Ο Σεπτέμβρης, ένα αναγκαίο κακό
Κανονικά έπρεπε να γιορτάζουμε την πρωτοχρονιά τον Σεπτέμβρη.
Πριν μερικά χρόνια είχα γράψει την ιστορία του Σεπτέμβρη – εννοώ το πως αυτός ο ταπεινός μήνας – ίσως ο πιο ταπεινός από τους δώδεκα – έχει πάρει το όνομά του. Δεν έχει όνομα αυτοκράτορα, όπως ο Ιούλιος και ο Αύγουστος, που προηγήθηκαν εξαιτίας μιας άρνησης. Όταν κάποτε η Ρωμαϊκή Σύγκλητος πρότεινε στον αυτοκράτορα Τιβέριο να δώσει στον μήνα αυτό το όνομά του (και η Σύγκλητος είχε αρκετούς που έκαναν πολιτική χάρη σε δημόσιες σχέσεις με τα ανάκτορα) εισέπραξε μια θεαματική άρνηση. Ο Τιβέριος είπε ότι όταν έχουν προηγηθεί ο Ιούλιος και ο Αύγουστος το πράγμα δεν έχει νόημα: θα ήταν ο τρίτος στη σειρά και θα έμοιαζε ο λιγότερο σημαντικός από τους αυτοκράτορες.
Έτσι ο Σεπτέμβριος συνέχισε να κουβαλά αυτό το όνομα που δεν έχει τίποτα το αριστοκρατικό – το πήρε από το λατινικό «Σέπτεμ», που σημαίνει «έβδομος». Κάποτε ήταν ο έβδομος μήνας του χρόνου. Σήμερα είναι ο ένατος γιατί στο μεταξύ το ημερολόγιο άλλαξε. Παρόλα αυτά εξακολουθεί να αποκαλείται «έβδομος», ενώ δεν είναι – και ίσως είναι αυτό η πιο μεγάλη απόδειξη πως κανείς του δεν ασχολήθηκε μαζί του σοβαρά. Κι όμως ο αυτός μήνας που κουβαλά ένα λάθος όνομα είναι ένας μήνας σημαντικός πλέον για όλο τον κόσμο: είναι ο μήνας που αρχίζει η ζωή να ξανατρέχει κανονικά. Όποιος δουλειά έχει επιστρέφει σε αυτή, όποιος δεν έχει ψάχνει. Όποιος έφυγε, για λίγο έστω, γυρνάει. Όποιος έχει κάνει σχέδια καλοκαιριάτικα ξέρει πως είναι η ώρα να τα βάλει μπροστά. Κυρίως έχουμε να κάνουμε με ένα μήνα που όλα αρχίζουν: νηπιαγωγεία, σχολεία, πανεπιστήμια, πρωταθλήματα, ευρωπαϊκές διοργανώσεις, λάθη, πάθη κτλ.
Όποιος κρύφτηκε από υποχρεώσεις χάρη στο καλοκαίρι, θα τις βρει πάλι μπροστά του. Όποιος νόμιζε ότι η ζωή είναι ραχάτι, μπάνια, μπύρες και τσίπουρα θα αναθεωρήσει. Για καλό μας το λες; θα πει κάποιος. Ναι για καλό. Γιατί αρκετά με τις ψευδαισθήσεις, τις αυταπάτες και το κρυφτούλι από την πραγματικότητα. «Ωριμάστε», λέει κάθε χρόνο ο Σεπτέμβρης. Αλλά εμείς κάνουμε πάντα πως δεν τον ακούμε.
Τον αγαπάω τον Σεπτέμβρη γιατί, αν και ταπεινός, είναι και παιγνιδιάρης. Με τις ωραίες του ζεστές μέρες και τις γλυκιές του νύχτες είναι σαν να μας βγάζει τη γλώσσα και να μας κοροϊδεύει λέγοντας ότι «το καλοκαίρι ακόμα συνεχίζεται, το δικό σας είναι που τελείωσε». Μπορεί και για αυτό να μας είναι κομμάτι στενάχωρος: αντίθετα από τον Ιούλιο της μεγάλης προσδοκίας και τον Αύγουστο της μεγάλης ξενοιασιάς (και τα δύο βέβαια στο κεφάλι μας τα έχουμε, αφού οι προσδοκίες συχνά κρύβουν απογοητεύσεις και η ξενοιασιά μόνο δεδομένη δεν είναι) ετούτος είναι κάτι σαν αναγκαίο κακό γιατί μας θυμίζει την ανάγκη επιστροφής στην πραγματικότητα.
Κάποτε είχα γράψει πως θα θεωρούσαμε υπέροχη μεταρρύθμιση το να αποφασιστεί μια χρονιά να επαναληφθεί ο Αύγουστος, να ξαναπάρουμε επιδόματα άδειας και να ξαναφύγουμε διακοπές και να γυρίσουμε και να είναι Οκτώβρης: κανείς δεν θα έκλαιγε για την έλλειψη του κακόμοιρου του Σεπτέμβρη. Διάφοροι φίλοι κι αναγνώστες είχαν ενθουσιαστεί – κι αυτοί που έχουν γενέθλια τον Σεπτέμβρη δεν είχαν αντίρρηση μια χρονιά να μην σβήσουν κεράκια αρκεί να είναι στη Σίφνο πχ. Κανείς δεν τον υπερασπίστηκε γράφοντας μου «τι λες βρε ανόητε;». Από το να ωριμάσουμε, όπως ο Σεπτέμβρης μας ζητά κάθε χρόνο με τον ερχομό του, θεωρούμε προτιμότερο να κάνουμε πως δεν είναι γλυκός, ζεστός και υπέροχος. Συνηθίσαμε πχ να λέμε, όταν αυτός έρχεται, «καλό χειμώνα». Ενώ έχει 35 βαθμούς, είμαστε ακόμα μαυρισμένοι και σκεφτόμαστε τι διάβολο μας περιμένει στη συνέχεια…
Κανονικά έπρεπε να γιορτάζουμε την πρωτοχρονιά τον Σεπτέμβρη. Αλλά αυτό είναι μια άλλη μου θεωρεία που θα σας την αναπτύξω άλλη φορά. Όταν θα υπάρχει λιγότερος εκνευρισμός γιατί το καλοκαίρι πέρασε ενώ είναι ακόμα εδώ.
Διαβάστε επίσης
