Τα «βυζοπροβλήματα» της Αλεξίας Κούβελα

Στην εποχή του Instagram, του TikTok και των endless σχολίων κάτω από κάθε γυναικείο σώμα, το μεγάλο στήθος δεν είναι απλώς μέρος της ανατομίας. Είναι περιεχόμενο. Η γυναίκα με μεγάλο στήθος σπάνια αντιμετωπίζεται ως ουδέτερη φιγούρα. Είτε «προκαλεί», είτε «δεν ντύνεται σωστά», είτε «το δείχνει», είτε «οφείλει να το μαζέψει». Το σώμα της διαβάζεται πριν ακουστεί η φωνή της και συχνά, αντί για αποδοχή, της ζητείται διαχείριση.

Η pop κουλτούρα το επιβεβαιώνει σε κάθε ευκαιρία. Η Σίντνεϊ Σουίνι, για παράδειγμα, έχει καταφέρει κάτι σχεδόν παράδοξο. Θεωρείται μια ταλαντούχα ηθοποιός και ταυτόχρονα αντιμετωπίζεται σαν κινούμενο ντεκολτέ. Οι ρόλοι, οι ερμηνείες και οι επιλογές της συχνά θάβονται κάτω από τίτλους που επιμένουν στο στήθος της, λες και αυτό είναι το βασικό της προσόν. Αν φορέσει βαθύ ντεκολτέ το έκανε για να προκαλέσει, θα πούνε οι περισσότεροι. Το μήνυμα περνάει ξεκάθαρα: όταν το σώμα δεν χωράει στο «κομψό» καλούπι, γίνεται αυτομάτως δημόσιο θέαμα.

Μέσα σε αυτό το τοπίο, η Αλεξία Κούβελα, plus size μοντέλο και ιδρύτρια του πρώτου agency για plus size μοντέλα στην Ελλάδα, επιλέγει να μην παίξει άμυνα. Στα TikTok βίντεο της μιλά ακομπλεξάριστα για το μεγάλο της στήθος και για όλα όσα αυτό συνεπάγεται: από τον πόνο, τα ρούχα που δεν σχεδιάστηκαν ποτέ γι’ αυτό το σώμα και τα πανάκριβα σουτιέν, μέχρι τη μόνιμη σεξουαλικοποίηση και τις αυθαίρετες ταυτότητες που της αποδίδονται. Με χιούμορ, ειρωνεία και καθαρό βλέμμα, μετατρέπει τα «βυζοπροβλήματα» από punchline σε πολιτική δήλωση και μας θυμίζει ότι το σώμα δεν είναι trend, ούτε hashtag, ούτε brand. Είναι εμπειρία.

Πότε συνειδητοποίησες πρώτη φορά ότι το σώμα σου, και συγκεκριμένα το στήθος σου, «διαβάζεται» από τους άλλους πριν μιλήσεις;

Νομίζω ότι όλα ξεκίνησαν στην εφηβεία μου, γύρω στα 15, όταν το στήθος μου άρχισε να μεγαλώνει απότομα. Έπρεπε πλέον να φοράω στηθόδεσμο για μεγαλύτερα μεγέθη, που σήμαινε τέλος τα όμορφα σουτιέν, σήμαινε πάμε στα μπεζ, μαύρα και λευκά από εδώ και μπρος και για πάντα. Από μόνο του αυτό, στην εφηβεία μου, ήταν ιδιαίτερα βαρετό και με οδήγησε σε μια πιο «ενήλικη» πραγματικότητα, που δεν ήταν πολύχρωμη και fun όπως η παιδικότητα. Αυτό έφερε ανεπιθύμητη προσοχή από αγόρια της τάξης μου αλλά και από μεγαλύτερες τάξεις, και έτσι ξεκίνησε και το bullying από κορίτσια μεγαλύτερων τάξεων. Παράλληλα, υπήρχε και η προσοχή από ενήλικες άνδρες στον δρόμο, κάτι εξαιρετικά προβληματικό όταν μιλάμε για ένα ανήλικο παιδί.

Το μεγάλο στήθος αντιμετωπίζεται ακόμη ως κάτι που πρέπει είτε να κρύβεται είτε να σχολιάζεται;

Εννοείται πως το μεγάλο στήθος ακόμα αντιμετωπίζεται ως κάτι που πρέπει να κρυφτεί και να σχολιαστεί. Θεωρώ ότι αυτός είναι και ο λόγος που πολλές γυναίκες με ακολουθούν και ταυτίζονται πάρα πολύ με τη σειρά μου στο TikTok, τα «βυζοπροβλήματα», όπου με χιουμοριστικό τρόπο σχολιάζω τα αρνητικά του να έχεις μεγάλο στήθος. Πάρα πολλοί άντρες σχολιάζουν αρνητικά τις γυναίκες με μεγάλο στήθος και μας σεξουαλικοποιούν, ενώ σε μικρότερο ποσοστό το κάνουν και κάποιες γυναίκες.

Έχεις νιώσει ποτέ ότι οι άνθρωποι σου αποδίδουν έναν χαρακτήρα, μια πρόθεση ή μια «ταυτότητα» μόνο και μόνο λόγω της εμφάνισής σου;

Σίγουρα μου έχει συμβεί, και νομίζω ότι έχει συμβεί σε όλους μας. Από το ότι είμαι μοντέλο, άρα πιθανότατα είμαι «χαζή» επειδή είμαι απλώς όμορφη, μέχρι ακόμα χειρότερα, την προσβολή στο ήθος μου: ότι για να κάνω τα ταξίδια που κάνω, για να έχω την επιχείρηση και το lifestyle που έχω, κρύβεται κάποιος άντρας από πίσω. Κάποιος χορηγός ή άντρες από τους οποίους χρηματίζομαι πουλώντας το σώμα μου. Και αυτό το βρίσκω τρομερά αισχρό. Επίσης, υπάρχει η αντίληψη ότι το να δημιουργώ περιεχόμενο στα social media σημαίνει αυτόματα ότι δεν έχω σπουδάσει, ενώ στην πραγματικότητα έχω σπουδάσει και είμαι και αριστούχος από τη σχολή μου.

Τι σε έκανε να μιλήσεις ανοιχτά γι’ αυτό το θέμα στα βίντεό σου; Και ποιες αντιδράσεις σε έχουν εκπλήξει περισσότερο, θετικές ή αρνητικές;

Ξεκίνησα να μιλάω για το μεγάλο στήθος και τα προβλήματά του μια μέρα που είχα πάει για ψώνια στην αγορά της Θεσσαλονίκης. Είχα απογοητευτεί πάρα πολύ, γιατί τίποτα δεν μου χωρούσε ή δεν μου καθόταν όμορφα, ή έπρεπε να μη φοράω σουτιέν επειδή ένα ρούχο ήταν εξώπλατο. Πάνω στην απελπισία μου άνοιξα την κάμερα και, χιουμοριστικά, εξέφρασα τις σκέψεις μου. Είδα ότι άρχισαν να ταυτίζονται πάρα πολλές γυναίκες, να μου παραθέτουν τις δικές τους ιστορίες και παράπονα, και κάπως έτσι ξεκίνησε η ιδέα για τα «βυζοπροβλήματα». Με έχουν εκπλήξει αρνητικά τα σχόλια αντρών που, παρά τα προβλήματα που περιγράφω και δυσκολεύουν την καθημερινότητα μιας γυναίκας με μεγάλο στήθος, εξακολουθούν να λένε «όχι, μην το αφαιρέσετε ποτέ, εμάς μας αρέσει πολύ». Χωρίς να καταλαβαίνουν ότι αυτό δημιουργεί μυοσκελετικά προβλήματα, πόνο, οικονομική επιβάρυνση και περιορισμούς στην καθημερινότητα και στο ντύσιμο.

Πιστεύεις ότι το ταμπού γύρω από το μεγάλο στήθος δημιουργεί περισσότερα κόμπλεξ στις γυναίκες που το έχουν ή και σε εκείνες που δεν το έχουν;

Θεωρώ ότι λειτουργεί αμφίδρομα. Πάντα θέλουμε αυτό που δεν μπορούμε να έχουμε. Αν έχεις μεγάλο στήθος, δυσκολεύεσαι, πονάς, πονάει και η τσέπη σου, έχεις ανεπιθύμητη προσοχή και κοιτάς αυτό που σου δείχνει η μόδα: μια γυναίκα με μικρό, σικ στήθος. Και το αποζητάς, φτάνοντας ίσως και στην αφαίρεση. Από την άλλη, οι γυναίκες με μικρό στήθος βλέπουν τη σεξουαλικοποίηση και την προσοχή που δέχονται οι γυναίκες με μεγάλο στήθος και θεωρούν ότι αυτό είναι που θέλουν όλοι οι άντρες, γιατί μια μερίδα ανδρών το εκφράζει ανοιχτά. Έτσι δημιουργούνται κόμπλεξ και οδηγούνται στην αυξητική. Σε κάθε περίπτωση, δεν έχω πρόβλημα ούτε με την αυξητική ούτε με τη μείωση, αρκεί να γίνεται για λόγους που αφορούν την ίδια τη γυναίκα, αισθητικά και πρακτικά, και πάντα με προσοχή στην υγεία της.

Πόσο δύσκολο είναι για μια γυναίκα να έχει σχέση αγάπης με το σώμα της σε έναν κόσμο που συνεχώς το σχολιάζει;

Είναι πάρα πολύ δύσκολο, ειδικά από τότε που έχουμε τα social media και όχι μόνο την τηλεόραση και τα περιοδικά. Η γυναίκα έχει μπερδευτεί πάρα πολύ. Υπάρχουν πολλά διαφορετικά πρότυπα ομορφιάς, κάτι που είναι όμορφο ως πολυφωνία. Όμως, επειδή αυτό εργαλειοποιείται για να πουληθούν προϊόντα, η γυναίκα τελικά δεν ξέρει τι θέλει η ίδια. Δεν μπορεί εύκολα να βρει τον εαυτό της και να τον τοποθετήσει μέσα σε όλο αυτό. Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό να επιλέγουμε εμείς τα πρότυπά μας και να κάνουμε μια εσωτερική αναζήτηση για το τι μας ευχαριστεί πραγματικά.

Νιώθεις ότι η αποδοχή του σώματος σήμερα προωθείται πραγματικά ή παραμένει ένα σύνθημα; Το body positivity είναι πράξη ή απλώς hashtag;

Δεν είμαι υπέρ του body positivity, το θεωρώ τοξικό. Κρύβει μια τοξική θετικότητα που λέει ότι πρέπει να αποδεχτείς και να μείνεις ακριβώς όπως είσαι, με υπερβολική υπερηφάνια. Εγώ είμαι υπέρ της αλλαγής, αν αυτό επιθυμεί το άτομο. Η αποδοχή του σώματος είναι απαραίτητη για να μάθουμε να το φροντίζουμε και να το αγαπάμε. Και θεωρώ ότι σε μεγάλο βαθμό δεν είναι απλώς σύνθημα, αλλά ένα σημαντικό κοινωνικό φαινόμενο που έχει βοηθήσει πολλές γυναίκες. Αν το δούμε και πρακτικά, η βιομηχανία της plus size μόδας είναι τεράστια και υπαρκτή. Δεν πρόκειται για μια φούσκα, αλλά για μια πραγματικότητα που βασίζεται στο δικαίωμα κάθε γυναίκας να ντύνεται όμορφα και μοντέρνα.

Τι θα έλεγες σε μια νέα γυναίκα που νιώθει ότι το σώμα της, όπως κι αν είναι, αποτελεί εμπόδιο και όχι δύναμη;

Θα της υπενθύμιζα ότι το σώμα μας, πέρα από αισθητικούς λόγους, επιτελεί καθημερινά λειτουργίες που μας κρατούν στη ζωή και υγιείς. Έχουμε την τύχη να είμαστε αρτιμελείς και δεν πρέπει να το θεωρούμε δεδομένο. Ας αγαπήσουμε λίγο παραπάνω τον εαυτό μας, ας τον «διακοσμήσουμε» με ρούχα, ας χρησιμοποιήσουμε τη μόδα ως εργαλείο και όχι ως πανοπλία. Νομίζω ότι βαδίζουμε σε ένα μονοπάτι απελευθέρωσης που δεν έχει ξαναϋπάρξει.