Τι μου έμαθε το πάνω – κάτω στην Ευρώπη, δυο φορές την εβδομάδα με low-cost πτήσεις

Δευτέρα, συνήθως, πάω και Παρασκευή, έρχομαι. Τα «επιστρέφω» και τα «φεύγω», «γυρίζω» και «έρχομαι» μπερδεύονται και δεν ξέρω ποιο ταιριάζει που, με τη λαχτάρα τη μια στο «σμαραγδένιο νησί» -όπου βρίσκονται αυτοί που αγαπάω και άρα είναι σπίτι- και την άλλη στη «γαλανή χώρα», -ου είναι ό,τι είμαι, σκέφτομαι, νιώθω, αισθάνομαι, ονειρεύομαι και είναι πατρίδα ακόμα και όταν σου ‘χει απιστήσει σαν ασυγχώρητος έρωτας, απ’ αυτούς τους αγιασμένους και φρικτούς στη μνήμη, απ’ το πολύ πάθος και την βαθύτατη προδοσία. Τα τελευταία δέκα χρόνια, άλλαξα δυο ηπείρους, τέσσερις χώρες και έξι πόλεις, όταν τα προηγούμενα 45 και βάλε, δεν ξεκόλλαγα από δυο γειτονιές της Αθήνας, που έμοιαζαν με σύμπαν. Ο κόσμος έχει απεραντοσύνη, αλλά μέσα του αναγνωρίζω τον εαυτό μου πια, σε μια τυχαία, αλλά μάλλον αναγκαία συνάφεια.

Φυσικά και αδιευκρίνιστα πάω και έρχομαι, φεύγω και επιστρέφω, γυρίζω και έρχομαι, με τις φτηνές αεροπορικές των φανταχτερών μπλε, φούξια και πορτοκαλί χρωμάτων. Οι οικονομικές αεροπορικές δίνουν σε πολύ καλές τιμές εισιτήρια, τουλάχιστον πριν τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και μπορείς να βρεις, όχι καλοκαιρι, πριν από Χριστουγεννα και Πάσχα, βέβαια και με 25 ευρώ πτήσεις για Λονδίνο, Εδιμβούργο, Δουβλίνο, που με νοιάζουν εμένα. Τώρα, βέβαια, οι τιμές παίρνουν τον ανήφορο, από ώρα σε ώρα και τη μια στιγμή βρίσκω με 50 ευρώ εισιτήρια για Μεγάλη Δευτέρα και την άλλη έχουν φτάσει στα 170! Σε κάθε περιπτωση, φτάνεις στον ευρωπαϊκό προορισμό σου, κατάκοπα λες και περπάτησες μέχρι το Δουβλίνο, ή το Μόναχο, υπερχρεωμένα με απρόβλεπτα κόστη και ουρές να σε παραδίδουν στο στρίμωγμα και μια εμπειρία που μοιάζει περισσότερο με endurance test παρά ταξίδι για όλους και ελευθερία.

Φτηνές πτήσεις με τεστ κοπώσεως, σε προπόνηση Ρόκι Μπιλμπόα σαν στην εκκένωση της Δουνκέρκης

Το αεροδρόμιο, από κει που αναχωρούνε οι φτηνές αεροπορικές, αποκαλύπτει κατακόμβες, στην εσχατιά των ορίων του, σε χώρους που θυμίζουν θάλαμο αναμονής με φωτισμό αδύναμο και με εργαζόμενους αγέλαστους, που αν τολμήσεις να ρωτήσεις κάτι, η έκφραση τους δηλώνει πως θα πάει για τσαμπουκά η φάση και πως έτοιμοι είναι να σου πούνε, να πάτε έξω να παλέψετε και ας κερδίσει ο πιο δυνατός – όχι εσύ, προφανώς φτωχάλα, που μου μου θες και πτήσεις στις Ευρώπες! Για να φτάσεις στο gate σου, που βρίσκεται στο τέλος του τελευταίου υπογείου, του τελειωτικού τοίχου, στο τελειωμένο οικόπεδο του αεροδρομίου περπατάς ή τρέχεις για να προλάβεις, κάνοντας ταυτόχρονα με το ταξίδι και τεστ κοπώσεως για να τσεκάρεις σε τι κατάσταση είναι τα αγγεία και η οξυγόνωση της καρδιάς σου και αν θα την γλιτώσεις την στεφανιαία νόσο και τη στηθάγχη, ή θα δείξεις το διαβατήριο σου, μόνο στον Χάρο.

Ανεβαίνεις και κατεβαίνεις σκάλες πια, σαν τον Ρόκι Μπαλμπόα στο Rocky 1, που ξανάβρισκε τη φόρμα του στα σκαλιά του Μουσείου Τέχνης της Φιλαδέλφειας, και μόνο τα τρομπόνια από το Trying hard now, Getting strong now, Gonna fly now δεν ακούγονται στα μεγάφωνα του αεροδρομίου, που σιωπούν επιδεικτικά από κάθε ήχο, άλλωστε! Όταν φτάσεις, κάποτε, στον έλεγχο οι ουρές των ιδρωμένων από το τρέξιμο, κατάκοπων σαν εσένα, με τα τσαλακωμένα ρούχα, που προσμένουν όλο ελπίδα, είναι σα να παίρνεις μέρος στην εκκένωση της Δουνκέρκης και όπου να ναι θα τα καταφέρει -ναι- και θα μας σώσει ο Τσόρτσιλ! Με έναν στόχο τη φορά, θες απλά να φτάσεις στην πολυπόθητη επιβίβαση, χωρίς να σκεφτείς πως όλη αυτή τρεχάλα, ο κόπος, το σούρσιμο της χειραποσκευής στα σκαλιά και στους ανήλιαγους διάδρομους, σε περιμένουν και μόλις φτάσεις στο προορισμό σου, στην άλλη άκρη της Ευρώπης! Όπου κι αν πας, στημένη σου την έχουν!

Πώς το 40€ εισιτήριο φτάνει στα 195€ και τι ζώδιο να δεις, είναι ο Ζούγκεμπεργκ

Ο έλεγχος γίνεται από προσωπικό καχύποπτο, λες και επειδή είσαι στις φτηνές αεροπορικές όλο και τίποτα κονέ θα ‘χεις με λαθρεμπόρια, τρομοκράτες και ίσως να κουβαλάς και καμία πυρηνική κεφαλή τσέπης, διπλωμένη προσεκτικά στο τσαντάκι μαζί με το διαβατήριο, την ταυτότητα και την εικονίτσα με την Παναγιά την Προυσιώτισσα, τη θαυματουργή. Όλα αυτά τα περνάς, γιατί πίστεψες που σου τάζουνε ταξίδι να σε πάνε με λίγα χρήματα, αλλά -χα!- σε γελάσανε! Θα πληρώσεις παραπάνω, φτωχάλα μου, για το κάθε τι που κάνεις ίσως και τον αέρα της καμπίνας που ανασαίνεις. Ήδη στο εισιτήριο – κελεπούρι των 40€ – πήγαινε, έχεις βάλει και άλλα 20 για να διαλέξεις θέση, μη σε στριμώξουνε στη μεσαία θέση, στο κέντρο του αεροσκάφους με τον ελάχιστο χώρο, την κοντή ζώνη, το κεφάλι σου στη μασχάλη του ψηλού διπλανού που κάνει ακροβατικά για να βολέψει τα πόδια του, τα γόνατα σου στα αφτιά σου και τον αριστερό σου ώμο, στο σβέρκο της διπλανής, που καλά να πάθει βέβαια, γιατί έχει απλά, κολλώντας στο παράθυρο.

Όλα αυτά θα συμβούν βέβαια, αφού σταθείς σε άλλη ουρά, αν δεν έχεις πληρώσεις 15€ priority και φτάσεις στους αεροσυνοδούς – δεσμοφύλακες, που αφού σε κοιτάξουν προσεκτικά από την κορυφή ως τα νύχια, λες και είσαι νεοσύλλεκτος στο κέντρο κατάταξής του Σκαραμαγκά και θέλουν να δουν αν θα σου κάνει το καπιτσάλι και πως θα σου κάτσει η κολαρίνα και η μπελαμάνα. Μα σε κοιτούν, για να δουν αν έχεις κανα έξτρα πορτοφολάκι που φαίνεται, για να στο χρεώσουν 60€ με προστιματάκι! Αμέσως μετά θα σε βάλουν την χειραποσκευή σου να τη χωρέσεις σε μια ειδική θήκη και αν δε χωράει καμια τσέπη, να, άλλα 60€ στη κεφάλα! Αν δεν έχει ηλεκτρονικά να πληρώσεις και είσαι και boomer και επιμένεις σε μετρητά, λυπούνται, αλλά δεν μπορείς να ταξιδέψεις κι ας πρόσεχες που θες και ταξίδια χωρίς να είσαι εξοικειωμένος με την τεχνολογία και δεν ξέρεις τι ζώδιο είναι ο Ζούγκεμπεργκ (Ταύρος!)! Το τελευταίο δεν έχουν σκεφτεί να στο ρωτάνε και αν δε ξέρεις να στο χρεώνουν επιπλέον, αλλά σε περίπτωση που το κάνουν, προσωπικά είμαι έτοιμη, γνωρίζοντας επιπλέον πως ο Σουντάρ Πιτσάι είναι Δίδυμος και ο Μπιλ Γκέιτς, Σκορπιός, για να τους εντυπωσιάσω. Ως εδώ λοιπόν, στο φτηνό εισιτήριο των 40 ευρώ, προσθέτουμε άλλα 15 και 20 και 60 και 60 φτάνοντας στα 195€, που θα παίρναμε ένα εισιτήριο κανονικής εταιρείας και θα πηγαίναμε στην ευχή της Παναγίας της Προυσιώτισσας αλλά και όλων των άλλων!

Δαιμόνιο κόλπο:

Κάπου εδώ να σας δώσω την πληροφορία extra tip, πως αν η τσάντα είναι πιο βαριά ή έχετε και αλλά λιγοστά πράγματα που θα σας χρεώσουν 60€, να τους τη φέρετε πρώτοι! Πάρτε μια σακκούλα Duty Free πριν φτάσετε στον έλεγχο του Gate σας και χώστε τα περίσσια πραγμάτακια μέσα. Είναι υποχρεωμένοι να σας τα περάσουν και σας αξίζει! Και πού είστε; Επειδή οι αεροσυνοδοί μοιάζουν να έχουν εκπαιδευτεί με τις ίδιες τεχνικές των πρακτόρων του I.C.E. του Τραμπ, μην σας πάρουν τον αέρα, σας θέλω ανυποχώρητους, αποφασιστικούς και με την σακούλα του Duty Free να προτάσσεται σαν τη Τρικολόρ της Γαλλικής Επανάστασης, πριν την πτώση της Βαστίλης. Και άμα σας πιέσουν πολύ πετάχτε τους και ένα «Liberté, Égalité, Fraternité», να ψαρώσουν, γιατί οι περισσότεροι μόνο αγγλικά μιλάνε και δε θα ξέρουν τι λέτε και αν έχετε κονέ με τους Μακρόν.

Χορτάτοι και όχι διψασμένοι για αντοχή σε καταιγίδες σκέτες, μετωπικές, υπερκυττάρου, τυφώνες, κυκλώνες, μπορεί και μουσώνες

Φυσικά από αυτό το σημείο της σκληρής εξέτασης, μέχρι του να φτάσεις στην πολυπόθητη καμπίνα του αεροσκάφους, που τα γόνατα τρίβονται με ξένα μπράτσα και ακόμα και τα βλέμματα ψάχνουν χώρο που δεν υπάρχει, έχεις ταλαιπωρία ακόμα. Από την πύλη για να μπεις στο αεροπλάνο, πρεπει να κατέβεις και να ανέβεις κι άλλες σκάλες, διότι εννοείται πως δεν υπάρχει ποτέ φυσούνα ή λεοφωρειάκι. Μετά πρέπει να περιμένεις, σε άλλες ουρές μπροστά στις σκάλες της πίσω ή μπροστινής πόρτας, στον ανοιχτό αεροπορικό χώρο, με τα αεροπλάνα να περνάνε πάνω απ το κεφάλι σου και τους αέρηδες να πετάνε τα παιδιά στον πύργο ελέγχου, αν δεν θα ‘χουν καλά σβερκωμένα οι μανάδες τους. Αυτά στην Ελλάδα, γιατί στην Ιρλανδία για παράδειγμα, πρεπει να επιβιώσεις από τις μόνιμες βροχοπτώσεις, που κυμαίνονται από ήπιες έως καταιγίδες σκέτες, μετωπικές, υπερκυττάρου και τυφώνες, κυκλώνες, μπορεί και μουσώνες! Μέσα στη στενή, πλέον καμπίνα, οι δύστυχοι επιβάτες όταν τους επιτραπεί να μπουν, έχουν να πάρουν τις θέσεις περπατώντας μονόπατα αλλιώς θα σφηνώσουν και θα βρίζουν οι από πίσω σε όλες τις γλώσσες της γης.

Από τις συνεχόμενες πτήσεις όλα είναι αμφίβολης καθαριότητας με τη χρήση της τουαλέτας να είναι υπόθεση μόνο των γενναίων. Είναι δε, οι τουαλέτες τόσο- τόσο μικρές, που αν έχουν φάει οι Έλληνες κάνα πιτόγυρο ή οι Ιρλανδοί κανα fish and chips παραπάνω, κινδυνεύουν με ρεζίλεμα, όταν καλέσουν συνοδό για να ξεμπλοκάρει την πόρτα, που έχει βρει σε κοιλιά. Στο στενάχωρο κάθισμα, όπως είπαμε ήδη, τα γόνατα αγγίζουν το κεφάλι του μπροστινού κάθισμα, το τραπεζάκι για φαγητό ή ροφήματα μισοανοίγει και βρίσκει θώρακα, οι ζώνες ασφαλείας είναι μικρές, ενώ όλοι ψάχνουν χώρο για τις χειραποσκευές τους, που σε άλλες εταιρείες θα θεωρούνταν αυτονόητος. Εδώ όμως κάθε εκατοστό είναι κέρδος. Οι συνοδοί μάλλον δεν πληρώνονται καλά ή εξουθενώνονται και δεν χαμογελούν ποτέ, ενώ είναι υπεύθυνοι πωλήσεων νερών, ροφημάτων, σνακ, σάντουιτς, φαγητών, αρωμάτων και… λαχείων ξυστών της αεροπορικής εταιρείας! Εννοείται πως αν σου ρθει πείνα, καλύτερο είναι να έχεις πάρει κεφτεδάκια σε τάπερ απ’ το σπίτι και αν διψάσεις να δεις αν έχει στη τσέπη σου πιάσει νερό από την βροχή, πριν που περίμενες να ανέβεις στο αεροσκάφος, διότι αν παραγγείλεις φαγητό η μπουκαλάκι νερό, η τιμή του φτηνού σου εισιτήριου θα φτάσει σε luxury Α Class κοστολόγηση ακριβής αεροπορικής!

Καλύτερα απ’ το Πατρίς!

Οι κρατικές αρχές και τα δικαστήρια σε ορισμένες χώρες της Ευρώπης έχουν παρέμβει. Πρόστιμα εκατομμυρίων επιβάλλονται για πρακτικές που κρίνονται καταχρηστικές. Υποθέσεις με επιβάτες που χρεώθηκαν σε πέντε διαδοχικές πτήσεις για τυπική χειραποσκευή δείχνουν πως το μοντέλο δεν λειτουργεί μόνο ως εμπορικό τέχνασμα αλλά ως καθημερινή παγίδα. Δεν λείπουν και οι υπερασπιστές του, βέβαια ως αναπόφευκτο, που λένε πως η χαμηλή τιμή ανοίγει την πρόσβαση στο ταξίδι για όλους. Μα η πλήρης αλήθεια και η εμπειρία δείχνει ότι το τελικό κόστος συχνά πλησιάζει εκείνο μιας παραδοσιακής εταιρείας, χωρίς όμως τα αντίστοιχα οφέλη. Οι εταιρείες χαμηλού κόστους έχουν επενδύσει σε τεχνικές που ενθαρρύνουν παρορμητικές επιλογές.

Το low cost μετατρέπεται σε high stress, όσο το ταξίδι εξελίσσεται και η συστηματική συμπίεση του επιβάτη έχει φτάσει στα όρια. Το χαμηλό εισιτήριο δεν πρέπει να γίνεται άλλοθι για συμπεριφορές που υποβαθμίζουν την αξιοπρέπεια, την άνεση και την ασφάλεια και ο σεβασμός προς τον επιβάτη δεν μπορεί να θεωρείται προαιρετικός. Οι φθηνές πτήσεις προσφέρουν πρόσβαση, αλλά αυτή να μην ισοδυναμεί με τιμωρία. Παρ όλα αυτά, είστε εδώ και φτάσατε στο τέλος της διαδρομής. Πριν πεσετε στην αγκαλιά των δικών σας, με αναφιλητά, με σημαδεμένο πρόσωπο σα τον Μπιλ Χέιζ – Μπραντ Ντέιβις, απ’ το Εξπρές του Μεσονύχτιου, όταν καταφέρνει να δραπετεύσει απ την τουρκικές φυλακές, σκεφτείτε λιγάκι αισιόδοξα! Αν ζούσαμε παλιά θα ταξιδεύαμε με το υπερωκεάνιο «Πατρίς», θα θέλαμε μια εβδομάδα για Ηνωμένο Βασίλειο και άμα μας τέλειωναν τα σφιχτά αβγά και τα παξιμάδια στο κατάστρωμα, θα περιμέναμε για να φάμε, να δούμε το Τίλμπερι στον Τάμεση. Ε! Μην είμαστε και αχάριστοι!

Το παρόν κείμενο είναι προϊόν χιούμορ και δεν περιγράφει πραγματικούς ανθρώπους!