριβώς γι’ αυτό. Μιλώντας με μια εκ των ιδρυτών της, την Κατερίνα Κατσίνα, έμαθα ότι μέσα από καμπάνιες και συλλογή προϊόντων περιόδου σε ειδικά «κόκκινα κουτιά» σε όλη τη χώρα, διανέμουν είδη πρώτης ανάγκης σε δομές κακοποιημένων γυναικών, σε άστεγες και σε κοινωνικά παντοπωλεία. Μέχρι σήμερα έχουν προσφέρει χιλιάδες προϊόντα.
Η Κατερίνα Κατσίνα επισημαίνει ότι, αν δεν καταργηθεί ο ΦΠΑ, τουλάχιστον τα προϊόντα αυτά θα έπρεπε να διατίθενται δωρεάν στα σχολεία. Σε άλλες χώρες, το κράτος έχει ήδη παρέμβει, γιατί να μη γίνει και εδώ; Και η ίδια θυμάται ότι όταν ήταν παιδί, η μητέρα της έκοβε από άλλες ανάγκες για να έχουν εκείνη και η αδελφή της σερβιέτες.
Όσο για εναλλακτικές λύσεις, όπως τα κύπελλα περιόδου, χρειάζονται σωστή εκπαίδευση και εξοικείωση, κάτι που ακόμη δεν είναι δεδομένο. Όταν μάλιστα μιλάμε για προεφήβους και εφήβους, είναι ακόμα πιο δύσκολο να τους μυήσεις σε τέτοιες εναλλακτικές λύσεις, αναφέρει η Κατερίνα.
Μια Αγορά ως τόπος συνάντησης και αλλαγής
Η Δημοτική Αγορά Κυψέλης έχει πάντα εκείνη τη μικρή, ζωντανή αγορά που σε καλεί να χαζέψεις. Όμως εκείνη τη μέρα δεν ήταν απλώς μια βόλτα. Ήταν μια υπενθύμιση ότι οι γειτονιές μπορούν να γίνουν χώροι κοινωνικής αφύπνισης.
Παρά την πρόοδο της εποχής, η περίοδος παραμένει ταμπού. Λέξη που ψιθυρίζεται. Κουβέντα που αποφεύγεται. Αστείο που γίνεται εις βάρος.
Και ίσως αυτός είναι ο πιο ουσιαστικός στόχος τέτοιων πρωτοβουλιών. Να βοηθούν να φεύγει το πέπλο της ντροπής από κάτι απολύτως φυσιολογικό. Να μάθουν τα παιδιά τι να περιμένουν από το σώμα τους. Να μη φοβούνται, να μη χάνουν μέρες από τη ζωή τους επειδή δεν έχουν ή επειδή ντρέπονται.
Διαβάστε επίσης
Η αλλαγή δεν έρχεται πάντα με θόρυβο. Τις περισσότερες φορές έρχεται με συζήτηση και με γνώση. Με το θάρρος να πεις δυνατά τα αυτονόητα. Όπως το ”Έχω περίοδο”.
