Το χρυσό του Καραλή
Ο Μανόλο Καραλής μπορεί να μην κερδίσει ποτέ τον Ντουμπλάνιτις. Κυνηγώντας όμως διαρκώς το αδύνατο, έχει ήδη κατακτήσει κάτι πιο σημαντικό από το χρυσό.
Ο Μανόλο Καραλής κέρδισε στο πρόσφατο πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα στο Μπέρμιγχαμ ένα ακόμα ασημένιο μετάλλιο. Και αυτή τη φορά ήταν δεύτερος πίσω από τον ανίκητο Ντουμπλάνιτς. Η σπάνια αυτή ιστορία δεν έχει να κάνει τόσο με τα αθλητικά: είναι ένα μάθημα ζωής.
Όταν άρχισε αυτός ο ανταγωνισμός του Έλληνα πρωταθλητή με τον ανίκητο Σουηδό, είχα γράψει πριν από χρόνια ότι όσοι παρακολουθούμε αυτή τη σπάνια ιστορία εντυπωσιαζόμαστε με την επιμονή του Καραλή να κυνηγάει κάτι που μοιάζει στα μάτια μας σχεδόν αδύνατον. Τόνιζα τότε ότι το γεγονός πως εντυπωσιαζόμαστε από την επιμονή του Έλληνα να κυνηγάει το αδύνατο οφείλεται στο ότι είμαστε κάπως χαμένοι σε ιστορίες πρωταθλητισμού, από αυτές που προβάλλουν παγκοσμίως τα media, δηλαδή έχουμε ταυτίσει τον αθλητισμό με τον πρωταθλητισμό και, κατά βάθος, πιστεύουμε όλοι σε αυτή τη γνωστή, αμερικανικής προέλευσης κουταμάρα, με βάση την οποία «ο πρώτος είναι πρώτος και ο δεύτερος δεν είναι τίποτα».
Έλεγα ότι αυτό όχι απλώς δεν ισχύει, αλλά είναι και προσβλητικό για τους αθλητές και την ίδια την ιδέα του αθλητισμού γενικότερα, διότι αθλητισμός σημαίνει να βελτιώνεσαι και να ξεπερνάς τον ίδιο τον εαυτό σου: η νίκη, η ήττα και τα ρεκόρ είναι απλώς αποτελέσματα. Όλα αυτά τα πιστεύω ακόμα. Πιστεύω ότι η κρίση που κάνουμε για τον αθλητή Καραλή, όταν συνεχώς τον συγκρίνουμε με τον Ντουμπλάνιτς, είναι άδικη για την προσπάθειά του. Πιστεύω επίσης πως, αν ίσχυε η αμερικανιά, με βάση την οποία «ο πρώτος είναι πρώτος και ο δεύτερος τίποτα», το 80% των αθλητών που δεν έχουν επιδόσεις για να είναι πρώτοι θα έπρεπε να σταματήσουν τον αθλητισμό – πράγμα που από μόνο του μαρτυρά την κουταμάρα της φράσης. Αλλά πλέον, όλο και πιο πολύ, νομίζω πως η ιστορία του Καραλή δεν μένει στα όρια μιας αμιγώς αθλητικής ιστορίας: είναι κάτι πιο σύνθετο.
Είναι, νομίζω, προφανές ότι ο Καραλής, πιο πολύ και από το να ανταγωνίζεται τον Ντουμπλάνιτς, ανταγωνίζεται τον εαυτό του. Αλλά αυτό δεν είναι το μόνο που κάνει: στην πραγματικότητα, ανταγωνίζεται τον εαυτό του έχοντας επίγνωση πως, ακόμα κι αν γίνει καλύτερος – δηλαδή ξεπεράσει τον εαυτό του –, και πάλι αυτό μπορεί να μην αρκεί. Αυτή η προσπάθεια μετατρέπει τον Καραλή από αθλητή σε ένα είδος ήρωα. Δεν του αρκεί απλά να γίνει καλύτερος – ενώ είναι ο δεύτερος καλύτερος στον κόσμο – και την ίδια στιγμή προσπαθεί όσο κανείς, με μια εσωτερική πίστη που είναι κάτι το καταπληκτικό. Ο Καραλής ανήκει σε μια σπάνια κατηγορία ανθρώπων που έχουν βρει μέσα τους τη δύναμη όχι απλά για να γίνουν καλύτεροι, αλλά για να κυνηγήσουν υπερβάσεις χωρίς τον φόβο της αποτυχίας.
Είναι σαν τους επιστήμονες που ψάχνουν φάρμακα για ασθένειες που μοιάζουν ανίατες. Σαν τους καλλιτέχνες που γνωρίζουν ότι το πρωτοποριακό τους έργο δεν θα τύχει απόλυτης αναγνώρισης. Σαν τους δοσμένους σε έναν τεράστιο πολιτικό αγώνα που γνωρίζουν πως αυτός δεν θα δικαιωθεί ποτέ. Σαν τους ορειβάτες που σκαρφαλώνουν μέσα στα χιόνια χωρίς ποτέ να μπορούν να δουν την κορυφή.
Τι συνδέει όλους αυτούς τους ανθρώπους; Η ευτυχία που φέρνει η ίδια η προσπάθεια. Η σιγουριά ότι δεν θα έχουν ποτέ κανένα απολύτως πρόβλημα κοιτάζοντας τον εαυτό τους στον καθρέφτη. Η βεβαιότητα ότι έχουν καθαρή και ήσυχη τη συνείδησή τους, καθώς ποτέ δεν εγκατέλειψαν τον μεγάλο, αληθινό σκοπό τους.
Ίσως ο Καραλής δεν κερδίσει ποτέ τον βιονικό Σουηδό. Αλλά θα βρει κάτι σημαντικότερο από ένα χρυσό μετάλλιο. Την ευτυχία που σου χαρίζει η βεβαιότητα ότι έκανε τα πάντα όπως μπορούσε και όπως πρέπει. Και ότι δεν θα υπάρξει ποτέ κανένα παράπονο για το οποίο να απολογηθείς στον πιο σκληρό κριτή: τον εαυτό σου.
