Τι τύπο θα βρεις σε κάθε περίπτερο του Φεστιβάλ Βιβλίου (για να φλερτάρεις, ντε!)
Ο κάθε εκδοτικός οίκος έχει το κοινό του και αυτός είναι ένας (εντελώς υποκειμενικός) οδηγός για να τον ποιον θα συναντήσεις σε κάθε πάγκο με φόντο τα βιβλία
Περιεχόμενα
- Έσοπτρον, Αρχέτυπο: Για συνομωσιολόγους αμφισβητίες
- Key Books, Κάκτος, Διόπτρα, Κλειδάριθμος: Για αυτοβελτιωμένους
- Anubis: Για nerds
- Μικρός Ήρως: Για λάτρεις των κόμικ
- Ίκαρος, Κίχλη, Αντίποδες, Πόλις, Εκδόσεις Πανός, Άγρα: Για βαριά βιβλιοφίλ
- Ψυχογιός, Μεταίχμιο, Πατάκης: Για κάθε γούστο
- Μίνωας: Για single dads
- Βακχικόν, Σμίλη και Πνοή: Για πολλή κουλτούρα
- Ίκαρος, Κίχλη, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης: Για τολμηρούς
Το 54ο Φεστιβάλ Βιβλίου βρίσκεται αυτές τις μέρες στο Πεδίον του Άρεως, με 210 εκδοτικούς οίκους, 285 περίπτερα και περισσότερες από 200 εκδηλώσεις. Η είσοδος είναι ελεύθερη και το πρόγραμμα περιλαμβάνει παρουσιάσεις, συζητήσεις, συναυλίες, θέατρο, εργαστήρια και δράσεις για παιδιά.
Και επειδή 285 περίπτερα είναι πολλά, υπάρχει ένας άλλος τρόπος να περιηγηθείς: να τα δεις σαν μικρά οικοσυστήματα ανθρώπων. Γιατί ο άνθρωπος που στέκεται μπροστά στον Έσοπτρον δεν είναι ο ίδιος που θα σταθεί μπροστά στην Κίχλη. Και αν βρεθείς ανάμεσα σε δύο άτομα που συζητούν για μια έκδοση του Πλάτωνα από τον Κάκτο, υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες η συζήτηση να μην τελειώσει ποτέ. Εγώ, πάντως, περπατώντας στο πραγματικά ατελείωτο μονοπάτι με τα εκδοτικά περίπτερα, δεν χάζευα μόνο βιβλία, χάζευα και ανθρώπους. Και ιδού τα συμπεράσματά μου.

Έσοπτρον, Αρχέτυπο: Για συνομωσιολόγους αμφισβητίες
Στον Έσοπτρον βρίσκουμε ένα εκδοτικό σύμπαν που ξεκινάει από την ψυχολογία και την αυτοβελτίωση και φτάνει στη γεωπολιτική και τις θεωρίες συνωμοσίας, την εσωτερική φιλοσοφία, την αρχαία Ελλάδα και την εναλλακτική έρευνα. Το Αρχέτυπο πάλι είναι ένας από τους πιο εξειδικευμένους και γνωστούς εκδοτικούς οίκους για την εναλλακτική αναζήτηση, τη μεταφυσική, τη φιλοσοφία και την ιστορική έρευνα. Έναν Γρηγόρη Πετράκο ίσως βρεις δίπλα σου στους πάγκους αυτών των εκδόσεων, κάποιον που μπορεί να σου μιλήσει για παγκόσμια τάξη πραγμάτων, για το αν μας ψεκάζουν, για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, για το LinkedIn και για το πώς όλα αυτά συνδέονται. Μαζί του θα κάνεις μακροσκελείς συζητήσεις με αίσθημα καχυποψίας προς όλους και όλα και θα συμφωνήσετε ότι η ταινία του Λάνθιμου Bugonia είναι άθλια και προωθείται από κύκλους Μασώνων που θέλουν να μας κλείσουν τα μάτια απέναντι στην αλήθεια. Αν καταλήξετε σε ραντεβού, θα κοιτάζετε τον κατάλογο με την ίδια καχυποψία. Γιατί ο latte έχει μπει τόσο καθολικά στη ζωή μας; Γιατί κάποιοι ήθελαν να μποϊκοτάρουν τον ελληνικό καφέ μας μήπως;
Key Books, Κάκτος, Διόπτρα, Κλειδάριθμος: Για αυτοβελτιωμένους
Αυτό-βελτίωση, αυτό-ανάπτυξη, αυτό-εξέλιξη. Οι παραπάνω εκδόσεις επενδύουν πολύ στο αυτό-κάτι, οπότε ποιόν άλλο θα μπορούσες να συναντήσεις στα περίπτερα τους εκτός από κάποιον που δεν αποφασίζει να τα δώσει σε ψυχολόγο και ψυχίατρο και προτιμά να καλύψει φόβους, αδυναμίες, ανασφάλειες και κόμπλεξ διαβάζοντας. Βλέπω κυρία που κάνει NLP να χαζεύει πάνω από τίτλο «Συγκεντρώσου στον εσώτερο εαυτό σου» (δικός μου τίτλος, κάποια στιγμή θα γράψω και το βιβλίο). Βλέπω τριαντάρη workaholic να ξεφυλλίζει βιβλίο για την παραγωγικότητα, βλέπω πενηντάρη που έχει μείνει στο ράφι να ψάχνει βοήθημα βελτίωσης του φλερτ, βλέπω μια γυναίκα από δίπλα να πληρώνει στο ταμείο οδηγό προσέλκυσης της αγάπης στη ζωή και βλέπω αυτούς τους δύο να φεύγουν σε διαφορετικές κατευθύνσεις ενώ θα μπορούσαν να μιλήσουν, να φλερτάρουν, να ανταλλάξουν τηλέφωνα και να ενώσουν τις μοναξιές τους.

Anubis: Για nerds
Φαντασία σε κάθε εκδοχή της, θριλεράκια σε σελίδες, manga, graphic novels, Marvel, dark romance και romantasy, στον πάγκο της Anubis χαζεύει ο άνθρωπος που έχει αποφασίσει ότι η πραγματικότητα δεν αρκεί. Είναι ο τύπος που μπορεί να σου εξηγήσει γιατί ο συγκεκριμένος δράκος είναι υποτιμημένος μέσα στο lore. Nerd της διπλανής πόρτας, nerd και στην επικοινωνία, Gen Z οπωσδήποτε, ο τύπος που τον φλερτάρεις δύο μήνες και δεν το έχει καταλάβει και όταν τα παρατάς λέει στον κολλητό ότι τον έφτυνες. Και δίπλα του τύπισσα ντυμένη Tsundere σκέφτεται πότε θα γίνει το επόμενο ιαπωνικό φεστιβάλ για να βάλει τη νέα στολή της.
Μικρός Ήρως: Για λάτρεις των κόμικ
Σαραντάρης τύπος που συλλέγει κόμικς από τα 80s, τριαντάρης τύπος που ανακάλυψε τη μαγεία των κόμικ, εικοσάρης τύπος που τρέχει στα comicdom για τη φάση. Κι ένα πενηντάρης ανάμεσα τους που τα κόμικ του θυμίζουν τα νιάτα του και στέκεται στο περίπτερο από πάνω τους για να τραβήξει μια τζούρα νοσταλγίας. Φυσικά δεν θα πάρει κανένα, γιατί τη προηγούμενη φορά που πήρε η γυναίκα του, του την είπε που γεμίζει το σπίτι με βιβλία που δεν διαβάζει. Δεν τα διαβάζει, έχει δίκιο η γυναίκα.
Διαβάστε επίσης
Ίκαρος, Κίχλη, Αντίποδες, Πόλις, Εκδόσεις Πανός, Άγρα: Για βαριά βιβλιοφίλ
Μυημένο κοινό, άνθρωποι που έχουν διαβάσει βιβλίο 700 σελίδων επειδή άξιζε η μετάφραση, ίσως ένας συγγραφέας πολύ «λογοτεχνικής λογοτεχνίας» που χαζεύει τον πάγκο για να δει αν έχουν φέρει και το δικό του βιβλίο, οπωσδήποτε ένας άνθρωπος που δεν περιμένει την παραλία για να διαβάσει και που αν σε δει να ξεφυλλίζεις ξένη λογοτεχνία θα σου πει «Ποια μετάφραση θεωρείς καλύτερη από το πρωτότυπο;» (μια συζήτηση που έχει κάνει με την παρέα του επί ώρες στον Ένοικο πίνοντας ουίσκι). Αν δεν ξέρεις ποια είναι η καλύτερη μετάφραση μην πιάσεις κουβέντες σ’ αυτά τα περίπτερα, θα εκτεθείς.

Ψυχογιός, Μεταίχμιο, Πατάκης: Για κάθε γούστο
Αυτές οι εκδόσεις είναι σαν μεγάλες αναγνωστικές πολυκατοικίες με διαφορετικούς θαμώνες σε κάθε σπίτι. Ειλικρινά, μπροστά στα περίπτερα τους περιμένω να σταματήσουν οι πάντες και τα πάντα. Κυρίως όμως ένα κοινό που δεν κομπάζει τη βιβλιοφιλία του και θέλει κάτι για να διαβάσει μέχρι να το πάρει ο ύπνος ή να το πάρει μαζί του στην παραλία που λέγαμε και παραπάνω. Αν αυτοί οι εκδοτικοί πάγκοι ήταν γραφεία συνοικεσίων θα είχαν από λογιστή μέχρι αρχιτέκτονα στο πορτφόλιο τους κι αν ήταν το Tinder θα έβρισκες ιδανικό match με το που καθόσουν μπροστά τους. Διαβάζεις Λένα Μαντά; Βρίσκεις την αδελφή ψυχή σου στον άνθρωπο που διαβάζει Χρυσηίδα Δημολίδου παραδίπλα. Χαζεύεις τίτλους Jo Nesbo; Σε απόσταση αναπνοής ένας άλλος χαζεύει Ιan Rankin. Και για το αποχετευτικό δίκτυο στο Βυζάντιο να ψάχνεις, παίζει να βρεις ταίρι εδώ, αυτοί οι εκδοτικοί έχουν λίγο απ’ όλα.
Μίνωας: Για single dads
Ένας από τους πιο δυνατούς εκδοτικούς παιδικού βιβλίου κι εδώ θα συναντήσεις τον γονιό σε κάθε έκδοση: παντρεμένο, ζευγαρωμένο, σε διάσταση, χωρισμένο, με σύννεφα στη σχέση, με βροχές και με ήλιο. Εδώ συνωστίζονται οι single μπαμπάδες που θέλουν ένα παραμύθι για όταν έρχεται το παιδί τα ΣΚ. Τους καταλαβαίνεις από το αμήχανο ύφος του «τι κάνω εγώ εδώ» και «Τι είναι αυτή η πριγκίπισσα Φρόζεν;». Μπορείς να βοηθήσεις και να ξεκινήσει κουβεντούλα, πριν πάρει τα ηνία το άτομο πίσω από τον πάγκο και πει τα Άπαντα της Φρόζεν πριν από σένα.
Βακχικόν, Σμίλη και Πνοή: Για πολλή κουλτούρα
Εκδόσεις με έντονη παρουσία στην ποίηση και τη λογοτεχνία, με έμφαση σε ελληνικούς τίτλους και νέους συγγραφείς. Εδώ συναντάς άνετα νεο-διανοούμενο που έχει tote bag από κάποιο μουσείο, έναν εκδοτικό οίκο ή μια έκθεση που έγινε πριν από τέσσερα χρόνια και μέσα έχει ήδη δύο βιβλία που αγόρασε. Είναι ο τύπος που έχει την ενοχλητική ικανότητα να κάνει τη συζήτηση να μοιάζει με προφορική βιβλιοκριτική. Γιατί εσύ, προσπαθώντας να επικοινωνήσεις μαζί του μπορεί να τον ρωτήσεις ας πούμε, «σου άρεσε αυτό;» και εκείνος θα σου απαντήσει «ναι, αλλά έχω κάποιες επιφυλάξεις ως προς το δεύτερο μέρος». Κάτσε άνθρωπε να πάμε στο πρώτο μέρος, μην προτρέχεις, ακόμα δεν γνωριστήκαμε.

Ίκαρος, Κίχλη, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης: Για τολμηρούς
Και φτάνουμε στην πιο δύσκολη κατηγορία, τον άνθρωπο που έχει έρθει στο φεστιβάλ για να χαζέψει μόνο βιβλία και τα συγκεκριμένα εκδοτικά περίπτερα είναι πολύ πιθανοί σταθμοί του. Είναι εσωστρεφής και δεν θέλει κοινωνικές παρεμβολές, είναι ο άνθρωπος που κοιτάζει ένα βιβλίο για τρία λεπτά χωρίς να το ανοίξει και λες από μέσα σου, μα τι κοιτάζει τόση ώρα στο εξώφυλλο; Είναι ο τύπος που το ανοίγει, κάτι διαβάζει και μετά βγάζει το κινητό του και ψάχνει τον συγγραφέα, είναι αυτός που μπορεί να έχει κρατήσει σημειώσεις για να έρθει στο φεστιβάλ, όπως πας εσύ με λίστα στο σούπερ μάρκετ. Δεν είναι απαραίτητα αντικοινωνικός, αλλά βρίσκεται στη σπάνια κατάσταση όπου το βιβλίο έχει κερδίσει την πλήρη προσοχή του και πρέπει να το συναγωνιστείς. Βλέπω άνετα καθηγητή πανεπιστημίου εδώ, τμήμα Φιλοσοφίας ΕΚΠΑ, πενήντα δημοσιεύσεις κι άλλες εκατό διατριβές.
Θα μπορούσα να συνεχίσω και να κάνω μια διατριβή κι εγώ και με τους 210 εκδοτικούς οίκους που συμμετέχουν στο 54ο Φεστιβάλ βιβλίου αλλά θα κλείσω εδώ και θα πω ότι το βιβλίο είναι η τέλεια δικαιολογία για να πιάσεις κουβέντα με τους ανθρώπους και το Πεδίον του Άρεως τώρα ο ιδανικός τόπος για να το κάνεις. Οπότε, ξεχάστε τι διαβάσατε (ή αν αναγνωρίζετε σ’ αυτά τον εαυτό σας ξέρετε πού θα βρείτε το ταίρι σας), απλώς πηγαίνετε και κάντε την περατζάδα σας, χαζέψτε, ξεφυλλίστε, μιλήστε και περάστε όμορφα. Ίσως είμαι κι εγώ εκεί και σας χαζεύω, μαζί με τα βιβλία. Δεν θα ενοχλήσω καθόλου.
54ο Φεστιβάλ Βιβλίου, Πεδίον του Άρεως, από τις 4 έως τις 20 Σεπτεμβρίου 2026